Uzasadnienie
II SA/Łd 464/22
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wpłynęła skarga E.Ż. na ostateczną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z 24 marca 2022 r. znak: SKO 4115.59.2022 utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta Łodzi z 14 stycznia 2022 r. znak: WPS.4137.2204.2022.ODMOW, w sprawie odmowy skierowania do domu pomocy społecznej.
Z akt sprawy wynika, że 31 sierpnia 2021 r. do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Łodzi został przekazany wniosek E.Ż. wraz z dokumentami dotyczący skierowania do domu pomocy społecznej.
Po przeanalizowaniu otrzymanej dokumentacji Prezydent Miasta Łodzi decyzją z 14 stycznia 2022 r. odmówił skierowania strony do placówki.
W uzasadnieniu organ stwierdził, że obecnie nie zostały wyczerpane przesłanki art. 54 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, co oznacza, że w środowisku nie występują czynniki, które uzasadniałyby konieczność skierowania skarżącej do domu pomocy społecznej.
Organ zauważył, że ze względu na stan zdrowia i stopień niepełnosprawności oraz konieczność zapewnienia wzmożonej opieki medycznej, czyli stałego nadzoru lekarskiego, profesjonalnej pielęgnacji i rehabilitacji skarżąca została przyjęta do Zakładu Opiekuńczo - Leczniczego w J. Skarżąca utrzymuje się ze świadczenia emerytalnego z ZUS oraz zasiłku stałego z MOPS. Z akt sprawy wynika, że skarżąca porusza się samodzielnie, samodzielnie spożywa posiłki, po leki zgłasza się w wyznaczonym terminie, chętnie uczęszcza na zajęcia terapeutyczne. Skarżąca ma orzeczony umiarkowany stopień niepełnosprawności na czas określony. Głównym schorzeniem jest zespół zależności alkoholowej, alkoholowy zespół amnestyczny, organiczne zaburzenia nastroju. Na podstawie aktualnego zaświadczenia lekarskiego z 11 sierpnia 2021 r. organ ustalił, że strona porusza się samodzielnie i wymaga dalszej opieki psychiatrycznej oraz psychologicznej.
Jednakże przeprowadzony przez pracownika socjalnego placówki wywiad środowiskowy – w opinii organu - pozwolił na stwierdzenie, że sposób funkcjonowania skarżącej nie wskazuje, aby była ona osobą niezdolną do samodzielnej egzystencji. Skarżąca nie jest osobą leżącą, jest komunikatywna. Ponadto lekarz wskazał, że skarżąca wymaga skierowania do domu pomocy społecznej dla osób uzależnionych od alkoholu.
Dodatkowo organ ocenił, że w trakcie pobytu w placówce strona ma zapewnioną całodobową opiekę, pielęgnację, kontynuację leczenia farmakologicznego, pomieszczenie, wyżywienie odpowiednie do stanu zdrowia i - co niezwykle istotne - pomoc lekarską w rozmiarze nieporównywalnie szerszym niż strona miałaby w domu pomocy społecznej. W chwili obecnej trudno jest przewidywać czy i kiedy skarżąca zostanie wypisana z Zakładu Opiekuńczo — Leczniczego.
W odwołaniu od powyższej decyzji E.Ż. nie zgodziła się z rozstrzygnięciem i podkreśliła, że: "W dniu 18.03.2021 r. w Miejskim Zespole ds. Orzekania o Niepełnosprawności komisja lekarska podjęła decyzję, wydającą mi orzeczenie zaliczające mnie do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności. W dniu 11.08.2021 r. lekarz internista M.M. wydała zaświadczenie lekarskie, w którym zaznaczyła, że wymagam stałej opieki z powodu swojej choroby i niepełnosprawności a także, że wymagam opieki osoby drugiej ze względu niemożność samodzielnej egzystencji. Choruje na postępujące otępienie, nadciśnienie tętnicze, chorobę wrzodową żołądka, mam duże problemy z pamięcią. Nie jestem w stanie samodzielnie zamieszkiwać gdziekolwiek. Jestem osobą rozwiedzioną. Nie posiadam dzieci. Nie utrzymuje kontaktu z dalszą rodziną, więc nie ma kto mi zapewnić opieki. Nie jestem w stanie funkcjonować poza placówką, która zapewnia mi całodobową opiekę.
