Uzasadnienie
II SA/Łd 50/21
B. B. zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z [...]roku (Nr [...], znak: [...]) utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji z [...]r. (Nr [...]) w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu kontenerowego.
Po prawomocnym przywróceniu terminu do usunięcia braków formalnych skargi sprawę wpisano pod nowy numer w repertorium SA i przystąpiono do dalszych czynności.
W treści skargi strona zawarła wniosek o zawieszenie postępowania do czasu:
- a) ostatecznego rozpatrzenia sprawy ze skargi B. B. na uchwałę nr [...] Rady Miejskiej w Ł. z [...]r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla części obszaru miasta Ł. położonej w rejonie ulic: A, B, C, D, E, F, G, H, I i J toczącej się przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Łodzi pod sygnaturą II SA/Łd 843/19;
- b) ostatecznego zakończenia postępowania administracyjnego i sądowoadministracyjnego w sprawie z odwołania B. B. od decyzji Prezydenta Miasta Ł. z [...]r. (znak [...]) zawierającej sprzeciw w sprawie zamiaru budowy na nieruchomościach stanowiących jej własność konstrukcji, której dotyczy niniejsze postępowanie;
- c) ustania stanu epidemii oraz zagrożenia epidemiologicznego na terenach Polski i Austrii.
Na wezwanie Sądu Prezydent Miasta Ł. przesłał kopię decyzji Prezydenta Miasta Ł. z [...]r (znak [...]) zawierającej sprzeciw w sprawie zamiaru budowy pięciu obiektów kontenerowych na działce nr ewid. 17/14 i 20/16, obręb [...], przy ul. C 198/200 w Ł. wraz z informacją, iż w związku ze złożonym przez B. B. odwołaniem Wojewoda [...] postanowieniem z [...]r. (Nr [...]) zawiesił postępowanie na wniosek skarżącej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje
Wniosek zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) [dalej: ustawa p.p.s.a], sąd może zawiesić postępowanie z urzędu jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego lub przed Trybunałem Konstytucyjnym.
Zarówno w piśmiennictwie, jak i judykaturze kwestia warunków dopuszczalności zastosowania powyższego przepisu ujmowana jest jednolicie. Podnosi się, że rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego postępowania wówczas, gdy orzeczenie, które zapadnie w tym drugim postępowaniu, będzie stanowić podstawę rozstrzygnięcia w zawieszonym postępowaniu sądowadministracyjnym. Wtedy w sprawie sądowadministracyjnej występuje tzw. zagadnienie wstępne, a więc sytuacja, gdy uprzednie rozstrzygnięcie zagadnienia występującego w sprawie, może wpływać na wynik postępowania, uzasadniając celowość wstrzymania czynności w postępowaniu do czasu rozstrzygnięcia tej istotnej kwestii (zob. T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska (red.), Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, wyd. 2, s. 456 i nast.). Musi istnieć ścisły związek między sprawą rozpoznawaną w postępowaniu przed sądem administracyjnym, a kwestią będącą przedmiotem postępowania prejudycjalnego, rozumiany w ten sposób, że rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego musi stanowić podstawę rozstrzygnięcia sprawy głównej (tak m.in. w wyroku NSA z 8 lipca 2008 r., II OSK 792/07).
Związek postępowań, o których mowa w art. 125 § 1 pkt 1 ustawy p.p.s.a., nie może być jedynie pośredni (zob. R. Hausera, M. Wierzbowskiego (red.), Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2011, s. 488). Dla sądu administracyjnego kwestią wstępną może być wyłącznie takie zagadnienie, którego rozstrzygnięcie jest niezbędne, aby sformułować wypowiedź czy zaskarżony akt jest zgodny z prawem. Nie stanowią natomiast uzasadnienia dla zawieszenia postępowania względy ekonomii procesowej, dlatego nie będzie podstaw do zawieszenia postępowania w sytuacji, gdy sąd jest w stanie samodzielnie dokonać koniecznych do rozstrzygnięcia sprawy ustaleń (wyrok NSA z 8 maja 2007 r., II OSK 694/06, wyrok NSA z 19 kwietnia 2006 r., I FSK 845/05).
W dacie wydania zaskarżonej decyzji art. 49a ust. 1 - 4 ustawy - Prawo budowlane brzmiał:
"1. Organ nadzoru budowlanego nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia bądź pomimo wniesienia sprzeciwu przez organ administracji architektoniczno-budowlanej.
