Uzasadnienie
3 II SA/Łd 431/03
Postanowieniem z dnia [...] nr [...] Wojewoda [...], działając na podstawie art. 134 k.p.a. w związku z art. 6c ust. 2 ustawy z dnia 14 grudnia 1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (tj. Dz. U. z 1997r. nr 25, poz. 128 z późn. zm.), stwierdził niedopuszczalność odwołania złożonego przez B.N. od decyzji Starosty [...] z dnia [...] nr [...] orzekającej o przyznaniu jej prawa do zasiłku przedemerytalnego od dnia 29 grudnia 2000r. w wysokości 120% kwoty bazowej. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ podał, iż w dniu 15 stycznia 2003r. B.N. złożyła w Powiatowym Urzędzie Pracy w Z. pismo, skierowane do Wojewody [...], z żądaniem zmiany decyzji Starosty [...] z dnia [...], przyznającej jej zasiłek przedemerytalny w wysokości 120% kwoty bazowej oraz przyznania jej zasiłku przedemerytalnego w wysokości 160%. Uzasadniając swoje żądanie skarżąca wskazała, iż stosownie do art. 37j ust. 5 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu przysługuje jej zasiłek przedemerytalny w wysokości 160% kwoty bazowej, gdyż było ponad 100 osób zwolnionych z przyczyn dotyczących zakładu pracy na terenie tego samego Powiatowego Urzędu Pracy.
Do pisma załączony został wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji nr [...] z dnia [...]. W dniu 24 stycznia 2003r. skarżąca złożyła w Powiatowym Urzędzie Pracy w Z. pisemne oświadczenie, z którego wynika, że jej wniosek z dnia 15 stycznia 2003r. należy traktować jako odwołanie od decyzji nr [...] z dnia [...]. Organ wskazał, iż stosownie do art. 15 i 16 k.p.a., postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne i nie jest możliwe złożenie kolejnego odwołania w sytuacji, gdy sprawa była już rozpatrywana przez organ drugiej instancji. Wojewoda [...] podał, iż z akt administracyjnych wynika, iż od decyzji Starosty [...] z dnia [...] skarżąca wniosła już odwołanie w styczniu 2001r., które zostało rozstrzygnięte przez organ odwoławczy decyzją z dnia [...] znak [...], utrzymującą w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Z uwagi na fakt, iż decyzja organu drugiej instancji z dnia [...] stała się już decyzją ostateczną, nie jest możliwe wniesienie kolejnego odwołania w sprawie i dlatego odwołanie skarżącej z dnia 15 stycznia 2003r. należy uznać, w myśl art. 134 k.p.a., za niedopuszczalne.
Skargę na powyższe rozstrzygnięcie złożyła do Naczelnego Sądu Administracyjnego B.N. i wniosła o uchylenie postanowienia oraz o zasądzenie kosztów procesu według norm przepisanych. W uzasadnieniu skarżąca podała, iż stosownie do art. 9 k.p.a., organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie ponosiły szkody z powodu nieznajomości prawa i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. B.N. podniosła, iż organ administracji, do którego składała pismo, nazwane z powodu nie znajomości prawa "odwołaniem", doskonale znał jej sprawę, a mimo to, nie poinformował jej o tym, że odwołanie jest niedopuszczalne z uwagi to, iż decyzja była już rozpoznawana przez organ drugiej instancji.
Skarżąca dodała, iż została zwolniona z pracy w wyniku zwolnienia grupowego, a mimo to otrzymała zasiłek przedemerytalny w wysokości 120% kwoty bazowej. Wskazała, iż sześć innych osób zwolnionych w tym samym, co ona miesiącu, z tego samego zakładu pracy, wniosło do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargi na decyzje w przedmiocie przyznania im zasiłku przedemerytalnego w wysokości 120% i na mocy wyroku sądu Starosta [...] zmienił im decyzje i przyznał zasiłek w wysokości 160% kwoty bazowej. Skarżąca podniosła, iż skoro organ na skutek wyroków Naczelnego Sądu Administracyjnego zmienił decyzje w sprawach, które były takie same jak jej i wielu innych to powinien być konsekwentny i zmienić również decyzje, co do reszty uprawnionych. B.N. wskazała, iż jej pismo z dnia 15 stycznia 2003r. organ powinien potraktować jako wniosek o wznowienie postępowania, gdyż wystąpiła przesłanka z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. do uchylenia decyzji ostatecznej przyznającej jej prawo do zasiłku w wysokości 120%.
