Uzasadnienie
3 II SA/ Łd 481 / 02
Uzasadnienie
Pismem z dnia 27 lutego 2002 r. A w Ł. wniosła o zwrot nadpłaty w kwocie 56.268,67 zł pobranej przez Urząd Miejski w Ł. w 2002 r. tytułem opłaty za korzystanie z zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych. W ocenie skarżącej Urząd Miejski w Ł. przyjmował za podstawę naliczania opłat wartość brutto sprzedaży, tj. obrót powiększony o należny podatek VAT, zamiast kwoty netto. W tej sytuacji wysokość opłat dodatkowych została znacznie zawyżona. Zdaniem A podstawą naliczenia opłat winna być wartość sprzedaży netto.
Prezydent Miasta Ł. pismem z dnia [...] podał, że opłaty zostały naliczone w prawidłowej wysokości i nie ma podstaw do ich weryfikacji. Zdaniem organu za wartość sprzedaży, o której mowa art. 111 ust. 3 i 4 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (Dz. U. Nr 35, poz. 230 z późn. zm.) należy uznać wartość sprzedaży brutto, tj. kwotę należną ze sprzedaży zawierającą podatek od towarów i usług. W piśmie tym znalazło się pouczenie, iż na czynność tą przysługuje skarga do Naczelnego Sądu Administracyjnego w terminie 30 dni od otrzymania pisma. Pismo zostało doręczone adresatowi w dniu 22 marca 2002 r.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 kwietnia 2002 r. na czynność organu polegającą na naliczeniu i pobraniu w 2002 r. nienależnych kwot tytułem podwyższonej opłaty za korzystanie z zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych A w Ł. ponowiła argumenty zawarte w piśmie z dnia 18 marca 2002 r.
Na wezwanie Sądu strona skarżąca w piśmie z dnia 29 kwietnia 2002 r. wyjaśniła, że przed wnioskiem z dnia 27 lutego 2002 r. nie występowała do Prezydenta Miasta Ł. z żądaniem zwrotu nadpłaconej części opłaty.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Na wstępie należy podnieść, że stosownie do treści art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. Nr 153, poz.1271) sprawy, w których skargi wniesiono do Naczelnego Sadu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270).
Nie oznacza to jednak, w ocenie sądu, że dla oceny dopuszczalności skargi jak też zachowania terminu do jej wniesienia winna być stosowana regulacja obowiązująca od 1 stycznia 2004 r. Zakwestionowana czynność oraz jej zaskarżenie miało miejsce w stanie prawnym obowiązującym przed 1 stycznia 2004 r. i w świetle przepisów obowiązujących w tamtej dacie ocenić należy, czy skarga jest dopuszczalna i czy została wniesiona w terminie.
Stosownie do treści art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm. wg stanu prawnego z dnia wniesienia skargi), sąd administracyjny orzekał w sprawach skarg na:
- - decyzje administracyjne (pkt 1),
- - postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym (pkt 2),
- - postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym oraz zabezpieczającym (pkt 3),
- - inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące przyznania, stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (pkt 4),
- - uchwały organów jednostek samorządu terytorialnego oraz akty organów administracji rządowej stanowiących przepisy prawa miejscowego (pkt 5),
- - uchwały organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej (pkt 6),
- - akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego (pkt 7).
Ustalanie opłaty za zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych jest czynnością materialno – techniczną dotyczącą obowiązku wynikającego z mocy prawa. Czynności tej dokonuje właściwy organ w trybie pozaprocesowym lub też zobowiązany w ramach samoobliczenia. Wyłączony jest w tej sytuacji tryb decyzyjny (uchwała 5 sędziów NSA z dnia 23 czerwca 1997 r. OPK 1/97 opubl. ONSA1997/4/149). Wyrażenie stanowiska przez organ gminy co do obowiązku uiszczenia opłaty lub jej wysokości jest aktem lub czynnością dotyczącą stwierdzenia obowiązku wynikającego z mocy prawa. Czynność ta podlegała zatem kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego z mocy art. 16 ust. 1 pkt 4 powołanej ustawy o NSA.
Co do zasady uznać zatem należało dopuszczalność skargi na czynność lub akt w postaci wyrażenia stanowiska co do wysokości należnej opłaty.
Stosownie do treści art. 34 ust. 1 i 2 powołanej ustawy o NSA skargę można było wnieść po wyczerpaniu środków odwoławczych, jeżeli służyły one skarżącemu. Jeżeli ustawa nie przewidywała środków odwoławczych w sprawie będącej przedmiotem skargi przed jej wniesieniem należało zwrócić się do właściwego organu z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa (art. 34 ust. 3 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym).
Wprawdzie pismo strony skarżącej z dnia 27 lutego 2002 r. powołuje się na art. 34 ust. 3 ustawy o NSA, jednakże jest to pierwsze pismo zawierające żądanie zwrotu nadpłaty i tym samym nie może być traktowane jako wezwanie do usunięcia naruszenia prawa.
W takiej sytuacji należało uznać, że skarżąca przed wniesieniem skargi nie wezwała organu do usunięcia naruszenia prawa. Tym samym skarga jest niedopuszczalna.
Niezależnie od powyższego należy podnieść, że również obecna regulacja wymaga wyczerpania toku instancji lub wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi odrzucił skargę jako niedopuszczalną.