Uzasadnienie
Pismem z dnia 23 czerwca 2017 roku T. K., reprezentowana przez radcę prawnego P. F.-Z., wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na uchwałę Rady Gminy Zgierz z dnia 30 marca 2017 roku nr XXXIII/458/17 w przedmiocie odmowy oddania w użytkowanie wieczyste działki nr 463/10 położonej w miejscowości Dąbrówka Wielka, gmina Zgierz. W treści skargi skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej uchwały w całości i zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę Rada Gminy Zgierz wniosła o jej odrzucenie z uwagi na jej niedopuszczalność, ewentualnie o oddalenie skargi oraz wniosków dowodowych zawartych w skardze.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga podlega odrzuceniu.
Zdaniem Sądu przedmiotowa sprawa nie należy do właściwości sądów administracyjnych.
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi przez kontrolę działalności administracji publicznej, która sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Granice kognicji rzeczowej wojewódzkich sądów administracyjnych sprecyzowane zostały w przepisach art. 3 § 2 - 3 oraz art. 4 i art. 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej: p.p.s.a.), jak również wynikają ze szczególnych przepisów zawartych w innych aktach prawnych.
Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
- 1) decyzje administracyjne;
- 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
- 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu;
- 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23, 868, 996, 1579 i 2138 oraz z 2017 r. poz. 935), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r. poz. 201, 648, 768 i 935), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. poz. 1947, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających;
- 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
- 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
- 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
- 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
- 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Stosownie do art. 3 § 2a p.p.s.a. sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego. Ponadto, zgodnie z art. 3 § 3 p.p.s.a. sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach.
W myśl art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Sąd może odrzucić skargę postanowieniem na posiedzeniu niejawnym (§ 3).
Zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi uchwała Rady Gminy Zgierz z dnia 30 marca 2017 r. nr XXXIII/458/17 podjęta została w sprawie oddania w użytkowanie wieczyste działki nr 463/10 położonej w miejscowości Dąbrówka Wielka.
Dokonując oceny dopuszczalności skargi na powyższą uchwałę do sądu administracyjnego należy wskazać, że tryb zbywania (sprzedaż, oddanie w użytkowanie wieczyste) nieruchomości należących do gminy, stosownie do treści art. 28 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, następuje w drodze przetargu lub w drodze bezprzetargowej. Zgodnie z art. 37 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami zasadą jest, że nieruchomości stanowiące własność Skarbu Państwa oraz własność jednostek samorządu terytorialnego są sprzedawane lub oddawane w użytkowanie wieczyste w drodze przetargu.
W świetle natomiast art. 37 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami zawarcie umów użytkowania, najmu lub dzierżawy na czas oznaczony dłuższy niż 3 lata lub na czas nieoznaczony następuje w drodze przetargu. Wojewoda albo odpowiednia rada lub sejmik mogą wyrazić zgodę na odstąpienie od obowiązku przetargowego trybu zawarcia tych umów. Umowy użytkowania, najmu lub dzierżawy na czas oznaczony dłuższy niż 3 lata lub na czas nieoznaczony zawiera się w drodze bezprzetargowej, jeżeli użytkownikiem, najemcą lub dzierżawcą nieruchomości jest organizacja pożytku publicznego lub użytkownikiem nieruchomości jest stowarzyszenie ogrodowe w rozumieniu ustawy z dnia 13 grudnia 2013 r. o rodzinnych ogrodach działkowych (ust. 4a).
Co więcej, zgodnie z art. 27 ustawy o gospodarce nieruchomościami sprzedaż nieruchomości albo oddanie w użytkowanie wieczyste nieruchomości gruntowej wymaga zawarcia umowy w formie aktu notarialnego. Oddanie nieruchomości gruntowej w użytkowanie wieczyste i przeniesienie tego prawa w drodze umowy wymaga wpisu w księdze wieczystej.
Nie ulega wątpliwości, że rozporządzanie nieruchomością przez jego właściciela następuje w formie czynności cywilnoprawnych przez jej zbycie lub obciążenie. Naturą stosunków cywilnoprawnych jest równość stron. Sprawa sprzedaży, czy rozporządzenia nieruchomością przez jej właściciela nie zawiera natomiast elementu administracyjnego – władczego. Podkreślenia w tym miejscu wymaga, że w zakresie właściwości sądów administracyjnych mieszczą się tylko takie akty lub czynności, które zawierają element władztwa administracyjnego. Z kolei działanie władcze to takie, w którym o treści uprawnienia lub obowiązku przesądza jednostronnie organ wykonujący administrację publiczną, a adresat jest związany tym jednostronnym działaniem.
W rozpoznawanej sprawie sytuacja ta nie ma miejsca, gdyż oddanie nieruchomości nr 463/10 w użytkowanie wieczyste może nastąpić jedynie w drodze umowy cywilnoprawnej, a więc sprawa dotycząca oddania lub odmowy oddania nieruchomości w użytkowanie wieczyste ma charakter cywilnoprawny i z tych względów nie podlega kontroli sądu administracyjnego. Zaskarżona uchwała nie dotyczy sprawy z zakresu administracji publicznej i nie stanowi tym samym żadnego z aktów podjętych w tego rodzaju sprawie.
Wobec tego, że przedmiotowa sprawa nie należy do właściwości sądów administracyjnych Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a., skargę odrzucił, o czym orzekł jak w punkcie 1 postanowienia.
O zwrocie wpisu sądowego orzeczono w punkcie 2 sentencji postanowienia w oparciu o art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.
A. P.