Dodała, iż o jednej z okoliczności stanowiących podstawę do wznowienia postępowania, tj. wyroku sądu administracyjnego, dowiedziała się w styczniu 2003r., jednakże z uwagi na to, że Powiatowy Urząd Pracy w Z. nie udzielił jej niezbędnej informacji, nie wiedziała o możliwości złożenia wniosku o wznowienie postępowania.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Organ dodał, iż treść złożonych przez skarżącą w dniu 15 i 24 stycznia 2003r. pism nie budzi wątpliwości, że chodziło o wniesienie odwołania od decyzji z dnia [...] nr [...], a wobec tego nie było możliwe potraktowanie pisma z dnia 15 stycznia 2003r. jako wniosku o wznowienie postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje;
Stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
W związku z tym, że skarga B.N. wniesiona została w dniu 19 marca 2003r. i do dnia 1 stycznia 2004r. postępowanie sądowe nie zostało zakończone, właściwym do rozpoznania tej skargi jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi.
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Natomiast, w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:
1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:
a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;
2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;
3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.
Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonego postanowienia pod kątem jego zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
W rozpoznawanej sprawie Sąd, oceniając legalność zaskarżonego postanowienia, stwierdził, iż organy administracji publicznej naruszyły przepisy prawa procesowego, a naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Organy administracji zobowiązane są do podejmowania wszelkich kroków zmierzających do dokładnego ustalenia stanu faktycznego sprawy - co wynika z art. 7 k.p.a., oraz zgodnie z art. 77 § 1 k.p.a., muszą w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.
Jest bezsporne w przedmiotowej sprawie, iż decyzją z dnia [...] Starosta Powiatu [...] orzekł o przyznaniu B.N. prawa do zasiłku przedemerytalnego w wysokości 120% kwoty bazowej. Od decyzji Starosty B.N. odwołała się do Wojewody [...] z wnioskiem o jej zmianę i przyznanie prawa do zasiłku przedemerytalnego w wysokości 160 % zasiłku dla bezrobotnych.
Organ odwoławczy, po analizie akt sprawy, w dniu [...] wydał decyzję Nr [...], w której utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.
W dniu 15 stycznia 2003r. skarżąca złożyła w Powiatowym Urzędzie Pracy w Z. dwa pisma skierowane do Wojewódzkiego Urzędu Pracy w Ł. Wniosła w nich o zmianę decyzji Powiatowego Urzędu Pracy w Z. z dnia [...] nr [...] i o cyt.: "przywrócenie terminu odwołania" od tej decyzji.
Akta administracyjne zawierają także oświadczenie B.N. z dnia 24 stycznia 2003r., złożone na standartowym druku, częściowo wypełnione ręcznie przez skarżącą, z którego wynika, iż pismo złożone w Powiatowym Urzędzie Pracy w Z. z dnia 15 stycznia 2003r. należy traktować jako odwołanie od decyzji nr [...] z dnia [...].
Zdaniem Sądu w tym składzie, wniesienie przez skarżącą w/w pism i złożenie oświadczenia w sytuacji, gdy skarżąca miała pełną świadomość, iż odwołanie od decyzji nr [...] z dnia [...] już raz składała, świadczy o tym, że skarżąca pragnęła wzruszyć decyzję ostateczną, a nie miała wiedzy wystarczającej do tego, aby osiągnąć swój cel.
Brak w aktach administracyjnych dowodów na to, aby organ próbował wyjaśnić treść żądania skarżącej. Nie jest tego dowodem oświadczenie złożone przez skarżącą, bowiem nie wynika z niego, aby skarżąca była zorientowana w swojej sytuacji prawnej i faktycznej.
Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego – "Powinność wyjaśnienia treści żądania strony, w sytuacji widocznej nieumiejętności formułowania przez nią wniosków, wynika z ciążącego na organie administracji obowiązku wszechstronnego wyjaśnienia sprawy." (wyrok NSA z dnia 3 kwietnia 1986 r. S.A./KA 22/86 GAP 1988 nr 11 s. 45).
Organ administracji mając na uwadze treść art. 9 kpa winien ustalić, jaki skutek skarżąca chce osiągnąć składając swój wniosek i jednocześnie pouczyć skarżącą o możliwościach wzruszenia decyzji ostatecznej.
Tego rodzaju pouczenie zawiera dopiero uzasadnienie zaskarżonego postanowienia. Dokładne wyjaśnienie treści żądania skarżącej i pouczenie winno nastąpić po złożeniu przez skarżącą pism z dnia `15 stycznia 2003r.
Skoro organ tego nie uczynił naruszył art. 7, 9, 77 § 1 k.p.a.
Zarzuty skarżącej są zasadne.
Mając powyższe na uwadze, Sąd w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz. 1270) orzekł jak w sentencji.
O kosztach rozstrzygnięto stosownie do art. 200 tej ustawy.
Mając na uwadze treść art. 152 cyt. ustawy Sąd stwierdza, iż z uwagi na brak przymiotu wykonalności – orzeczenie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego postanowienia jest w tym przypadku bezprzedmiotowe.