Uzasadnienie
Decyzją Nr [...] z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez K. L. utrzymało w mocy decyzję MOPS z dnia [...] wydaną z upoważnienia Rady Miejskiej przez Z-cę Kierownika Filii Ł. w sprawie przyznania zasiłku stałego wyrównawczego od 1.02.2004 r. do 31.01.2006 r. w wysokości 180,68 zł miesięcznie.
Organ odwoławczy nie podzielił stanowiska skarżącej, iż przysługuje jej zasiłek stały wyrównawczy w maksymalnej kwocie 418 zł miesięcznie. Kwota zasiłku wyliczona bowiem została przez organ I instancji prawidłowo, zgodnie z kryterium przewidzianym w art. 27 ust. 6 pkt 2 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (tekst jedn. Dz. U. Nr 64 z 1998 r., poz. 414 ze zmianami). Stanowi ona różnicę pomiędzy kryterium dochodowym dla danej rodziny, w omawianym przypadku kwotą 314 zł (kryterium dochodowe dla danej rodziny wynikające z art. 4 ustawy to: 628zł: 2 = 314 zł), a dochodem 314 zł – 133,32 zł = 180,68 zł.
Jednocześnie SKO wyjaśniło, że ustawodawca w sposób jednoznaczny określił sposób wyliczania zasiłków stałych wyrównawczych i organy administracji nie mają żadnej możliwości przyznawania tych zasiłków w wyższych kwotach, jeżeli nie wynika to z matematycznego wyliczenia przeprowadzonego zgodnie z przepisami powołanej ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej.
Skargę na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oznaczoną Nr [...] wniosła K. L. domagając się jej uchylenia i przyznania zasiłku stałego wyrównawczego w kwocie 418 zł. W uzasadnieniu skargi podniosła, że mieszka z matką, która opłaca wszystkie świadczenia za lokal, ale organy błędnie uznały, że połowa czynszu stanowi darowiznę na jej rzecz i dochód rodziny.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi z przyczyn wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, względnie o umorzenie postępowania z uwagi na treść art. 149 nowej ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 573 ze zm.).
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m. innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 art. 1 powołanego aktu).
Analogiczne unormowanie zawarte zostało w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270). Oznacza to, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, tj. jej zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd rozpoznający sprawę nie może zatem zmienić zaskarżonej decyzji, a jedynie uwzględniając skargę może ją uchylić, stwierdzić jej nieważność lub niezgodność z prawem. W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skarga podlega oddaleniu.
Przeprowadzając taką kontrolę, sąd zgodnie z art. 134 § 1 powołanej ustawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Może więc dokonać oceny zaskarżonej decyzji także w innym zakresie niż zakres, w jakim zakwestionowała decyzję strona skarżąca.
Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając sprawę w tak zakreślonej kognicji stwierdził, iż zaskarżona decyzja, którą była decyzja oznaczona wskazanym w skardze Nr [...] oraz decyzja ją poprzedzająca wydane zostały zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa w dacie ich wydania, a regulującymi tryb i przesłanki przyznawania zasiłku stałego wyrównawczego z pomocy społecznej oraz z przepisami postępowania administracyjnego, a w konsekwencji brak jest podstaw do uwzględnienia skargi.
Na wstępie należy wyjaśnić, że po wydaniu zaskarżonej decyzji weszła w życie (z dniem 1 maja 2004 r.) nowa ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 ze zm.). Zgodnie z art. 149 ust. 1 tej ustawy, z dniem wejścia jej w życie wygasły decyzje wydane na podstawie ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (tekst jedn. Dz. U. Nr 64 z 1998 r., poz. 414 ze zmianami) z wyjątkiem decyzji określonych w ust. 2 i 3 oraz art. 152 ust. 3 i art. 154 ust. 8.
Decyzje o przyznaniu zasiłku stałego wyrównawczego nie zostały wymienione w ust. 2 powołanego przepisu art. 149 nowej ustawy.
W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę nie oznacza to jednak konieczności umorzenia postępowania, gdyż kontroli Sądu podlega zaskarżona decyzja w zakresie określonych w niej skutków do dnia wejścia w życie nowej ustawy, tj. 1 maja 2004 r., tzn. 3 miesięcy (od dnia 1.02.2004 r. do 30.04.2004 r.).
Z uwagi na zmianę stanu prawnego, w tym również wejście w życie przepisów ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych ((Dz. U. Nr 228, poz. 2255 ze zm.) wydane bowiem zostały nowe decyzje administracyjne, w tym określające nową kwotę zasiłku stałego poczynając od dnia 1 maja 2004 r., co zostało potwierdzone złożonymi przez skarżącą już po wniesieniu skargi dokumentami wydanymi przez organy właściwe po zmianie przepisów i w oparciu o nowy stan faktyczny.