Pobyt w ośrodku jest terminowy. Obecną decyzje dotyczącą pobytu mam do dnia 01.06.2022 r. Po tym dniu nie wiem czy mój pobyt w ośrodku będzie dalej przedłużony. Ośrodek nie jest w stanie zapewnić mi poczucia bezpieczeństwa i stabilizacji z uwagi na terminowość pobytu. Ponadto po wypisie z Zakładu Opiekuńczo-Leczniczego nie mam zapewnionego żadnego miejsca, w którym mogłabym nawet spróbować samodzielnie funkcjonować, ponieważ jestem osobą bezdomną. Ze względu na to, że mój pobyt w Zakładzie jest czasowy bardzo proszę o wydanie decyzji kierującej do domu pomocy społecznej zgodnym ze wskazanym profilem domu przez lekarza."
Wspomnianą na wstępie decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi utrzymano w mocy zakwestionowane rozstrzygnięcie w mocy.
W uzasadnieniu organ odwoławczy podniósł, że dom pomocy społecznej jest placówką przeznaczoną dla osób najbardziej potrzebujących, znajdujących się w trudnej sytuacji życiowej, dla których po wyczerpaniu wszystkich możliwości pomocy dostępnych w środowisku, jedynym wyjściem staje się umieszczenie w placówce stałego pobytu zapewniająca całodobową opiekę i pielęgnację.
Jednocześnie Kolegium wskazało, iż możliwość wydania takiego skierowania zależy od aktualnych i prognozowanych możliwości organu I instancji w przedmiocie skierowań do domów pomocy społecznej, w tym zabezpieczenia finansowego pobytu pensjonariuszy już przebywających w placówkach oraz oczekujących na umieszczenie. Kierując się zasadą praworządności i sprawiedliwości społecznej, przyznanie skierowania zgodnie z żądaniem strony, w ocenie Kolegium byłoby naruszeniem interesu społecznego, ponieważ rozpatrując indywidualne wnioski, uwzględnia je w kontekście ogólnej liczby osób ubiegających się o świadczenie z pomocy społecznej. Z uwagi na dużą liczbę osób oczekujących na skierowanie do domów pomocy społecznej oraz środki budżetowe jakimi dysponuje organ I instancji w związku ze składanymi wnioskami obowiązuje okres oczekiwania na umieszczenie w domu pomocy społecznej (tj. w pierwszej kolejności do domów pomocy społecznej kierowane są osoby z postanowieniem sądu o umieszczeniu bez wyrażenia zgody, osoby samotne, u których usługi opiekuńcze w miejscu zamieszkania są niewystarczające).
W związku z tym organ I instancji nie udziela świadczeń w założony przez wnioskodawców sposób. Nadto z uwagi na ograniczoną liczbę wolnych miejsc oraz bardzo długą listę osób oczekujących na skierowanie do domów pomocy społecznej prowadzona jest bardzo szczegółowa weryfikacja składanych wniosków o umieszczenie w stacjonarnych placówkach pomocy społecznej.
Organ odwoławczy ustalił, że E.Ż. utrzymuje się ze świadczenia emerytalnego z ZUS oraz zasiłku stałego z MOPS, porusza się samodzielnie, samodzielnie spożywa posiłki, po leki zgłasza się w wyznaczonym terminie, chętnie uczęszcza na zajęcia terapeutyczne. Ma orzeczony umiarkowany stopień niepełnosprawności na czas określony. Z załączonej do akt sprawy dokumentacji medycznej wynika, że głównym schorzeniem Pani E.Ż. jest zespół zależności alkoholowej, alkoholowy zespół amnestyczny, organiczne zaburzenia nastroju. Z aktualnego zaświadczenia lekarskiego z 11 sierpnia 2021 r. wynika, że w/w porusza się samodzielnie i wymaga dalszej opieki psychiatrycznej oraz psychologicznej. Jednakże przeprowadzony przez pracownika socjalnego placówki wywiad środowiskowy – zdaniem Kolegium - pozwolił na stwierdzenie, że sposób funkcjonowania E.Ż. nie wskazuje, aby była osobą niezdolną do samodzielnej egzystencji. Nie jest osobą leżącą, jest komunikatywna. Ponadto lekarz wskazał, że wymaga skierowania do domu pomocy społecznej dla osób uzależnionych od alkoholu
Kolegium wyraziło stanowisko, iż zrozumiałe jest, że strona kieruje się pewnym stosunkiem emocjonalnym, w jej ocenie sytuacja w jakiej pozostaje jest szczególna i zasługująca na uwagę i uwzględnienie wniosku. Organ administracyjny, który zobowiązany jest do działania na podstawie przepisów prawa (art. 6 k.p.a.) musi wszystkie te problemy rozważyć pod kątem zarówno interesu społecznego jak i słusznego interesu strony. Kolegium podkreśliło, iż E.Ż. nie została pozostawiona sama sobie, lecz ma zapełnioną opiekę w Zakładzie Opiekuńczo-Leczniczym jak wskazuje w odwołaniu do 1 czerwca 2022 r.
