Uzasadnienie
IISA/Łd 439/04
Postanowieniem z dnia [...] podjętym na podstawie art. 59 § 1 w zw. z art. 58 § 1 i 2 kodeksu postępowania administracyjnego Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. po rozpatrzeniu wniosku E. i C. M. o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] dotyczącej odmowy nieodpłatnego przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności gruntu orzekło o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia powyższego odwołania.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Kolegium podniosło, iż pismem z dnia [...] E. i C. M. złożyli wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od wskazanej wyżej decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] Podnieśli w nim, że ze względu na wiek i przeziębienie nie mogli złożyć odwołania w terminie, a nadto oczekiwali na odpowiedź z Biura Rzecznika Praw Obywatelskich w W., którą otrzymali w dniu [...] Kolegium, rozpatrując przedmiotowy wniosek, stwierdziło, iż brak jest podstaw do jego uwzględnienia.
Podniesiono, iż z akt administracyjnych wynika, że decyzja organu I instancji została skarżącym doręczona, za zwrotnym poświadczeniem odbioru, w dniu 6 stycznia 2004r. Organ przytoczył ponadto unormowanie zawarte w art. 58 § 1, 2 i 3 kpa i stwierdził, że wniosek został przez stronę złożony wraz z odwołaniem. Uznano jednak, iż skarżący nie uprawdopodobnili braku winy w uchybieniu terminu.
Brak winy można bowiem przyjąć tylko wówczas, gdy dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia.
Za brak winy strony nie można natomiast uznać zwolnienia lekarskiego od pracy, ponieważ sam fakt przebywania przez stronę na zwolnieniu nie wyklucza możliwości dokonania przez nią czynności procesowej – napisania odwołania i nadania pisma w urzędzie pocztowym osobiście lub przez domownika.
Również oczekiwania przez stronę na odpowiedź Rzecznika Praw Obywatelskich nie wstrzymuje terminów w sprawie, dlatego też orzeczono, jak w sentencji.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego E. i C. M. wnieśli o zmianę zaskarżonego postanowienia i przywrócenie im terminu do wniesienia odwołania bądź o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.
W uzasadnieniu podnieśli, iż oboje są osobami w podeszłym wieku. Trudno im się poruszać, dokonywać czynności urzędowych, a gdy do tego dołączyło się przeziębienie, choroby i pobyt skarżącego w szpitalu, to jest oczywiste, że były to przeszkody nie do przezwyciężenia. Skarżący oczekiwali także na pisemną odpowiedź na ich wystąpienie skierowane do Rzecznika Praw Obywatelskich.
Podnieśli ponadto zarzuty o charakterze merytorycznym, odnoszące się do decyzji wydanej przez organ I instancji.
Do skargi załączyli szereg dokumentów obrazujących przebieg postępowania prowadzonego w sprawie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, a także trzy zaświadczenia lekarskie. Jedno z nich jest kartą informacyjną z Wojewódzkiego Szpitala Specjalistycznego im. A w Ł., z której wynika, iż E. M. w okresie od 9 do 17 marca 2004r. przebywał na oddziale chorób wewnętrznych z pododdziałem kardiologicznym. Dwa pozostałe wystawione zostały w dniu 27 lipca 2004r. przez lekarza chorób wewnętrznych prowadzącego gabinet lekarski w Ł. Z zaświadczenia dotyczącego C. M. ur. w 1930r. wynika, iż od początku stycznia do 29 stycznia 2004r. chorowała ona na zapalenie płuc, pozostaje pod stałą opieką z powodu nadciśnienia, choroby wieńcowej oraz niewydolności naczyń mózgowych.
Zaświadczenie wystawione na nazwisko E. M. ur. w 1925r. stwierdza, że od 3 stycznia do 31 marca 2004r. przebywał on pod opieką lekarską z powodu zapalenia płuc oraz choroby niedokrwiennej serca i przebywał w szpitalu.
W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Stosownie do treści art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270) sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi:
a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Rozpatrując przedmiotową skargę Sąd doszedł do przekonania, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze wydając zaskarżone postanowienie, nie dopuściło się naruszenia prawa w sposób, o którym mowa wyżej, dlatego też skarga została oddalona.
Stosownie do treści art. 58 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego - w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy.