- 2. Jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1, jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego, oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem, organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem - gdy budowa nie została zakończona - prowadzenie robót budowlanych oraz nakłada na inwestora obowiązek przedłożenia w wyznaczonym terminie:
- 1) dokumentów, o których mowa w art. 30 ust. 2 albo art. 30 ust. 2 i 3, albo art. 30 ust. 2 i 4;
- 2) projektu zagospodarowania działki lub terenu;
- 3) zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego.
2a. Na postanowienie, o którym mowa w ust. 2, przysługuje zażalenie.
- 3. W przypadku niespełnienia obowiązku, o którym mowa w ust. 2, stosuje się przepis ust. 1.
- 4. Jeżeli zachodzą okoliczności, o których mowa w ust. 2, organ nadzoru budowlanego, w drodze postanowienia, ustala wysokość opłaty legalizacyjnej. Na postanowienie przysługuje zażalenie."
Wyjaśnić zatem należy, że dla oceny legalności zaskarżonej decyzji w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu kontenerowego nie stanowi kwestii prejudycjalnej rozstrzygnięcie w sprawie decyzji Prezydenta Miasta Ł.z [...]r. (znak [...]) zawierającej sprzeciw w sprawie zamiaru budowy pięciu obiektów kontenerowych na działce nr ewid. 17/14 i 20/16, obręb [...], przy ul. C 198/200, bowiem z akt sprawy wynika, że sprzeciw ten dotyczy zgłoszenia zamiaru budowy z 11 lutego 2020 roku, a więc zgłoszenia dokonanego już po wydaniu decyzji organu I instancji poddanej kontroli sądowej w niniejszym postępowaniu. Oznacza to, że w/w zgłoszenie zamiaru budowy (jako nieobejmujące zdarzeń sprzed jego dokonania) nie może mieć wpływu na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy.
Nie ulega jednak wątpliwości, że organ nadzoru budowlanego do usuwania skutków samowoli zobowiązany był zastosować przepisy obowiązujące w dacie orzekania, w tym obowiązujący w dacie wydania zaskarżonej decyzji plan miejscowy.
W niniejszym przypadku zatem - przychylając się do stanowiska skarżącej - Sąd uznał, że zaistniał związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy niniejszą sprawą a sprawą ze skargi B. B. na uchwałę nr [...] Rady Miejskiej w Ł. z [...]r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla części obszaru miasta Ł. położonej w rejonie ulic: A, B, C, D, E, F, G, H, I i J zawisłej przed Wojewódzkim Sadem Administracyjnym w Łodzi pod sygnaturą II SA/Łd 843/19. Chociaż wyeliminowanie z obrotu prawnego miejscowego planu poprzez stwierdzenie nieważności uchwały ustanawiającej ten plan nie może automatycznie skutkować uznaniem, że decyzje, których jedną z podstaw prawnych wydania był wymóg zgodności zawartego w nich rozstrzygnięcia z przepisami miejscowego planu, wydane zostały z rażącym naruszeniem prawa, to jednak sytuacja taka uprawniałaby stronę do złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji.
Natomiast w ocenie Sądu w niniejszej sprawie nie ma podstaw do zawieszenia postępowania z uwagi na stan epidemii oraz zagrożenia epidemiologicznego na terenach Polski i Austrii: w sprawie nie ma zastosowanie art.123 ustawy p.p.s.a., gdyż pomimo stanu epidemii sąd nie zaprzestał czynności. Nie można też uwzględnić tego wniosku w oparciu o art. 124 § 1 pkt 3 ustawy p.p.s.a., który stanowi, że postępowanie zawiesza się z urzędu jeżeli strona lub jej przedstawiciel ustawowy znajduje się w miejscowości pozbawionej wskutek nadzwyczajnych wydarzeń komunikacji z siedzibą sądu, gdyż z akt wynika, że strona oraz jej pełnomocnik z powodzeniem komunikują się z sądem.
Reasumując powyższe rozważania, na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd postanowił o zawieszeniu niniejszego postępowania do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia sprawy zawisłej przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Łodzi pod sygnaturą II SA/Łd 843/19, ze skargi B. B. na uchwałę nr [...] Rady Miejskiej w Ł. z [...]r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla części obszaru miasta Ł. położonej w rejonie ulic: A, B, C, D, E, F, G, H, I i J. B.A.