Uzasadnienie
Zaskarżoną do tutejszego Sądu decyzją z dnia 15 marca 2023 r. nr SKO.4146.110.23 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Sieradzu utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy C. o odmowie przyznania dodatku węglowego.
Jak wynika z akt sprawy w dniu 29 listopada 2022 r. M.G. zwróciła się o wypłatę dodatku węglowego. We wniosku strona oświadczyła, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, a głównym źródłem ogrzewania gospodarstwa jest kuchnia węglowa.
Decyzją z dnia 28 grudnia 2022 r. znak: GOPS.DW.552.1448.2022 Wójt Gminy C. odmówił przyznania wnioskowanego świadczenia wskazując, że do dnia 30 listopada 2022 r. nie zostały podjęte czynności zmierzające do nadania odrębnego adresu zamieszkania dla poszczególnych gospodarstw domowych zamieszkujących pod tym adresem w poszczególnych lokalach.
Odwołanie od powyższej decyzji wniosła M.G.. Podkreśliła, że do dnia 30 listopada 2022 r. nie było możliwe wyodrębnienie numerów lokali. Wniosła o pozytywne rozpatrzenie odwołania.
Wspomnianą na wstępie decyzją z dnia 15 marca 2023 r. nr SKO.4146.110.23 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Sieradzu utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji Kolegium wyjaśniło, że deklarację dotyczącą źródeł ciepła i źródeł spalania paliw dla budynku znajdującego się pod adresem [...] (deklaracja złożona na formularzu B - budynki i lokale niemieszkalne), M.G. złożyła w dniu 29 czerwca 2022 r., oświadczając, że w budynku źródło ciepła stanowi trzon kuchenny/piecokuchnia/kuchnia węglowa. W deklaracji wskazała ponadto, że jej dane adresowe są tożsame z adresem budynku, którego dotyczy deklaracja. W dniu 29 listopada 2022 r. M.G. wystąpiła z wnioskiem o wypłatę dodatku węglowego, w którym oświadczyła, że pod w/w adresem zamieszkuje i prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, a głównym źródłem ogrzewania gospodarstwa jest kuchnia węglowa. W toku postępowania ustalono, że na ten sam adres o wypłatę dodatku węglowego złożono wniosek, który zweryfikowano pozytywnie i informacją z dnia 7 października 2022 r. poinformowano wnioskodawcę o przyznaniu dodatku.
Budynek znajdujący się pod adresem [...] zamieszkuje M.G. oraz jej syn B.G.. Wejście do domu jest jedno, wspólny jest korytarz. Skarżąca zajmuje kuchnię i pokój, wejście do łazienki znajduje się w korytarzu. W części zajmowanej przez B.G. znajdują się dwa pokoje oraz niedokończone łazienka i aneks kuchenny. W kuchni brak sprzętów kuchennych codziennego użytku, kuchenki, zlewozmywaka. W łazience brak śladów użytkowania, brak instalacji hydraulicznej, odpływu wanny, prysznica, wc. W ocenie pracowników przeprowadzających czynność w budynku brak jest widocznych odrębnych lokali mieszkalnych. Kolegium podkreśliło, że mając na względzie jednoznaczną treść art. 2 ust. 3c ustawy możliwość przyznania dodatku węglowego w przypadku, gdy pod jednym adresem miejsca zamieszkania zamieszkuje więcej niż jedno gospodarstwo domowe, została uzależniona od stwierdzenia, w terminie do dnia 30 listopada 2022 r., braku możliwości ustalenia odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla poszczególnych gospodarstw domowych zamieszkujących pod tym adresem w odrębnych lokalach.
Powyższe oznacza, że dla uzyskania świadczenia ustawodawca wymaga, aby odrębność lokali mieszkalnych/budynków była potwierdzona istnieniem stosownych numerów porządkowych, a w przypadku braku takich numerów ustanowiony został wymóg podjęcia, w terminie do dnia 30 listopada 2022 r., formalnych działań mających na względzie nadanie numeru porządkowego dla odrębnego lokalu albo budynku mieszkalnego, jeżeli do nadania takiego numeru nie doszło we wskazanym terminie. Oczekując przyznania świadczenia wnioskodawca powinien zatem załączyć do wniosku kserokopię wniosku złożonego w odpowiednim urzędzie przez właściciela nieruchomości o nadanie numeru porządkowego dla lokalu/budynku, w którym wnioskodawca prowadzi odrębne gospodarstwo domowe wraz z potwierdzeniem jego złożenia. W trakcie postępowania przed organem pierwszej instancji ustalono, że dla lokalu mieszkalnego w budynku mieszkalnym znajdującym się pod adresem [...] nie podjęto działań mających na celu nadanie odrębnego numeru porządkowego (oświadczenie M.G. z dnia 27 grudnia 2022 r.).