Oceniając prawidłowość zaskarżonej decyzji w oparciu o przepisy obowiązujące w dniu jej wydania, tj. ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (tekst jedn. Dz. U. Nr 64 z 1998 r., poz. 414 ze zmianami) należy stwierdzić, że zagadnienie zasiłku stałego wyrównawczego uregulowane było przepisem art. 27 ust. 4 i 6 tej ustawy.
Zgodnie z art. 27 ust. 4 zasiłek stały wyrównawczy przysługiwał osobie:
- 1. samotnej, całkowicie niezdolnej do pracy z powodu wieku lub inwalidztwa, jeżeli jej dochód jest niższy od kryterium dochodowego określonego w art. 4 ust. 1,
- 2. całkowicie niezdolnej do pracy z powodu wieku lub inwalidztwa, jeżeli jej dochód, jak również dochód na osobę w rodzinie, jest niższy od kryterium dochodowego na osobę w rodzinie określonego w art. 4 ust. 1.
Organ niewadliwie uznał, że skarżąca, która została zaliczona do osób o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności spełnia kryterium określone w art. 27 ust. 2 ustawy i ma w jej sytuacji zastosowanie ust. 6 pkt 2, który stanowi, że zasiłek ten ustala się w przypadku osoby w rodzinie, jako różnicę między kryterium dochodowym na osobę w rodzinie, ustalonym zgodnie z art. 4 ust. 1, a posiadanym dochodem na osobę w rodzinie.
Organ przyjął bowiem, że skarżąca nie prowadzi gospodarstwa domowego z matką, z którą zamieszkuje, a jej rodzina składa się z dwóch osób, tj. skarżącej oraz dziecka. Mąż skarżącej, z którym pozostaje w separacji mieszka w innym lokalu i sporadycznie przekazuje alimenty na dziecko ustalone sądownie na kwotę 200 zł miesięcznie.
W takim zaś przypadku kryterium dochodowe w rodzinie skarżącej wynosi łącznie 628 zł (418 zł na pierwszą osobę w rodzinie plus 210 zł na dalszą osobę poniżej 15 lat, tj. dziecko skarżącej). W konsekwencji stały zasiłek wyrównawczy należny skarżącej maksymalnie mógłby stanowić kwotę 314 zł, a nie jak twierdzi skarżąca – 418 zł. Kwota ta byłaby bowiem aktualna, gdyby skarżąca spełniała kryterium z art. 27 ust. 6 pkt 1 ustawy, tzn. była osobą samotnie gospodarującą. Rodzina skarżącej składa się jednak także z dziecka, czyli dwóch osób, a w takim przypadku należy stosować art. 27 ust. 6 pkt 2 ustawy.
Ustalenie organu, że faktyczny dochód rodziny skarżącej wynosi 266, 65 zł, w tym 42,50 zł zasiłek rodzinny na dziecko i 224,14 zł z tytułu darowizny związanej z opłacaniem przez matkę połowy czynszu nie jest w ocenie Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego wadliwe i znajduje oparcie w zebranym materiale dowodowym w postaci wywiadu środowiskowego i notatki służbowej sporządzonej przez pracownika socjalnego A. W. w dniu 6.02.2004 r.
Z dokumentów tych jednoznacznie wynika, że cały trud utrzymania i wychowania wnuczki spoczywa na matce skarżącej. K. L. nie chce bowiem zajmować się dzieckiem, w stosunku do którego przejawia coraz większa agresję i nakazuje matce zawieść dziecko do ojca i tam je zostawić. Analiza wskazanych dokumentów oraz wyjaśnień złożonych przez K. L. na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym nie potwierdza całkowicie gołosłownego i nie popartego jakimkolwiek dowodem stwierdzenia skarżącej, że kwota połowy czynszu nie stanowi darowizny, a wręcz przeciwne wątpliwym wydaje się ustalenie organu, że skarżąca nie prowadzi gospodarstwa domowego wspólnie z matką, która również korzysta ze świadczeń pomocy społecznej, w tym dodatku mieszkaniowego w kwocie 248,52 zł i w całości pokrywa koszty utrzymania lokalu.
Przyjęcie takiego wariantu mogłoby jednak prowadzić do rozstrzygnięcia niekorzystnego dla strony, a konsekwencji do zmniejszenia, bądź pozbawienia jej w kontrolowanym przez Sąd okresie przedmiotowego zasiłku, zwłaszcza wobec potwierdzonego przez skarżącą na rozprawie w dniu 16.02.2005 r. faktu otrzymania w marcu i kwietniu 2004 r. alimentów na dziecko w kwocie 400 zł.
W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie stwierdził naruszenia przepisów prawa, które skutkowałyby koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji, którą w konsekwencji uznał za prawidłową.
Na marginesie wypada tylko dodać, że przepisy ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (tekst jedn. Dz. U. Nr 64 z 1998 r., poz. 414 ze zmianami) nie przewidywały możliwości przyznania zasiłku stałego wyrównawczego na dziecko, co było przedmiotem odrębnego rozstrzygnięcia.
Z przytoczonych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), skargę jako bezzasadną oddalił.