Uzasadnienie
W decyzji z dnia [...] Nr [...] Prezydent Miasta Ł., po rozpatrzeniu wniosku z [...], odmówił przyznania wnioskodawczyni – K. W. prawa do zasiłku rodzinnego wraz z dodatkami na dziecko – A. J.. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia wskazano art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej k.p.a.) oraz art. 7 i art. 8 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2003 r. Nr 228, poz. 2255 ze zm.). W uzasadnieniu organ stwierdził, że w sprawie nie zostały spełnione wymogi wskazane w art. 7 ustawy o świadczeniach rodzinnych, gdyż K. W. nie przedstawiła wyroku sądu zasądzającego świadczenie alimentacyjne na rzecz dziecka od drugiego z rodziców. Ponieważ, zgodnie z art. 8 powołanej ustawy dodatki do zasiłku rodzinnego przysługują jedynie w razie ustalenia uprawnień do zasiłku rodzinnego, organ odmówił uwzględnienia wniosku także w tym zakresie.
Od powyższej decyzji K. W. wniosła odwołanie, podając w nim, iż składając wniosek nie została poinformowana przez pracownika organu o konieczności legitymowania się wyrokiem zasądzającym alimenty, dlatego też nie wystąpiła z pozwem do sądu.
W dniu [...], po rozpoznaniu odwołania K. W., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., decyzją Nr [...], utrzymało w mocy zaskarżony akt administracyjny powołując się na art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz. 856 ze zm.), art. 48 ust. 3 w związku z art. 6 ust. 1, art. 47 ust. 1, art. 7 pkt 5, art. 8, art. 4 ust. 1 i 2 i art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2003 r. Nr 228, poz. 2255 ze zm.). W motywach wydanego rozstrzygnięcia organ II instancji wskazał, iż przy podejmowaniu zaskarżonej decyzji nie doszło do uchybienia przepisom ustawy o świadczeniach rodzinnych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. podniosło nadto w uzasadnieniu, iż wniosek K. W. rozpoznawany był w zmienionym stanie prawnym, bowiem od 1 września 2005r., do art. 7 ustawy dodano między innymi pkt 5 warunkujący przyznanie zasiłku rodzinnego od uprzedniego zasądzenia świadczenia alimentacyjnego na rzecz dziecka od drugiego z rodziców. Z uwagi na fakt, iż odwołująca się nie przedłożyła wymaganego orzeczenia sądu, organ stopnia podstawowego trafnie uznał, iż nie zachodzą przesłanki do przyznania wnioskowanych świadczeń.
K. W. nie skorzystała z zawartego w decyzji pouczenia o prawie zaskarżenia orzeczenia organu odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.
W dniu 3 marca 2006r. K. W. złożyła ponownie wniosek o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego oraz dodatków do zasiłku oznaczony, jako "uzupełnienie [...]". Do wniosku dołączony został odpis wyroku zasądzającego alimenty na rzecz A. J. oraz pozostałe wymagane dokumenty.
Dnia 29 marca 2006r. Prezydent Miasta Ł. wydał decyzję Nr [...], którą na podstawie art. 104 i art. 108 § 1 k.p.a. (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz art. 5, art. 6, art. 23 i art. 10 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2003 r. Nr 228, poz. 2255 ze zm.) przyznał K. W. zasiłek rodzinny na dziecko A. J. na okres od 1 marca 2006 r. do 31 sierpnia 2006r. w wysokości 43 złotych miesięcznie oraz dodatek z tytułu opieki nad dzieckiem w czasie urlopu wychowawczego na okres od 1 marca 2006 r. do 31 maja 2005r. w wysokości 400 złotych miesięcznie, a na okres od 1 czerwca 2006r. do 16 czerwca 2006r. w wysokości 213,40 złotych miesięcznie. W uzasadnieniu organ stwierdził, iż wnioskodawczyni spełniła kryteria ustawowe warunkujące przyznanie świadczeń zgodnie z wnioskiem.
Opisaną decyzję Prezydenta Miasta Ł. K. W. zaskarżyła do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł.. Odwołująca domagała się przyznania świadczeń począwszy od miesiąca, w którym złożyła pierwszy z wniosków, to jest od sierpnia 2005r. Wskazała, iż nie ze swojej winy złożyła ponownie wniosek o zasiłek rodzinny i dodatki dopiero w marcu 2006r., skoro przy składaniu pierwszego pisma została wadliwie poinformowana przez pracownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Ł. o rodzaju dokumentów, jakie powinna dołączyć do wniosku.