W tej sytuacji Kolegium stwierdziło, że organ pierwszej instancji zasadnie odmówił M.G. wypłaty dodatku węglowego powołując się na dyspozycję art. 2 ustawy. W przedmiotowej sprawie nie może bowiem znaleźć zastosowania art. 2 ust. 3c ustawy. Odnosząc się do treści odwołania Kolegium wyjaśniło, że w świetle art. 2 ust. 3c i ust. 3d ustawy zasadniczą przesłanką zastosowania trybu określonego w tym przepisie jest ustalenie, że w terminie do dnia 30 listopada 2022 r. nie jest możliwe ustalenie odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla poszczególnych gospodarstw domowych zamieszkujących pod tym adresem w odrębnych lokalach, w sytuacji podjęcia przed tą datą formalnych działań mających na celu nadanie odrębnego numeru porządkowego, a czego w niniejszej sprawie stwierdzić nie można.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wniosła M.G.. W skardze podniosła, że osoby kontrolujące widziały, że w budynku są dwa piece. W części zamieszkałej przez syna "było trochę remontu, w łazience, czekali na podłączenie kanalizacji". Skarżąca wodę do wanny nosiła wiadrem ze swojej łazienki. W kuchni "też było malowanie". Skarżąca wyjaśniła, że wykorzystała chwilę, kiedy jej niepełnosprawny syn przebywał przez 6 tygodni w szpitalu. Podkreśliła, że prowadzi osobne gospodarstwo domowe, jej mąż zmarł. Dodatek węglowy w jej sytuacji był bardzo potrzebny, przy czym do 30 listopada 2022 r. nie było możliwości wyodrębnienia numerów lokali.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Sieradzu wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz.U. z 2022 r., poz. 2492) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2023 r., poz. 259 – dalej w skrócie "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, sąd administracyjny bada czy zaskarżony akt administracyjny (decyzja, postanowienie) jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami proceduralnymi normującymi podstawowe zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Sąd oceniając w zakreślonych wyżej granicach legalność decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu oraz poprzedzającej ją decyzji Wójta Gminy C. w przedmiocie odmowy przyznania dodatku węglowego stwierdził, że odpowiadają one przepisom obowiązującego prawa, wobec czego brak jest podstaw do ich usunięcia z obrotu prawnego, jak oczekuje tego skarżąca.
Materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym (tj.: Dz.U. z 2023 r., poz. 141 z późn. zm., dalej w skrócie "u.d.w."), a w szczególności art. 2 ust. 3c tej ustawy.
Na wstępie wskazać należy, że w związku z wnioskiem o wypłatę dodatku węglowego, złożonym przez skarżącą w dniu 29 listopada 2022 r. organ I instancji ustalił, że na adres wskazany przez stronę, został już złożony wniosek o wypłatę dodatku węglowego przez innego wnioskodawcę (syna skarżącej), który uczynił to jako pierwszy. Dodatek ten został przyznany B.G., o czym został powiadomiony informacją z dnia 7 października 2022 r.
Wobec powyższej okoliczności podkreślić należy, że zgodnie z art. 2 ust. 3a u.d.w. w przypadku, gdy pod jednym adresem miejsca zamieszkania zamieszkuje więcej niż jedno gospodarstwo domowe, jeden dodatek węglowy przysługuje dla wszystkich gospodarstw domowych zamieszkujących pod tym adresem. Przepis art. 2 ust. 3b tej ustawy precyzuje, że w przypadku, gdy wniosek o wypłatę dodatku węglowego złożono dla więcej niż jednego gospodarstwa domowego mających ten sam adres miejsca zamieszkania, to dodatek ten jest wypłacany wnioskodawcy, który złożył wniosek jako pierwszy. Pozostałe wnioski pozostawia się bez rozpoznania.