W skardze do sądu E.Ż. zarzuciła organowi naruszenie:
- 1. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:
- a) art. 2 i 3 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, przez jego niezastosowanie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze pomimo tego, że na powyższe przepisy się powołuje to finalnie ich nie stosuje;
- b) art. 54 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, przez błędne przyjęcie, iż skarżąca nie spełnia łącznie przesłanek z powyższego artykułu;
- 2. naruszenie przepisów prawa procesowego, art. 7, 77 i 80 k.p.a. poprzez zaniechanie głębszej analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności pominięcie istotnych okoliczności faktycznych, w tym okresowości pobytu w Zakładzie Opiekuńczo Leczniczym.
Strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.
W uzasadnieniu skargi strona zaakcentowała, że legitymuje się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, zaś z zaświadczenia lekarza internisty z 11 sierpnia 2021 r. wynika, że strona wymaga stałej pomocy ze strony osób drugich ze względu na brak możliwości samodzielnej egzystencji. Strona choruje na otępienie, ma problemy z pamięcią oraz cierpi na chorobę wrzodową żołądka. Powyższe orzeczenie lekarskie zdaje się kwestionować SKO oraz organ I instancji, powołując się na przeprowadzony przez pracownika socjalnego wywiad środowiskowy, który stwierdza, że jeżeli nie jest osobą leżącą, to można uznać, że nie jest osobą niezdolną do samodzielnej egzystencji.
Strona podniosła, że głównym powodem odmowy umieszczenia jej w domu pomocy społecznej jest jej pobyt w Zakładzie Opiekuńczo Leczniczym, w wyniku czego według organów strona nie spełnia łącznie przesłanek z art. 54, ponieważ ma tam zapewnioną opiekę. Skarżąca jednak podkreśliła, że opieka ta jest opieką tymczasową i w wypadku, kiedy nie zostanie ona kontynuowana strona stanie się na powrót osobą bezdomną. Sam ten fakt budzi w skarżącej strach przed powrotem do bezdomności i niepewność co do jej przyszłości, w wyniku czego leczenie nie odnosi zamierzonych skutków.
Organ I instancji w treści uzasadnienia stwierdził także, że w wypadku "'zmiany sytuacji życiowej", czyli w praktyce w wypadku odmowy przedłużenia pobytu w Zakładzie Opiekuńczo-Leczniczym strona może ponownie zwrócić się z prośbą o skierowanie do domu pomocy społecznej. Oznaczałoby to jednak, że na czas ponownego rozpatrywania wniosku skarżąca stałaby się ponownie osobą bezdomną.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje
Skarga okazała się zasadna.
Na wstępie wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 15 zzs4 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 1842 ze zm.), zwanej ustawą covidową, znowelizowanym na mocy art. 4 pkt 3 ustawy z dnia 28 maja 2021 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1090), z dniem 3 lipca 2021 r., w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 oraz w ciągu roku od odwołania ostatniego z nich wojewódzkie sądy administracyjne oraz Naczelny Sąd Administracyjny przeprowadzają rozprawę przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku, z tym że osoby w niej uczestniczące nie muszą przebywać w budynku sądu.
Zgodnie zaś z art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy covidowej przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów.
