Uzasadnienie
P.Ś. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi pismo Prezydenta Miasta Łodzi z 3 marca 2023 r., nr [...], w przedmiocie zawiadomienia o pozostawieniu wniosku o wypłatę dodatku elektrycznego bez rozpoznania.
W odpowiedzi na skargę Prezydent Miasta Łodzi wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje
Skarga jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 2492 ze zm.) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 259 ze zm.) – w skrócie: "p.p.s.a." – sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania skargi sąd administracyjny w pierwszej kolejności bada jej dopuszczalność ustalając czy nie zachodzi jedna z przesłanek do jej odrzucenia wymienionych enumeratywnie w art. 58 § 1 p.p.s.a. W tym celu omówienia wymagają przepisy prawa regulujące właściwość działania sądów administracyjnych.
Stosownie do art. 3 § 1 i 2 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, która obejmuje orzekanie w sprawach skarg m.in. na:
- 1. decyzje administracyjne,
- 2. postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty,
- 3. postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie;
- 4. inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735, 1491 i 2052), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r. poz. 1540, 1598, 2076 i 2105), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2021 r. poz. 422, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;
4a. pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających;
- 5. akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
- 6. akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
- 7. akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
- 8. bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
- 9. bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Stosownie do art. 3 § 2a p.p.s.a. sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego. Ponadto, zgodnie z art. 3 § 3 p.p.s.a. sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach.
W niniejszej sprawie zaskarżone zostało pismo zawierające informacje o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku skarżącego o wypłatę dodatku elektrycznego. Pismo to zostało skierowane do skarżącego na podstawie art. 30 ust. 4 ustawy z dnia 7 października 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach służących ochronie odbiorców energii elektrycznej w 2023 roku w związku z sytuacją na rynku energii elektrycznej (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 269 ze zm.). Zgodnie z powołanym przepisem wnioski o wypłatę dodatku elektrycznego złożone po dniu 1 lutego 2023 r. pozostawia się bez rozpoznania.
Przewidziana w tym przepisie instytucja pozostawienia wniosku bez rozpoznania stanowi analogię do instytucji pozostawienia podania bez rozpoznania, przewidzianej w art. 64 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 775 ze zm.) – dalej jako: "k.p.a.". W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowane jest stanowisko, zgodnie z którym pozostawienie podania bez rozpoznania następuje w formie czynności, która nie jest czynnością z zakresu administracji publicznej, o jakiej mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., ale czynnością materialno-techniczną.
W konsekwencji brak jest podstaw do przyjęcia, że zawiadomienie z 2 marca 2023 r. o pozostawieniu wniosku skarżącego bez rozpoznania stanowi coś więcej niż tylko czynność materialno-techniczną. Przepisy procedury administracyjnej, co do zasady rezerwują formę decyzji administracyjnej dla orzeczeń, załatwiających sprawę merytorycznie, a zatem rozstrzygających o prawach i obowiązkach jej adresata (art. 104 § 1 k.p.a.). W innych wypadkach, gdy ustawodawca dla rozstrzygnięcia przewidział formę decyzji administracyjnej, wskazał to wprost (art. 105 § 1, art. 138 § 1 pkt 2 i 3, § 2 k.p.a.). Z podobnych względów nie ma też podstaw, aby pozostawienie podania bez rozpoznania uznać za postanowienie – por. wyrok WSA w Łodzi z 28 lutego 2023 r., sygn. akt II SA/Łd 43/23 – dostępny w CBOSA.
W związku z powyższym uznać trzeba, że przedmiot wniesionej w niniejszej sprawie skargi nie należy do katalogu aktów i czynności poddanych kognicji sądu administracyjnego. W związku z tym brak jest przepisów, które przewidywałyby w takiej sytuacji kontrolę sądowoadministracyjną. Zaskarżone do Sądu pismo to nie jest decyzją ani postanowieniem, nie stanowi też aktu lub czynności w rozumieniu art. 3 § 2 p.p.s.a.
Dodatkowo podkreślić należy, że od zawiadomienia o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku o wypłatę dodatku elektrycznego, skarżącemu nie przysługiwał środek prawny, czy to w postaci zażalenia, czy też odwołania.
Na marginesie wskazać jedynie wypada, że o ile skarżący chciałby zakwestionować prawidłowość czynności materialno-technicznej, polegającej na pozostawieniu bez rozpoznania jego wniosku to mógłby to uczynić jedynie poprzez zastosowanie środków prawnych służących zwalczaniu bezczynności organu, po uprzednim wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, co w przypadku skargi na bezczynność oznacza złożenie ponaglenia o jakim mowa w art. 37 § 3 pkt 1 k.p.a.
Jednakże z uwagi na jednoznaczne wskazanie w skardze, że przedmiotem zaskarżenia jest "decyzja CŚS nr [...] ", sąd nie był uprawniony do badania bezczynności organu.
Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Sąd odrzuca skargę postanowieniem. Odrzucenie skargi może nastąpić na posiedzeniu niejawnym (§ 3).
Z powyższych względów Sąd postanowił odrzucić skargę na podstawie 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a., o czym orzekł jak w postanowieniu.