Od powyższej reguły, dotyczącej pozostawienia bez rozpoznania wniosku o wypłatę dodatku węglowego, został wprowadzony wyjątek w art. 2 ust. 3c ustawy o dodatku węglowym, według którego w przypadku, gdy pod jednym adresem miejsca zamieszkania zamieszkuje więcej niż jedno gospodarstwo domowe i w terminie do 30 listopada 2022 r. nie jest możliwe ustalenie odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla poszczególnych gospodarstw domowych zamieszkujących pod tym adresem w odrębnych lokalach, nie stosuje się ust. 3a i 3b do gospodarstwa domowego, którego źródłem ogrzewania jest oddzielne lub współdzielone źródło ciepła.
Zastosowanie powyższego wyjątkowego unormowania i w konsekwencji przyznanie dodatku węglowego – jak stanowi art. 2 ust. 3d ustawy o dodatku węglowym - jest możliwe jednak tylko wówczas, gdy gospodarstwo domowe zajmuje lokal, dla którego nie było możliwe we wskazanym wyżej terminie, ustalenie odrębnego adresu i jeżeli w wyniku przeprowadzenia wywiadu środowiskowego organ ustalił zamieszkiwanie pod jednym adresem w odrębnych lokalach kilku gospodarstw domowych oraz wykorzystywanie przez te gospodarstwa oddzielnego lub współdzielonego źródła ogrzewania.
Z uwagi na treść przytoczonych przepisów, obligatoryjne było zatem ustalenie przez organ, czy w sprawie zaistniały okoliczności, będące warunkiem zastosowania wyjątku od zasady określonej w art. 2 ust. 3b cytowanej ustawy, według którego w przypadku, gdy wniosek o wypłatę dodatku węglowego złożono dla więcej niż jednego gospodarstwa domowego mających ten sam adres miejsca zamieszkania, to dodatek ten jest wypłacany wnioskodawcy, który złożył wniosek jako pierwszy, a pozostałe wnioski pozostawia się bez rozpoznania. Stwierdzenie, czy wystąpiła wyżej wymieniona przesłanka zastosowania wyjątku od zasady określonej w art. 2 ust. 3b cytowanej ustawy, wymagało zwrócenia się do strony o wykazanie, że nie było możliwe ustalenie odrębnego adresu dla lokalu przez nią zajmowanego.
Jak wynika z akt administracyjnych, w oświadczeniu z dnia 12 stycznia 2023 r., zawartym w odwołaniu od decyzji organu I instancji skarżąca podniosła, że do dnia 30 listopada 2022 r. nie było możliwe wyodrębnienie nr lokalu.
W związku z treścią powyższego oświadczenia organ II instancji (rozpatrując w całości sprawę) winien był ustalić czy gospodarstwo skarżącej zajmuje osobny, samodzielny lokal (budynek), dla którego nie było możliwe we wskazanym wyżej terminie, ustalenie odrębnego adresu.
Warto w tym miejscu zauważyć, że organ II instancji w uzasadnieniu wydanej decyzji powołał co prawda treść notatki z dnia 27 grudnia 2022 r., sporządzonej w wyniku przeprowadzonego wywiadu środowiskowego, jednak w żaden sposób do tej treści się nie odniósł. Wskazał jedynie, że z treści notatki wynika, iż w budynku brak jest widocznych odrębnych lokali mieszkalnych (w lokalu B.G. łazienka i aneks kuchenny są niedokończone).
Abstrahując od powyższych ustaleń organ II instancji stwierdził, podobnie zresztą jak organ I instancji, że powodem odmowy przyznania świadczenia jest brak podjęcia, w terminie do 30 listopada 2022 r., formalnych działań mających na względzie nadanie numeru porządkowego dla odrębnego lokalu tj. brak dołączenia do wniosku o przyznanie dodatku węglowego kserokopii wniosku złożonego w odpowiednim urzędzie przez właściciela nieruchomości o nadanie numeru porządkowego dla lokalu/budynku. Tymczasem zaznaczenia wymaga, że z orzecznictwa sądów administracyjnych wynika, iż bezpodstawne jest twierdzenie, wedle którego dla uzyskania świadczenia wymagane jest podjęcie formalnych działań mających na względzie nadanie numeru porządkowego dla odrębnego lokalu albo budynku mieszkalnego, jeżeli do nadania takiego numeru nie doszło we wskazanym terminie. Pogląd ten nie ma uzasadnienia w treści przepisów, według których przesłanka zawarta w art. 2 ust. 3d ustawy o dodatku węglowym jest spełniona w razie wykazania, że nie było możliwe w terminie do 30 listopada 2022 r. ustalenie odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla poszczególnych gospodarstw domowych zamieszkujących pod jednym adresem w odrębnych lokalach.