Na tle tego przepisu Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z 30 listopada 2020 r., sygn. akt II OPS 6/19, wyraził pogląd, że "prawo do publicznej rozprawy nie ma charakteru absolutnego i może podlegać ograniczeniu, w tym także ze względu na treść art. 31 Sądu 3 Konstytucji RP, w którym jest mowa o ograniczeniach w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw, gdy jest to unormowane w ustawie oraz tylko wtedy, gdy jest to konieczne w demokratycznym państwie m. in. dla ochrony zdrowia. Nie ulega wątpliwości, że celem stosowania konstrukcji przewidzianych przepisami uCOVID-19 jest m. in. ochrona życia i zdrowia ludzkiego w związku z zapobieganiem i zwalczaniem zakażenia wirusem COVID-19 (...). Z perspektywy zachowania prawa do rzetelnego procesu sądowego najistotniejsze jest zachowanie prawa przedstawienia przez stronę swojego stanowiska w sprawie (gwarancja prawa do obrony). (...) Dopuszczalne przepisami szczególnymi odstępstwo od posiedzenia jawnego sądu administracyjnego na rzecz formy niejawnej winno bowiem następować z zachowaniem wymogów rzetelnego procesu sądowego".
Zważywszy na treść powyższej regulacji zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału II z 16 sierpnia 2022 r. niniejsza sprawa została skierowana do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy covidowej. Ziściły się bowiem warunki określone w tym przepisie. Rozpoznanie tej sprawy jest konieczne, co znajduje potwierdzenie w zarządzeniu o rozprawie zdalnej z 13 lipca 2022 r. Rozprawy tej, wymaganej przez ustawę, nie można jednak przeprowadzić na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku z uwagi na fakt, że skarżąca nie złożyła oświadczenia o technicznych możliwościach uczestniczenia w rozprawie zdalnej. Skutkowało to skierowaniem sprawy do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym w trybie tego przepisu.
Wymagany przy tym przywołaną wyżej uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego standard ochrony praw stron w niniejszej sprawie został zachowany, skoro w wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II z 16 sierpnia 2022 r. skarżąca i organ administracji zostali powiadomieni o skierowaniu sprawy na posiedzenie niejawne. Strony miały zatem możliwość zajęcia stanowiska w sprawie, względnie uzupełnienia dotychczasowej argumentacji.
Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 137 z późn. zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 329 z późn. zm.), powoływanej dalej jako "P.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd administracyjny bada więc co do zasady, czy zaskarżony akt administracyjny jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami proceduralnymi normującymi podstawowe zasady postępowania przed organami administracji publicznej.
Uchylenie zaskarżonej decyzji lub postanowienia w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także dając podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części (art. 151 P.p.s.a.). Ponadto należy wskazać, że zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Stosownie zaś do art. 135 P.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając przedmiotową skargę w tak zakreślonej kognicji stwierdził, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji wydane zostały z naruszeniem przepisów prawa procesowego, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co obligowało Sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 135 P.p.s.a.
Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z 24 marca 2022 r. znak: SKO 4115.59.2022 utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta Łodzi z 14 stycznia 2022 r. znak: WPS.4137.2204.2022.ODMOW, w sprawie odmowy skierowania do domu pomocy społecznej.
Regulacją materialnoprawną mającą zastosowanie w niniejszej sprawie są przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 2268 z późn. zm.), cytowanej dalej także w skrócie jako "u.p.s.", w szczególności art. 54 ust.
1. Zgodnie z tym przepisem osobie wymagającej całodobowej opieki z powodu wieku, choroby lub niepełnosprawności, niemogącej samodzielnie funkcjonować w codziennym życiu, której nie można zapewnić niezbędnej pomocy w formie usług opiekuńczych, przysługuje prawo do umieszczenia w domu pomocy społecznej. Wskazane wyżej przesłanki muszą być spełnione kumulatywnie. Należy podkreślić, że wiek, choroba, niepełnosprawność osoby ubiegającej się o skierowanie do domu pomocy społecznej muszą być tego rodzaju, że nie pozwalają one na samodzielne funkcjonowanie w dotychczasowym środowisku. Jak podkreślono w orzecznictwie, umieszczenie w domu pomocy społecznej jest ostatecznością i powinno być poprzedzone oceną możliwości udzielenia pomocy osobie potrzebującej w miejscu jej zamieszkania oraz wnikliwym zbadaniem jej sytuacji rodzinnej (wyrok NSA z 21.10.2010 r., I OSK 880/10, CBOSA).
