Uzasadnienie
S. M. złożył skargę o wymierzenie grzywny Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w B. za niewykonanie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi 8 września 2015 roku w sprawie II SAB/Łd 134/15.
Skarga wpłynęła do organu w dniu 15 grudnia 2015 roku, organ przekazał ją do sądu wraz z odpowiedzią na skargę w dniu 21 lipca 2016 roku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, postanowieniem z dnia 6 kwietnia 2016 roku na wniosek skarżącego wymierzył PINB w B. w trybie art. 55 § 1 p.p.s.a. grzywnę w kwocie 1.000 zł za nieprzekazanie powyższej skargi (sygn. akt II SO/d 24/16).
W uzasadnieniu skargi S. M. podniósł, że wyrokiem z dnia 8 września sprawie II SAB/Łd 134/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zobowiązał Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. do załatwienia w terminie 30 dni od uprawomocnienia się wyroku sprawy legalności wybudowania i użytkowania sieci kanalizacyjnej zlokalizowanej na działkach nr 340/43 i 643 w B. przy ul. A nr 2, stwierdzając jednocześnie, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa i wymierzając organowi grzywnę w kwocie 1.000 zł (skarżący błędnie wskazał w uzasadnieniu skargi, ze była to kwota 500 zł), orzekając o zasądzeniu na rzecz skarżącego od organu sumy pieniężnej w wysokości 500 zł w związku z uwzględnieniem skargi..
Następnie S. M. pismem z dnia 7 grudnia 2015 roku (data wpływu do organu) wezwał organ do wykonania powyższego wyroku.
W tym stanie faktycznym skarżący wniósł o wymierzenie grzywny Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w B. za niewykonanie wyżej przytoczonego wyroku w sprawie sygn. akt II SAB/Łd 134/15, a ponadto o przyznanie na jego rzecz sumy pieniężnej w trybie art. 149 § 2 p.p.s.a. i zasądzenie od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. na rzecz skarżącego kosztów postępowania sądowego.
W odpowiedzi na skargę Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. wyjaśnił, że opóźnienia w zakończeniu postępowania wynikają z przyczyn obiektywnych, są spowodowane brakiem odpowiedniej kadry pracowniczej i mnogością prowadzonych spraw.
Na dzień rozprawy sądowej organ nadesłał do akt postanowienie nr [...] z dnia [...], którym na podstawie art. 61a §§ 1 i 2 i art. 123 k.p.a. postanowił odmówić wszczęcia postępowania w sprawie legalności wybudowania i użytkowania sieci kanalizacyjnej posadowionej na d. nr ewid. 340/43 i 643 obręb [...] przy ul. A nr 2 w B. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna.
Zgodnie z art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 roku, poz. 270 ze zm.) – w skrócie: "p.p.s.a."., w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Stosownie do § 7 uwzględniając skargę sąd może przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a..
Zgodnie z art. 286 § 1 zdanie 1 (w brzmieniu nadanym ww. ustawą zmieniającą) p.p.s.a., po uprawomocnieniu się orzeczenia sądu pierwszej instancji, kończącego postępowanie akta administracyjne sprawy zwraca się organowi administracji publicznej, załączając odpis orzeczenia ze stwierdzeniem jego prawomocności. Natomiast § 2 wymienionego przepisu stanowi, że termin do załatwienia sprawy przez organ administracji określony w przepisach prawa lub wyznaczony przez sąd liczy się od dnia doręczenia akt organowi. Ostatni z powołanych przepisów ma również zastosowanie do skargi na bezczynność, ale w tym znaczeniu, że wyznaczony przez sąd termin do załatwienia sprawy liczy się od dnia zwrotu akt administracyjnych nadesłanych wraz ze skargą na bezczynność.
Warunkiem formalnym wniesienia skargi w trybie art. 154 § 1 P.p.s.a. jest uprzednie pisemne wezwanie właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, co wprost wynika z treści cytowanego przepisu. W niniejszej sprawie nie ulega wątpliwości, że skarżący dopełnił tej czynności kierując do organu stosowne wezwanie pismem, które nosi prezentatę organu 7 grudnia 2015 roku.
Akta sprawy wraz z wyrokiem w sprawie II SAB/Łd 134/15. zostały zwrócone organowi w dniu 28 października 2015 roku Wskazany w wyroku z dnia 8 września 2015 roku. trzydziestodniowy termin do załatwienia sprawy rozpoczął zatem swój bieg w dniu 29 października 2015 roku, zaś jego upływ przypadał na dzień 29 listopada 2015 roku. Niestety termin, o którym wyżej mowa ekspirował bezskutecznie.
Skoro zatem organ, w wyznaczonym wyrokiem sądu terminie sprawy nie zakończył, to wniosek o wymierzenie grzywny w trybie art. 154 P.p.s.a. zasługuje na uwzględnienie. Podkreślić należy przy tym, że prawomocny wyrok zobowiązywał organ nie tylko do załatwienia wniosku skarżącego, ale także do uczynienia tego w odpowiednim terminie.
Niewykonanie prawomocnego wyroku w demokratycznym państwie prawnym nie może być tolerowane, bowiem taka sytuacja prowadzi do podważenia zaufania obywateli do organów państwa. Świadczy również o braku poszanowania prawa przez te organy, które same są zobowiązane do jego stosowania. W szczególności usprawiedliwieniem braku respektowania prawomocnego wyroku nie mogą być argumenty podniesione przez organ w odpowiedzi na skargę, a mianowicie trudności kadrowe organu, konieczność zgromadzenia materiału dowodowego oraz wielość pism, czy skarg kierowanych przez strony, na które odpowiadać musi organ. Okoliczności te mogą jedynie wpływać na wysokość grzywny nałożonej na organ za niewykonanie prawomocnego wyroku (por. np. wyroki NSA: z dnia 8 stycznia 2013 roku, I OSK 2005/12 oraz z dnia 1 października 2010 roku, I OSK 1166/10 – orzeczenia dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem: orzeczenia.nsa.gov.pl).
Jak wynika z nadesłanego w dniu 15 września postanowienia z dnia [...], organ postanowił odmówić wszczęcia postępowania. Podkreślenia wymaga, że rozstrzygniecie to nie podlega weryfikacji sądu w niniejszym postępowaniu. Nie ma ono też rozstrzygającego wpływu na ocenę zasadności skargi. Wymierzenie grzywny jest bowiem następstwem niewykonywania wyroku sądu przez wiele miesięcy.
W tym stanie rzeczy, sąd na podstawie art. 154 § 1 i § 6 P.p.s.a. orzekł w pkt 1 wyroku o wymierzeniu Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w B. grzywnę w wysokości trzech tysięcy złotych. Sąd uznał, że grzywna w kwocie określonej w pkt 1 wyroku będzie adekwatna do stopnia, w jakim organ naruszył termin załatwienia sprawy, a jednocześnie spełni wystarczająco represyjną funkcję.
Sąd uznał również za zasadny wniosek skarżącego o przyznanie mu od organu sumy pieniężnej i na podstawie art. 154 § 7 P.p.s.a. przyznał skarżącemu kwotę pięciuset złotych w związku z uwzględnieniem skargi, o czym orzeczono w pkt 2 wyroku.
O zwrocie kosztów postępowania sąd postanowił w pkt 3 wyroku na podstawie art. 200 i 205 § 1 P.p.s.a. ał