Uzasadnienie
3 II SA/Łd 444/03
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] Starosta Powiatu [...] orzekł o przyznaniu B.M. prawa do zasiłku przedemerytalnego od dnia 29 grudnia 2000 r. w wysokości 536,10 zł miesięcznie.
W dniu 29 stycznia 2001 r. B.M. wniosła odwołanie od tej decyzji.
Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] stwierdził, że odwołanie zostało wniesione przez B.M. z uchybieniem 14-dniowego terminu.
W dniu 14 stycznia 2003 r. B.M. złożyła kolejne odwołanie od decyzji z dnia [...] wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania.
Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] Wojewoda [...] stwierdził niedopuszczalność odwołania od decyzji Starosty Powiatu [...] z dnia [...].
Organ wskazał, że postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania kończy postępowanie przed organem odwoławczym i wyczerpuje tok instancji w danej sprawie. Tym samym decyzja organu I instancji uzyskuje przymiot ostateczności. Rozpatrzenie kolejnego odwołania od decyzji ostatecznej jest niedopuszczalne. Stanowiłoby bowiem naruszenie zasady trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych. Decyzja ostateczna może być wzruszona jedynie w trybie nadzwyczajnym.
W skardze skierowanej do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Łodzi B.M. wniosła o uchylenie postanowienia Wojewody [...] z dnia [...] i zasądzenie kosztów procesu według norm przepisanych.
Powołując się na art. 9 k.p.a. wskazała, że organ administracji, do którego składała pismo nazywane przez nią, z powodu nieznajomości przepisów “odwołaniem", pomimo tego, że szczegółowo znał jej sprawę nie poinformował jej, iż decyzja w sprawie jest ostateczna i nie powinna wnosić odwołania, jeżeli nie posiada dostatecznych powodów do przywrócenia terminu do jego wniesienia, a może wnosić o uchylenie lub stwierdzenie nieważności decyzji lub wznowienie postępowania w trybach nadzwyczajnych.
Wyjaśniła, że jej sprawa dotyczy przyznania zasiłku przedemerytalnego w wysokości 120 % zamiast 160 %. W 2000 nabyła prawo do zasiłku przedemerytalnego w niższej wysokości. Została zwolniona z pracy ze spółki A S.A. w Z. w wyniku zwolnienia grupowego. Sześć osób, które w tym samym miesiącu (grudniu) zostały zwolnione z pracy ze spółki A S.A. w Z. złożyły w terminie skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Łodzi i otrzymały we wrześniu 2002 r. wyroki, na mocy których Starosta [...] zmienił decyzje w ich sprawach i przyznał prawo do zasiłku przedemerytalnego w wysokości 160 % kwoty bazowej (np. Sygn. akt II SA/Łd 434/01, II SA./Łd 503/01).
Wcześniej pozostałe osoby były zapewniane przez Zakładową Organizację Związkową, że nie jest konieczne zarzucanie sądów sprawami, wystarczy uzyskanie korzystnych rozstrzygnięć w kilku przykładowych sprawach i organ administracji zmieni stanowisko w stosunku do pozostałych.
Skarżąca podała, że po zmianach decyzji w tych sprawach, w których wydawał wyrok NSA, zwróciła się do Kierownika Powiatowego Urzędu Pracy o przyznanie zasiłku przedemerytalnego w wysokości 160% kwoty bazowej i uzyskała od niego informację, że decyzje co do reszty uprawnionych nie zostaną zmienione.
Zdaniem skarżącej, organ powinien rozważyć w takiej sytuacji, czy jej pisma ze stycznia 2003 r nie potraktować jako podania o wznowienie postępowania.
Wyjaśniła, że o tym, iż organ administracji podjął decyzję na korzyść kilku wybranych osób i nie zmienił decyzji co do reszty uprawnionych dowiedziała się w marcu 2003 r.
Z uwagi na powyższe okoliczności skarżąca wnosiła o uchylenie postanowienia Wojewody [...] i rozpatrzenie jej pisma jako wniosku o wznowienie postępowanie.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wnosił o jej oddalenie.
Podkreślił, że treść pism złożonych przez skarżącą 14.01.2003 r. i 24.01. 2003 r. jest jasna. Skarżąca stwierdza, że pismo z 14 stycznia 2003 r stanowi odwołanie i wnosi o przywrócenie terminu do jego wniesienia. Jednocześnie skarżąca przyznała, że nie ma dostatecznych powodów do przywrócenia terminu.
Dodać również należy, iż w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi toczy się postępowanie ze skarg B.M. na decyzje Wojewody [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie przyznania prawa do zasiłku przedemerytalnego /sygn. akt III SA/Łd 620/04/ oraz w sprawie odmowy zmiany na podstawie art.155 kpa decyzji przyznającej prawo do zasiłku przedemerytalnego w wysokości 120% kwoty bazowej /sygn. akt III SA/Łd 619/04/.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie jednak należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. Nr 153 poz. 1271 z późń. zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.). W tej sytuacji właściwy do rozpatrzenia skargi wniesionej w niniejszej sprawie jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi utworzony z dniem 1 stycznia 2004r. dla obszaru województwa łódzkiego rozporządzeniem Prezydenta RP z dnia 25 kwietnia 2003r.w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych/.../ (Dz. U. z 2003r. Nr 52 poz. 652).
Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Kognicja Sądu ograniczona jest do oceny legalności kwestionowanego skargą aktu lub czynności organów administracji publicznej i obejmuje ocenę prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego i ich wykładni przez organy administracji oraz zgodności z przepisami prawa procesowego regulującymi postępowanie przed organami administracji publicznej.
