Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na podstawie art. 154 § 1 k.p.a. i art. 22 ust. 1 w zw. z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz.U. z 2002 r. nr 42, poz. 371 ze zm.) odmówił M. Konewce uchylenia decyzji własnej z dnia 27 czerwca 2006 r. nr [...] oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia 7 lutego 2006 r. nr [...].
Zdaniem Kierownika decyzja, o której uchylenie wnosi strona jest ostateczna, co oznacza, iż spełniona jest tylko jednak z przesłanek, o których stanowi art. 154 § 1 k.p.a. M.K. nie wskazał, jednak by za uchyleniem przedmiotowej decyzji przemawiał interes społeczny albo też jego słuszny interes. Poza tym rozstrzygnięcie, którego uchylenia domaga się wnioskodawca zostało wydane zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa.
Pismem z dnia 20 marca 2008 r. M.K. wniósł o ponowne rozpatrzenie jego sprawy.
Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych uchylił własną decyzję z dnia [...] r. i umorzył postępowanie prowadzone na podstawie wniosku strony z dnia 31 lipca 2006 r.
W jej uzasadnieniu organ orzekający podniósł, iż decyzją Zarządu Wojewódzkiego Związku Bojowników o Wolność i Demokrację w P. z dnia 25 kwietnia 1986 r. utrzymaną następnie w mocy decyzją z dnia 21 stycznia 1987 r. odmówiono M.K. przyznania uprawnień kombatanckich z tytułu przynależności do Ruchu Oporu Armii Krajowej. W dniu 13 czerwca 2005 r. do Kierownika Urzędu wpłynął wniosek strony o przyznanie uprawnień kombatanckich z tytułu pełnienia służby w Armii Krajowej. Decyzją z dnia 7 lutego 2006 r. podjętą w trybie art. 154 k.p.a., utrzymaną w mocy rozstrzygnięciem z dnia 27 czerwca 2006 r. Kierownik Urzędu odmówił uchylenia decyzji ostatecznej o odmowie przyznania uprawnień kombatanckich. W dniu 31 lipca 2006 r. zainteresowany zwrócił się do Kierownika Urzędu z pismem, z którego wynikało, że nie godzi z wydaną decyzją.
Wobec tego, pismem z dnia 23 października 2006 r. organ orzekający wezwał stronę do wskazania w którym z trybów nadzwyczajnych przewidzianych w Kodeksie postępowania administracyjnego żąda rozpoznania swojej sprawy. Na powyższe pismo strona nie udzieliła odpowiedzi i dlatego też decyzją z dnia [...] r. Kierownik Urzędu w trybie art. 154 odmówił zainteresowanemu uchylenia decyzji o odmowie przyznania uprawnień kombatanckich.
Zdaniem organu, prowadzenie nowego postępowania w przedmiocie uprawnień kombatanckich strony oraz wydanie decyzji w trybie zwyczajnym stanowiłoby rażące naruszenie prawa. Kolejna decyzja podjęta przez Kierownika Urzędu w trybie art. 154 k.p.a. w niniejszej sprawie byłaby obarczona wadą określoną w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a., polegającą na ponownym rozstrzygnięciu sprawy już poprzednio rozstrzygniętej decyzją ostateczną. Analiza akt sprawy prowadzi do wniosku, iż organ wydając kolejną decyzję na wniosek strony w trybie art. 154 k.p.a. orzekłby po raz drugi w tym samym trybie i w tej samej sprawie administracyjnej, a więc w sprawie zakończonej ostateczną i prawomocną decyzją z dnia 21 stycznia 1987 r. o odmowie przyznania uprawnień kombatanckich. Powyższe uzasadniało więc uchylenie decyzji I instancji i umorzenie postępowania w trybie art. 105 § 1 z uwagi na jego bezprzedmiotowość.
Wskazane rozstrzygnięcie, M.K. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, wnosząc o ponowne rozpatrzenie jego sprawy.
Odpowiadając na skargę, Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek z innych przyczyn niż te, które wskazano w skardze.
Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - zwanej w dalszej części ppsa, sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
W ramach wspomnianej kontroli sąd administracyjny ocenia zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi przepisami prawa materialnego określającymi prawa i obowiązki stron, oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej.
Stosownie zaś do treści art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną tam podstawą prawną.
Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji następuje wówczas, gdy sąd stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b), albo inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi rozpoznając skargę w tak zakreślonej kognicji stwierdził, iż zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów procedury w stopniu obligującym do wyeliminowania jej z obrotu prawnego.
W niniejszej sprawie przedmiotem oceny sądu jest legalność decyzji Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] r., którą to decyzją uchylił on własną decyzję z dnia [...] r. i umorzył postępowanie prowadzone na podstawie wniosku strony z dnia 31 lipca 2006 r.
Dla wskazanej oceny niezbędna okazała się analiza dokumentów zawartych w aktach administracyjnych, poprzedzających wymienione decyzje a w szczególności przywołanego w decyzji wniosku strony z dnia 31 lipca 2006 roku.