Przepisy ustawy nie wprowadzają "wymogu podjęcia, w terminie do dnia 30 listopada 2022 r., formalnych działań mających na względzie nadanie numeru porządkowego dla odrębnego lokalu albo budynku obowiązku podjęcia przez stronę sformalizowanych działań". Wykazanie, że przesłanka, o której mowa wyżej, została spełniona, może nastąpić poprzez złożenie oświadczenia, że do 30 listopada 2022 r. nie było możliwe ustalenie odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla lokalu zajmowanego przez gospodarstwo domowe strony (por. wyrok WSA w Łodzi z dnia 6 czerwca 2023 r. sygn. akt II SA/Łd 300/23, wyrok WSA w Gliwicach z dnia 11 maja 2023 r. sygn. akt II SA/Gl 355/23, wszystkie powoływane w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych - https://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że organy dokonały błędnej wykładni art. 2 ust. 3d w zw. z art. 2 ust. 3c ustawy o dodatku węglowym poprzez uznanie, że dla uzyskania świadczenia wymagane jest podjęcie formalnych działań mających na względzie nadanie numeru porządkowego dla odrębnego lokalu albo budynku mieszkalnego. Niemniej jednak słusznie uznało Kolegium, że w niniejszej sprawie nie ma zastosowania art. 2 ust. 3c ustawy, bowiem treść notatki z dnia 27 grudnia 2022 r. wskazuje, iż w budynku brak jest odrębnych lokali mieszkalnych. Pracownicy organu stwierdzili bowiem podczas kontroli, że w części należącej do syna skarżącej, w kuchni – brakuje sprzętów kuchennych, brak kuchenki, zlewozmywaka, a w łazience – brak jest instalacji hydraulicznej, odpływu wanny, prysznica, wc, które to okoliczności faktyczne nie były kwestionowane przez stronę skarżącą. Materiał zgromadzony w sprawie wskazuje zatem na to, że wyodrębnienie lokalu dopiero jest realizowane.
Tymczasem z orzecznictwa sądów administracyjnych wynika, że lokal posiada cechę samodzielności, jeżeli funkcjonalnie nie stanowi on części składowej innego lokalu, a korzystanie z niego nie wiąże się z koniecznością korzystania z pomieszczeń znajdujących się w innym lokalu (por. Wyrok WSA w Poznaniu z 11.05.2023 r., sygn. akt IV SA/Po 233/23; Wyrok NSA z 17.03.2020 r., sygn. akt II OSK 602/19). Brak istnienia w lokalu instalacji hydraulicznej, odpływu wanny, prysznica, wc, wskazuje na to, że jego lokator będzie zmuszony korzystać z pomieszczeń znajdujących się w innym lokalu. Organy słusznie doszły zatem do wniosku, że w sprawie brak jest wyodrębnionych lokali, a tym samym w tak ustalonym stanie faktycznym nie znajduje zastosowania przepis art. art. 2 ust. 3c ustawy o dodatku węglowym.
Sąd uznał, że organy orzekające obu instancji poprawnie, z zachowaniem wymagań określonych w art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a., ustaliły stan faktyczny sprawy, który przedstawiły następnie w motywach rozstrzygnięć sporządzonych zgodnie z wymogami art. 107 § 3 K.p.a. Podniesiona w treści skargi argumentacja jest natomiast formą polemiki ze stanowiskiem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu, zaprezentowanym w motywach zaskarżonej decyzji, która nie mogła rzutować na wynik rozpatrywanej sprawy.
Skoro zatem zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji nie narusza obowiązujących w dacie ich podjęcia przepisów prawa procesowego i materialnego, a żaden z zarzutów skargi nie zasługiwał na uwzględnienie, sąd zobligowany był oddalić skargę.
Z tych wszystkich względów, sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.