Analiza akt postępowania administracyjnego wskazuje, że postępowanie organów administracji obarczone jest uchybieniami, które skutkują koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zarówno decyzji organu II jak i I instancji. Zadaniem sądu administracyjnego dokonującego kontroli zaskarżonej decyzji jest między innymi ustalenie czy materiał dowodowy w postępowaniu administracyjnym został zebrany w sposób wyczerpujący oraz czy został on rozpatrzony i oceniony przez organy administracji zgodnie z przepisami K.p.a.
W niniejszej sprawie zasadnicze zastrzeżenia dotyczą w ocenie Sądu postępowania wyjaśniającego oraz dokonanej przez organy administracji oceny zgromadzonego materiału dowodowego w kontekście spełnienia przez skarżącą przesłanek wynikających z art. 54 ust. 1 u.p.s.
Przechodząc do oceny przeprowadzonego przez organy administracji postępowania administracyjnego, należy na wstępie zauważyć, że z zasady prawdy obiektywnej wyrażonej w art. 7 K.p.a. wynika, że w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy (art. 7 K.p.a.). Zasada ta znajduje swoje potwierdzenie oraz rozwinięcie w art. 77 § 1 K.p.a., stosownie do treści którego organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. W dalszej zaś kolejności zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 K.p.a.). Poczynione wedle powyższych zasad ustalenia winny znaleźć swe odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji.
Uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa (art. 107 § 3 K.p.a.). Braki w zakresie należytego uzasadnienia wydanej decyzji, skutkują tym, iż nie można prześledzić toku rozumowania organów administracji, który doprowadził do wydania zaskarżonej decyzji, także w zakresie oceny zgromadzonych w sprawie dowom.in.m.in.
Z powołanego wyżej art. 54 ust. 1 u.p.s. wynika, że jedną z przesłanek umieszczenia w domu pomocy społecznej jest wymaganie całodobowej opieki z powodu wieku, choroby lub niepełnosprawności. Ze zgromadzonego materiału dowodowego, w tym wywiadu środowiskowego wynika, że skarżąca jest rozwódką, nie posiada dzieci ani rodziny. Skarżąca porusza się samodzielnie, samodzielnie spożywa posiłki, zgłasza się w wyznaczonym terminie po leki, chętnie uczęszcza na zajęcia terapeutyczne.Min.asm.in.ie wskazanej wyżej przesłanki wynikającej z art. 54 ust. 1 u.p.s. wskazać należy, że w aktach postępowania administracyjnego znajduje się orzeczenie o stopniu niepełnosprawności skarżącej wydane dnia 18 marca 2021 r. przez Powiatowy Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności Powiatu Łódzkiego Wschodniego, z którego wynika, że skarżąca została zaliczona do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności, natomiast w zakresie konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji wskazano "nie dotyczy".
Z materiału aktowego wynika, że skarżąca cierpi zespół zależności alkoholowej, alkoholowy zespół amnestyczny oraz organiczne zaburzenia nastroju, nadto postępujące otępienie w przebiegu nadużywania alkoholu.
Co istotne w sprawie, w aktach tych znajduje się także Zaświadczenie lekarskie o stanie zdrowia wydane w celu stwierdzenia zasadności skierowania do domu pomocy społecznej z dnia 11 sierpnia 2021 r. (a więc wydane prawie 5 miesięcy po wydaniu orzeczenia o stopniu niepełnosprawności), z którego m.in. wynika (poza w.w. informacjami o stanie zdrowia), że skarżąca wymaga stałej opieki z powodu wieku, choroby, niepełnosprawności oraz opieki drugiej osoby ze względu na niemożność samodzielnej egzystencji. Do powyższych stwierdzeń lekarza zawartych w w.w. zaświadczeniu, organy obu instancji nie odnoszą się, pomijają je milczeniem. Z takim postępowaniem organów administracji, zdaniem Sądu, zgodzić się nie można. Nawet jeśli organy te przyjęły, że wskazane wyżej okoliczności nie uzasadniają umieszczenia skarżącej w domu pomocy społecznej, to winny w sposób jednoznaczny wskazać z jakich przyczyn przyjęły takie stanowisko.