Jak wynika to z treści decyzji pierwszoinstancyjnej z dnia [...] roku, Kierownik Urzędu odmówił M.K. uchylenia decyzji własnej z dnia 27 czerwca 2006 r. nr [...] oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia 7 lutego 2006 r. nr [...]. Podstawą rozstrzygnięcia były przepisy art. 154 § 1 k.p.a. i art. 22 ust. 1 w zw. z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 2002 r. nr 42, poz. 371 ze zm.).
Oczywistym jest więc, że organ orzekał już w sprawie M.K. decyzją z dnia 7 lutego 2006 roku, a następnie w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy decyzją z dnia 27 czerwca 2006 roku. Decyzję Kierownika Urzędu z dnia 27 czerwca 2006 r. nr [...], M.K. odebrał osobiście w dniu 7 lipca 2006 roku, co dokumentuje zwrotne poświadczenie odbioru pisma dołączone do akt administracyjnych. Wskazana decyzja zawierała prawidłowe pouczenie o sposobie i terminie wniesienia skargi. W dniu 31 lipca 2006 roku (data nadania w placówce pocztowej), a więc w otwartym, 30 dniowym terminie do wniesienia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego, M.K. złożył pismo zaadresowane do Zastępcy Kierownika Urzędu, kwestionujące wydaną decyzję.
Treść pisma, zdaniem sądu nie budzi żadnych wątpliwości, a wolę strony potwierdza choćby brzmienie pierwszego zdania: "W związku z decyzją z dn. 27.06.2006r. nr [...] chciałbym oznajmić, iż nie zgadzam się z tą decyzją". O ile jednak organ miał wątpliwości, czy wskazane pismo należy zakwalifikować jako skargę, winien zwrócić się o wyjaśnienie tej kwestii do strony. W przedmiotowej sprawie organ wystosował co prawda w dniu 23 października 2006 roku pismo do M.K., zwracając się z zapytaniem, jak należy traktować jego pismo, informując jednak jednocześnie jedynie o możliwości wzruszenia decyzji ostatecznej w oparciu o przepisy: art. 145 § 1 kpa, 154 kpa i art. 156 § 1 kpa (a więc w trybie nadzwyczajnym), i powinności wybrania jednej ze wskazanych możliwości (k.62 akt administracyjnych). Taka informacja narusza zasadę wszechstronnego i wyczerpującego informowania strony zapisaną w art. 9 kpa.
Zdaniem sądu, w przedmiotowej sprawie w pełni znajduje zastosowanie pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego zamieszczony w wyroku z dnia 26 września 2006 roku, że"(...) przy ustalaniu, jaki charakter ma pismo procesowe strony, nie ma decydującego znaczenia jego tytuł ani nawet dosłowne powołanie poszczególnych zawartych w nim zwrotów, ale ocena intencji strony dokonana w oparciu o całokształt podniesionych okoliczności. O tym, jaki charakter ma mieć ostateczne pismo decyduje strona, ale w razie wątpliwości w tym zakresie obowiązkiem organu administracji publicznej jest przekazanie stronie stosownych informacji w ramach obowiązków wynikających z art. 9 k.p.a., o jej sytuacji procesowej, przysługujących jej środkach obrony jej praw oraz uwarunkowaniach ich złożenia - w tym celu, aby strona nie poniosła szkody z powodu nieznajomości prawa." (wyrok NSA z dnia 26 września 2006 roku sygn. akt I OSK 1296/05, dostępny - Lex nr 321213)
W ocenie składu orzekającego zarówno treść pisma M.K. jak i termin jego wniesienia wskazywał na wolę złożenia skargi, co jednak uszło uwadze organu i skutkowało błędnym, bo niepełnym poinformowaniem strony o jej sytuacji procesowej i przysługujących jej prawach. W tej sytuacji, brak odpowiedzi strony, nie upoważniał organu do zinterpretowania pisma z dnia 31 lipca 2006 roku jako wniosku o zmianę decyzji w trybie art. 154 kpa i w konsekwencji wydania kwestionowanych decyzji, abstrahując już od niczym nie uzasadnionej zwłoki w ich podjęciu.
Rozstrzygając ponownie sprawę organ winien wyjaśnić należycie, jaka była rzeczywista wola strony kwestionującej decyzję dnia 27 czerwca 2006 r. nr [...], tak aby nie poniosła ona szkody na skutek nieznajomości prawa i nieporadności, a w szczególności jakie znaczenie nadać pismu z dnia 31 lipca 2006 roku, bądź to poprzez należytą analizę jego treści, bądź poprzez uzyskanie niezbędnych wyjaśnień strony, co pozwoli na podjęcie dalszych działań zgodnie z przepisami postępowania administracyjnego lub sądowoadministracyjnego.
Wskazane wyżej uchybienia obligowały sąd do uchylenia zarówno zaskarżonej jak i poprzedzającej ja decyzji niezależnie od zarzutów skargi.
Z tych względów sąd orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa.
B.C.