Zgodnie z art. 145 § 1 wymienionej ustawy (p.p.s.a.) Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:
1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi:
a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;
2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;
3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.
Badając legalność zaskarżonego postanowienia sąd nie stwierdził naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego bądź procesowego w stopniu uzasadniającym jej uchylenie, choć niektóre zarzuty zawarte w skardze należy uznać za uzasadnione.
Skarżąca trafnie podnosi, że po złożeniu przez nią pism w styczniu 2003 r organ winien rozważyć, jakie w zaistniałej sytuacji (przynajmniej teoretycznie) istnieją prawne możliwości wzruszenia lub zmiany decyzji przyznającej jej zasiłek przedemerytalny w wysokości 120 % zasiłku dla bezrobotnych i poinformować ją o tych możliwościach i wymaganiach jakie są z nimi związane, tak aby mogła ocenić, z jakiego środka prawnego chce i może skorzystać. Zarzut ten jest uzasadniony tym bardziej, że w piśmie z 15 stycznia 2003r., ostatecznie potraktowanym przez organ jako “odwołanie" od decyzji z [...], sformułowanie “odwołanie" nie zostało użyte, a skarżąca “ zwraca się z prośbą o zmianę decyzji Powiatowego Urzędu Pracy/.../", a następnie merytorycznie uzasadnia tę prośbę. Treść pisma mogła więc wskazywać także np. na zamiar wystąpienia z wnioskiem o zmianę decyzji ostatecznej w trybie art. 155 k.p.a., a więc budzić wątpliwości co do rzeczywistych intencji strony.
Brak takiego pouczenia, stanowiący niewątpliwie naruszenie art. 9 k.p.a., nie stanowi jednak w świetle całokształtu okoliczności sprawy, takiego naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Ostatecznie bowiem skarżąca złożyła oświadczenie jednoznacznie stwierdzające, że jej pismo z dnia 14 stycznia 2003r. należy traktować jako odwołanie od decyzji z [...], a ponadto Sądowi z urzędu wiadomo, że skarżąca odrębnie złożyła podanie o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej tą decyzją a także wniosek o zmianę decyzji w trybie art. 155 k.p.a. W obu tych sprawach wydane zostały przez Wojewodę [...] orzeczenia, na które B.M. wniosła skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Niezasadny jest zarzut skarżącej, iż organ administracji winien ją pouczyć, że nie powinna wnosić odwołania gdyż decyzja organu I instancji jest ostateczna.
Brak było także podstaw do potraktowania wniosku skarżącej jako wniosku o wznowienie postępowania, gdyż treść pisma nie wskazywała na taki zamiar skarżącej.
W niniejszej sprawie z treści pisma złożonego 14 stycznia 2003 r. wynikało jedynie, że skarżąca domaga zmiany decyzji wydanej [...] i przedstawia na poparcie swojego stanowiska stosowne argumenty. Jej oświadczenie, złożone w dniu 24 stycznia 2003r. kategorycznie stwierdzające, że pismo z dnia 14 stycznia 2003 r stanowi odwołanie od decyzji z dnia [...], było dla organu administracji wiążące. Organ nie mógł wbrew woli strony nadać pismu innej treści.
Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 4 kwietnia 2002r., sygn. I SA 2188/00 (niepublikowany) “zasadą postępowania administracyjnego, wyrażoną między innymi w art. 63, 65, 128 i 140 k.p.a., jest jego odformalizowanie, tak aby sprawa mogła być rozpoznana zgodnie z intencją i interesem strony bez zbędnego formalizmu. Nie można jednak przyjąć, że jeżeli żądanie jest zredagowane niezręcznie i mało zrozumiale, to organ administracji publicznej jest uprawniony do sprecyzowania treści żądania. Jest to niedopuszczalne chociażby dlatego, że mogłoby to doprowadzić do niedopuszczalnej zmiany żądania, wbrew intencji osoby wnoszącej podanie.
O tym, jaki charakter i zakres żądania ma mieć pismo wniesione przez stronę w postępowaniu administracyjnym, decyduje ostateczne strona, a nie organ, do którego pismo zostało skierowane. W razie wątpliwości organ, mając na względzie postanowienia art. 7-9 k.p.a., powinien zwrócić się do strony o zajęcie jednoznacznego stanowiska." Tak samo wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 5 grudnia 2001 r. II SA/Gd 315/00 (niepublikowany)
Organ nie mógł też wskazywać stronie na możliwość sprecyzowania, że jej pismo z 15 stycznia 2003 r stanowi wniosek o wznowienie postępowania, gdyż w treści pism złożonych przez skarżącą w styczniu 2003 r. nie została wskazana żadna przesłanka uzasadniająca wznowienie postępowania. Pouczenie takie byłoby więc błędne.
Z tych względów nie było przeszkód aby Sąd dokonał merytorycznej oceny zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia.
Należy stwierdzić, iż organ odwoławczy trafnie uznał, że skarżąca nie może skutecznie wnieść kolejnego odwołania od decyzji z dnia [...] mającej walor decyzji ostatecznej. Ponowne rozpatrzenie sprawy w postępowaniu odwoławczym naruszałoby zasadę trwałości decyzji ostatecznych. Decyzje takie mogą być wzruszone jedynie w trybie nadzwyczajnym a skarżąca skorzystała z możliwości domagania się takiego wzruszenia decyzji ostatecznej.,
Ponieważ sąd nie stwierdził naruszenia przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego, mogących mieć wpływ na wynik sprawy, na podstawie art.151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - oddalił skargę.