Uzasadnienie
Sołectwo J. w gminie D. oraz S. D., B. S., M. Z., K. Z., K. R., S. S. M.W., A. M. i E. Ś. złożyli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] Nr [...] uchylającą w całości decyzję Wójta Gminy D. z dnia [...], znak: [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia polegającego na budowie budynku inwentarskiego na działce nr 3 w J., gmina D. i przekazującą sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
Pod skargą podpisali się w szczególności członkowie Rady Sołeckiej: M. W., A. M.i E. Ś. oraz Sołtys – I. K. Na wezwanie Przewodniczącego Wydziału pismem z dnia 13 lipca 2015 roku Sołtys I. K. wyjaśniła, iż skargę podpisała w imieniu całego Sołectwa J. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Jak wynika z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001r. nr 142, poz. 1591 ze zm.), jednostką pomocniczą w gminie jest sołectwo. Organami tego sołectwa są zebranie wiejskie jako organ uchwałodawczy i sołtys jako organ wykonawczy (art. 36 ustawy o samorządzie gminnym). Rada sołecka wspomaga sołtysa, ale nie jest organem samodzielnym, uprawnionym do reprezentowania sołectwa i wnoszenia skargi do Sądu Administracyjnego. Tak więc Sąd uznał, że skarga nie pochodzi od Rady Sołeckiej oraz Sołtysa wsi J. w gminie D., lecz wobec jej podpisania przez Sołtysa wsi J. – I. K. i wobec treści pisma Sołtysa z dnia 13 lipca 2015 roku jest skargą złożoną w imieniu Sołectwa J. Sąd rozpoznający sprawę w pełni podziela pogląd wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 17 stycznia 2013 r. I OSK 1591/12 (www.cbois.nsa.gov.pl) w uzasadnieniu którego wskazano, że zgodnie z art. 25 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a. zdolność sądową, tj. zdolność występowania przed sądem administracyjnym jako strona mają oprócz osób fizycznych i prawnych, nieposiadające osobowości prawnej: państwowe i samorządowe jednostki organizacyjne oraz organizacje społeczne, jak również inne jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, jeżeli przepisy prawa dopuszczają możliwość nałożenia na nie obowiązków lub przyznania uprawnień lub skierowania do nich nakazów i zakazów, a także stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa.
Wskazać należy, iż zarówno w doktrynie prawa, jak i w orzecznictwie utrwalony jest pogląd, że jednostka pomocnicza nie jest kolejną jednostką samorządu terytorialnego, a stanowi część większej struktury jaką jest gmina. Jak sama nazwa wskazuje podmioty takie mają pomocniczy charakter, wykonują zadania gminy im powierzone i działają w ramach podmiotowości prawnej gminy. Same jednostki pomocnicze nie posiadają osobowości prawnej oraz umocowania do samodzielnego występowania w obrocie prawnym. Nie mogą być zatem samodzielnym podmiotem praw i obowiązków w sferze materialnego prawa administracyjnego. Brak regulacji prawnej w ustawie o samorządzie gminnym przyznającej sołectwom, dzielnicom i osiedlom prawo do uczestnictwa w postępowaniu administracyjnym na zasadach ustalonych w k.p.a. dla organizacji społecznych wyłącza także możliwość przyznania tym jednostkom pomocniczym gminy pozycji podmiotu na prawach strony w postępowaniu administracyjnym (por. wyrok NSA z dnia 29 kwietnia 2003 r., sygn. akt IV SA 2841/2001).
Samodzielnie – we własnym imieniu i we własnym interesie, jednostki pomocnicze nie mogą skutecznie inicjować wszczęcia postępowania administracyjnego i nie mogą uczestniczyć w postępowaniu na prawach strony tego postępowania (por. wyroki NSA z dnia 26 maja 1992 r., sygn. akt SA/Wr 1248/91, z dnia 20 września 2001 r., sygn. akt II SA 1539/2000, wyrok WSA w Białymstoku z dnia 9 listopada 2006 r., sygn. akt II SA/Bk 414/2006).
W świetle wyżej poczynionych wywodów sołectwo jako jednostka pomocnicza gminy nie należy do żadnej z wymienionych w art. 25 ustawy p.p.s.a. grup, w tym także nie jest samorządową jednostką organizacyjną. Za takie uważa się jednostki, które działają jako tzw. stationes communis, dysponując wyodrębnioną częścią majątku wyposażonej w osobowość prawną gminy, powiatu lub województwa (M. Niezgódka-Medek [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2005 r., s. 63).
Brak osobowości prawnej i umocowania do samodzielnego występowania w obrocie prawnym skutkuje uznaniem, że sołectwo nie ma zdolności sądowej, a więc nie może być stroną w postępowaniu sądowoadministracyjnym, w tym także nie może wnieść skargi do sądu. Podobnie rzecz ma się z organami jednostek pomocniczych gminy, tj. – jak w tym przypadku – z sołtysem lub radą sołecką, którym również nie można przypisać legitymacji uprawniającej do wniesienia skargi do sądu administracyjnego.
W konsekwencji wniesienie skargi przez sołectwo oznacza konieczność odrzucenia skargi z uwagi na brak zdolności sądowej.
W tym stanie rzeczy Sąd odrzucił skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 5 i § 3 p.p.s.a.
Powyższe orzeczenie nie stoi na przeszkodzie ku temu, aby skargom pozostałych skarżących nadać dalszy bieg.
Lp/