Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 17 czerwca 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odrzucił skargę H.G. na postanowienie Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.
W dniu 1 lipca 2011 r. do tut. Sądu wpłynęło pismo z dnia 27 czerwca 2011 r. pełnomocnika skarżącej – radcy pr. A.A., ustanowionej z urzędu, zawierające wniosek o uwzględnienie skargi i zasądzenie kosztów zastępstwa radcowskiego z urzędu.
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym zważył, co następuje
Zgodnie z art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.Nr 157, poz. 1270 z późn. zm.) – dalej p.p.s.a., wyznaczony adwokat otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad prawnych określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrot niezbędnych i udokumentowanych wydatków.
W ślad za postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 czerwca 2010 r., II FZ 143/10 (System Informacji Prawnej Lex nr 643591) stwierdzić należy, że przepis art. 250 p.p.s.a. nie nakłada na sąd (referendarza sądowego) obowiązku uwzględnienia każdego wniosku pełnomocnika o zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Wniosek o przyznanie pełnomocnikowi wynagrodzenia musi bowiem podlegać ocenie pod kątem jakości usług świadczonych w ramach pomocy prawnej.
W orzecznictwie sądów administracyjnych i literaturze przedmiotu z treści art. 250 p.p.s.a. wywodzi się, że pełnomocnik ustanowiony w ramach przyznanego stronie prawa pomocy otrzymuje wynagrodzenie jedynie w związku z faktycznym (rzeczywistym) udzieleniem pomocy prawnej (por. postanowienie NSA z dnia 22 grudnia 2004 r., sygn. akt OZ 720/04, ONSAiWSA 2005/5/93, postanowienie NSA z dnia 18 października 2007 r., sygn. akt II FZ 515/07, wyrok WSA w Białymstoku z dnia 28 lutego 2008 r., sygn. akt II SA/Bk 835/07, S. Babiarz, B. Dauter, M. Niezgódka-Medek, Koszty postępowania w sprawach administracyjnych i sądowoadministracyjnych, Warszawa 2007, s. 316-317). Podzielając powyższy pogląd warto zwrócić uwagę, że postanowienie o przyznaniu pomocy prawnej oznacza, że Skarb Państwa przejmuje na siebie ciężar finansowy związany z wynagrodzeniem pełnomocnika z urzędu, a sąd, jako dysponent środków publicznych, odpowiada za zasadność i legalność ich wydatkowania. Oznacza to uprawnienie i obowiązek sądu (referendarza sądowego) ustalenia, czy pomoc prawna rzeczywiście została udzielona.
Przechodząc na grunt rozpoznawanej sprawy należy uznać, że charakter czynności dokonanych przez ustanowionego z urzędu pełnomocnika nie pozwala na przyjęcie, że pomoc prawna została faktycznie udzielona.
Poza sporem pozostaje fakt, iż w dniu 17 czerwca 2011 r. radca pr. A.A. zapoznała się z aktami sprawy, w której została ustanowiona pełnomocnikiem z urzędu. Uprawnione jest zatem przyjęcie, że powinna była stwierdzić, że skarga H.G. została wniesiona ze znacznym uchybieniem terminu i jako taka podlegała odrzuceniu. Pełnomocnik nie skorzystała jednak z przewidzianej w takich przypadkach instytucji przywrócenia terminu do dokonania czynności, a ograniczyła się do sporządzenia pisma, w którym wniosła o uwzględnienie złożonej skargi. Należy zatem przyjąć, że podjęte przez pełnomocnika działania nie mogły zostać uznane za faktycznie udzieloną pomoc prawną.
Oceny tej nie zmienia okoliczność, że postanowienie tut. Sądu z dnia 17 czerwca 2011 r. o odrzuceniu skargi zostało doręczone radcy pr. A.A. w dniu 8 lipca 2011 r., czyli już po złożeniu pisma procesowego z dnia 27 czerwca 2011 r. O fakcie uchybienia terminu do złożenia skargi pełnomocnik była w stanie bowiem uzyskać wiedzę już wcześniej, tj. w dniu zapoznania się z aktami sprawy w siedzibie Sądu.
Skoro zaś nie sposób stwierdzić, aby pomoc prawna była stronie skarżącej rzeczywiście udzielona, stanowi to podstawę do oddalenia wniosku o przyznanie wynagrodzenia.
Wobec powyższego na podstawie art. 250 oraz art. 258 § 2 pkt 8 p.p.s.a. orzeczono jak w postanowieniu.
AG