Dla wyniku przedmiotowej sprawy istotne jest więc ustalenie, czy skarżący uprawdopodobnili, że nie ponoszą winy w niedochowaniu 14 - dniowego ustawowego terminu do złożenia odwołania od decyzji organu I instancji, którą otrzymali w dniu 6 stycznia 2004r., a który to termin upływał w związku z tym w dniu 20 stycznia 2004r.
Kryterium braku winy, jako przesłanka przywrócenia terminu, wiąże się z obowiązkiem strony do zachowania szczególnej staranności przy prowadzeniu własnych spraw. O braku winy w niedopełnieniu obowiązku zachowania terminu do dokonania czynności procesowej można zatem mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie dającej się przezwyciężyć. Przywrócenie terminu nie jest zatem dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu przez stronę można zaliczyć między innymi nagłą chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą. W odróżnieniu bowiem od nagłej choroby, która nie pozwala na wyręczenia się inną osobą, to długotrwała niedyspozycja nie wyklucza dokonania konkretnej czynności procesowej (sporządzenia odwołania) i nadania tego pisma przez pocztę osobiście lub przez domownika (por. np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 2 lutego 2002r. sygn. SA/Sz 2125/98 – LEX nr 39797, z dnia 8 grudnia 1999r. sygn. ISA/Lu 1246/98 – LEX nr 40367, z dnia 13 października 1999r. sygn. IVSA 1656/97 – LEX nr 47891, z dnia 13 października 1999r. sygn. IIISA 1436/99 – LEX nr 40057, z dnia 13 sierpnia 1999r. sygn. IIISA 7432/98 – LEX nr 39470, z dnia 1 marca 1999r. sygn. IISA 45/99 – LEX nr 46785 i z dnia 20 maja 1998r. sygn. ISA/Ka 1718/96 – LEX nr 33415).
W przedmiotowej sprawie opóźnienie w złożeniu odwołania skarżący tłumaczyli swym wiekiem i chorobą w postaci przeziębienia, jak również faktem oczekiwania na odpowiedź z Biura Rzecznika Praw Obywatelskich, która skierowana została do nich pismem z dnia 19 stycznia 2004r., przedstawionego jako załącznik do odwołania i wniosku o przywrócenie terminu do jego wniesienia.
W ocenie Sądu to właśnie oczekiwanie na odpowiedź z Biura Rzecznika Praw Obywatelskich było faktyczną przyczyną uchybienia terminowi do złożenia odwołania.
Jak bowiem wynika z załączonych akt administracyjnych i sporządzonych notatek urzędowych przez podinspektor A. G. (k. 62 i 63 akt) w dniu 14 stycznia 2004r., a więc w okresie do wniesienia odwołania, oboje skarżący byli osobiście w urzędzie, poruszając kwestie związane z postępowaniem prowadzonym w niniejszej sprawie, a w dniu 20 stycznia 2004r. w urzędzie była ponownie C. M. w celu przejrzenia akt.
W tej sytuacji nie można podzielić stanowiska skarżących, iż ich stan zdrowia nie pozwalał na zachowanie terminu do złożenia odwołania i że nie ponoszą oni winy w jego uchybieniu.
Zważywszy na powyższe okoliczności nie zachodziła, zdaniem Sądu, potrzeba wzywania skarżących przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze do przedstawienia zaświadczeń obrazujących ich stan zdrowia.
Znaczenia w tym przedmiocie nie mają również zaświadczenia lekarskie przedłożone przez E. i C. M. wraz ze skargą.
Zaświadczenie o pobycie skarżącego w szpitalu obejmuje okres znacznie późniejszy, bo od 9 do 17 marca 2004r., a tym samym nie mający wpływu na opóźnienie w złożeniu odwołania. Natomiast zaświadczenia lekarskie wystawione w dniu 27 lipca 2004r. przez lekarza chorób wewnętrznych mówią wprawdzie o schorzeniach w postaci zapalenia płuc obojga skarżących, które miały mieć miejsce od początku stycznia 2004r. i w związku z którym to schorzeniem skarżący przebywali pod stałą opieką lekarską. Treść tych zaświadczeń może budzić jednak poważne wątpliwości, skoro skarżący, u których stwierdzono zapalenie płuc, w przedmiotowym wniosku o przywrócenie terminu piszą jedynie o przeziębieniu, a nie poważnej chorobie, jaką niewątpliwie zapalenie płuc jest.
Z tych wszystkich względów Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa, dlatego też skarga została oddalona na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270).