Takie działanie organu administracji stanowi naruszenie art. 7, 77 § 1, 107 § 3 K.p.a., a ponadto zasady przekonywania wyrażonej w art. 11 K.p.a., stosownie do treści którego organy administracji publicznej powinny wyjaśniać stronom zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwieniu sprawy, aby w ten sposób w miarę możności doprowadzić do wykonania przez strony decyzji bez potrzeby stosowania środków przymusu.
Jak słusznie zauważył organ II instancji wywiad środowiskowy jest szczególnym dowodem w sprawie osoby korzystającej ze świadczeń pomocy społecznej i jest sporządzany we współdziałaniu z osobą zainteresowaną, ma przy tym charakter obligatoryjny. Jak wynika z akt sprawy wywiad ten został przeprowadzony dnia 11 sierpnia 2021 r. Z treści wywiadu wynika w sposób jednoznaczny, że pani Ż. wymaga opieki całodobowej, której nikt nie może jej zapewnić, a pomoc ze strony OPS byłaby niewystarczająca, co koreluje z zawartym w tym wywiadzie wnioskiem pracownika socjalnego, który prosi o wystawienie decyzji kierującej do domu pomocy społecznej.
Ponadto w wywiadzie środowiskowym w pkt IX. zatytułowanym "Plan pomocy zatwierdzony przez kierownika jednostki organizacyjnej pomocy społecznej" znajduje się stwierdzenie "Umieszczenie w DPS". Organy dokonując oceny treści wskazanego wyżej wywiadu środowiskowego, uzasadniając wydane decyzje doszły do przekonania, że sposób funkcjonowania pani E.Ż. nie wskazuje, aby była osobą niezdolną do samodzielnej egzystencji. W ocenie Sądu stwierdzenie to stoi w oczywistej sprzeczności z w.w. treścią wywiadu środowiskowego. Z treści uzasadnienia decyzji nie wynika, z jakich powodów organ II instancji uznał, że wskazana wyżej treść wywiadu środowiskowego stanowi podstawę wydania decyzji odmownej zwłaszcza w kontekście wskazanych wyżej twierdzeń, do których organy obu instancji się nie odniosły. Tym samym w ocenie Sądu doszło do naruszenia art. 107 § 3 K.p.a., organ nie wskazał bowiem przyczyn, z powodu których temu dowodowi odmówił wiarygodności, czy też mocy dowodowej.
Rozpoznając niniejszą skargę w ramach przysługującej kognicji, Sąd uznał, że skarga jest zasadna, gdyż zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca narusza normy prawa procesowego w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Postępowanie administracyjne nie zostało bowiem przeprowadzone zgodnie z zasadami ogólnymi K.p.a., a w szczególności wynikającymi z art. 7 oraz 11 K.p.a. oraz normami wynikającymi z art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. Raz jeszcze wskazać należy, że zgodnie z art. 7 k.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Prowadzą też postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej (art. 8 § 1 k.p.a.) i powinny działać w sprawie wnikliwie (art. 12 § 1 k.p.a.).
Zdaniem Sądu w niniejszej sprawie organy administracji nie uczyniły zadość tym obowiązkom. Ponadto doszło do naruszenia art. 77 § 1 k.p.a., zgodnie z którym organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, w niniejszej sprawie przede wszystkim pod kątem spełniania przesłanek wynikających z art. 54 ust. 1 u.p.s., gdyż, co wykazano wyżej, materiał dowodowy nie został rozpatrzony w całości. W dalszej kolejności doszło do naruszenia art. 80 k.p.a., w świetle którego organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego czy dana okoliczność została udowodniona – organ nie ocenił bowiem całokształtu materiału dowodowego.
Rozpatrując ponownie sprawę organy administracji zobligowane będą do uwzględnienia oceny prawnej zawartej w niniejszym wyroku mając w szczególności na uwadze, że poczynione przeze organy ustalenia winny znaleźć swe pełne odzwierciedlenie w uzasadnieniu wydanej przez organ decyzji stosownie do art. 107 § 3 K.p.a.
Mając na uwadze powyższe, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 P.p.s.a Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium odwoławczego z dnia 24 marca 2022 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Łodzi z dnia 14 stycznia 2022 r. is