Uzasadnienie
II SA/Łd 576/23
R.D. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi czynność Przedsiębiorstwa Gospodarki Komunalnej Spółki z o.o. w R. z 13 grudnia 2022 r. (nr L.dz.NO/5270/2022) w przedmiocie informacji o wysokości opłaty odpowiadającej koniecznym do poniesienia przez organ kosztom udzielenia informacji publicznej.
Zarządzeniami Przewodniczącego Wydziału II z 15 czerwca 2023 r. skarżący został wezwany do wskazania numeru PESEL oraz do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 200 zł. Z zawartych w ww. wezwaniach pouczeniach wynikało, że nieusunięcie braków skargi w terminie 7 dni będzie skutkowało jej odrzuceniem.
Stosowne wezwania do usunięcia braków skargi zostały doręczone skarżącemu 27 czerwca 2023 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje
Zgodnie z art. 57 § 1 w zw. z art. 46 § 2 pkt 1 lit. b) ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj.: Dz.U. z 2023 r., poz. 259 ze zm.) [dalej: ustawa p.p.s.a.], skarga powinna zawierać numer PESEL strony wnoszącej skargę, będącej osobą fizyczną.
W myśl art. 49 § 1 ustawy p.p.s.a. jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę do jego uzupełnienia lub poprawienia w terminie siedmiu dni, pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Natomiast zgodnie z art. 58 § 1 pkt 3 ustawy p.p.s.a. sąd odrzuca skargę postanowieniem, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi. Postanowienie w tym przedmiocie może być wydane na posiedzeniu niejawnym (§ 3).
Stosownie zaś do art. 230 § 1 ustawy p.p.s.a. od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Pismami, o których mowa w § 1, są skarga, sprzeciw od decyzji, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania (§ 2). Natomiast w myśl z art. 220 § 1 ustawy p.p.s.a. sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W tym przypadku, z zastrzeżeniem § 2 i 3, przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. W razie bezskutecznego upływu tego terminu przewodniczący wydaje zarządzenie o pozostawieniu pisma bez rozpoznania. Jednakże skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd (§ 3).
W uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z 3 lipca 2023 r., II GPS 3/22 podkreślono, że: "Na stronie wnoszącej pismo spoczywa obowiązek wypełnienia wszystkich warunków formalnych określonych w art. 46-47 p.p.s.a. Przepis art. 49 § 1 p.p.s.a. jednoznacznie stanowi, że na wezwanie przewodniczącego strona uzupełnia braki formalne pisma, które uniemożliwiają nadanie mu prawidłowego biegu. Wniesienie pisma zawierającego wszystkie wymagane elementy, a także uzupełnienie jego braków niewątpliwie należy zaliczyć do czynności strony. Przyjęty w ustawie - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi podział czynności z uwagi na kryterium podmiotowe (czynności sądu, strony i innych uczestników postępowania), wyklucza podejmowanie czynności nienależących do danego podmiotu, co jest związane z określoną w ustawie pozycją każdego z tych podmiotów.
W związku z tym nie można oczekiwać, że sąd będzie podejmował czynności należące do strony postępowania. Poszukiwanie przez sąd numeru PESEL strony w aktach administracyjnych nie ma normatywnej podstawy i nie jest obowiązkiem sądu. Jego podanie należy do strony inicjującej postępowanie sądowoadministracyjne."
Ponadto NSA stwierdził, że: "Jeżeli strona nie skorzysta z możliwości uzupełnienia braku formalnego skargi, to z jej zaniechania nie można wyprowadzać wniosku o naruszeniu prawa strony do sądu. Równość w prawie odnosi się zaś co do zasady do procesu stanowienia norm prawa i nakłada na prawodawcę obowiązek nadawania prawu takich treści, które czynią zadość nakazowi jednakowego traktowania podmiotów (sytuacji) podobnych. Konstytucyjna zasada równości wobec prawa nie zwalnia wnoszących skargę od respektowania tych reguł procesowych ujętych w przepisach powszechnie obowiązujących, które odnoszą się do wszystkich skarżących".
Zdaniem NSA: "niezachowanie, określonego w art. 46 § 2 pkt 1 lit. b p.p.s.a., wymogu podania w skardze, będącej pierwszym pismem w sprawie, numeru PESEL, jest brakiem formalnym, który powinien być uzupełniony w trybie art. 49 § 1 w związku z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., bez względu na to czy ten numer znajduje się w aktach administracyjnych, którymi dysponuje sąd. (...) Koncepcja o możliwości, a nawet obowiązku ustalenia przez sąd numeru PESEL strony i uzupełnienie w ten sposób braku formalnego skargi nie ma podstaw normatywnych. Z art. 46 § 2 pkt 1 lit. b p.p.s.a. wprost wynika, że wskazanie numeru PESEL jest obowiązkiem strony wnoszącej pierwsze pismo w sprawie (skargi)".
W rozpoznawanej sprawie bezspornym jest, że skarżący został zobowiązany do uzupełnienia braków skargi, jednakże pomimo informacji o skutkach niewywiązania z ww. obowiązków w ustawowym terminie i związanym z tym rygorem odrzucenia skargi, skarżący ani nie wskazał numeru PESEL, ani nie uiścił wymaganego wpisu sądowego. Skoro bowiem wezwanie do uzupełnienia braków skargi zostało doręczone pełnomocnikowi skarżących 27 czerwca 2023 r., to ostatnim dniem ustawowego terminu do wykonania nałożonego obowiązku był 4 lipca 2023 r. Jednakże termin ten upłynął bezskutecznie, co uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu, a zatem skarga podlega odrzuceniu.
Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 oraz art. 220 § 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w postanowieniu.