Decyzją z dnia [...] Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2001r. Nr 79, poz. 856 ze zm.), art. 6 ust. 1, art. 7 pkt 5, art. 8, art. 10 ust. 1 i art. 2 i art. 24 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2003 r. Nr 228, poz. 2255 ze zm.) utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję Prezydenta Miasta Ł., podzielając w całości argumenty organu I instancji. Powołując się na art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych organ odwoławczy uznał, że zaskarżona decyzja była trafna, skoro K. W. złożyła wniosek w marcu 2006r., a przepis stanowi, że prawo do świadczeń z ustawy ustala się począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami.
Od decyzji SKO w Ł. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wywiodła K. W.. Podniosła w niej zarzut rażącego naruszenia prawa – art. 136 k.p.a., art. 138 § 2 k.p.a. oraz wydania zaskarżonego aktu w oparciu o nieprawidłowo ustalony stan prawny, wbrew zasadzie lex retro non agit, co skutkować winno stwierdzeniem nieważności orzeczenia na podstawie art. 156 § 1 i 2 k.p.a. Wobec wskazanych uchybień skarżąca domagała się uchylenia zaskarżonej decyzji i ustalenia prawa do dochodzonych świadczeń, ewentualnie uchylenia decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenia zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi podniesiono, iż zmiana treści art. 7 ustawy o świadczeniach rodzinnych, poprzez dodanie wymogu dołączenia do wniosku wyroku zasądzającego alimenty wprowadzona została nowelizacją obowiązującą dopiero od 1 września 2005r. Skoro tak, to organ nie mógł zastosować nowego stanu prawnego do wniosku złożonego [...], czyli przed zmianą przepisów.
Zdaniem skarżącej ponieważ SKO dysponowało wyrokiem Sądu zasadzającym alimenty za okres od 21 października 2005r., powinno w postępowaniu odwoławczym ponownie rozstrzygnąć sprawę w oparciu o nowy materiał dowodowy, nie ograniczając się jedynie do kontroli decyzji organu I instancji.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie przytaczając argumenty tożsame z tymi, które przedstawione zostały w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Ł. zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Analogiczne unormowanie zawarte zostało w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej p.p.s.a. Oznacza to, iż zakres kognicji sądu ograniczony został jedynie do badania legalność zaskarżonej decyzji, to jest jej zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Sąd rozpoznający sprawę nie może zatem zmienić zaskarżonego aktu, a jedynie uwzględniając skargę może go uchylić, stwierdzić jego nieważność lub niezgodność z prawem. W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skarga podlega oddaleniu.
Skarga w rozpoznawanej sprawie oparta została głównie na zarzucie niewłaściwego zastosowania przepisów prawa materialnego - art. 7 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2003 r. Nr 228, poz. 2255 ze zm.).
Na wstępie wskazać należy, iż w uzasadnieniu skargi błędnie podano, iż zaskarżoną decyzją organ utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] W rzeczywistości organ utrzymał w mocy decyzję z [...] wydaną po rozpoznaniu wniosku skarżącej wniesionego 3 marca 2006r. Skarżąca zdaje się nie dostrzegać faktu, że postępowanie zainicjowane wnioskiem z [...] zakończone zostało ostateczną decyzją organu II instancji z dnia [...] utrzymującą w mocy orzeczenie pierwszoinstancyjne niekorzystne dla skarżącej. K. W. nie kwestionowała tego rozstrzygnięcia przed sądem administracyjnym. Kolejne toczące się postępowanie administracyjne było nowym postępowaniem i dotyczyło drugiego wniosku skarżącej, z dnia 3 marca 2006 r. Powyższego faktu nie zmienia okoliczność, iż formularz złożony przez K. W. w dniu 3 marca 2006 r. oznaczony został, jako uzupełnienie wcześniejszego wniosku. Poprzednie pismo nie mogło być przedmiotem ponownego rozpoznania, a więc i uzupełnienia, skoro ostatecznie rozstrzygnięto o jego żądaniu.
Całość argumentacji podniesionej w skardze dotyczy uprzednio prowadzonego i zakończonego postępowania. Jak podkreślono, skarżąca nie poddała decyzji SKO z [...] kontroli sądowoadministracyjnej. Takiej kontroli domaga się obecnie wnosząc skargę na decyzję wydaną w innym postępowaniu. Art. 134 p.p.s.a. zakreśla sądowi administracyjnemu zakres kognicji, ograniczając go ramami danej sprawy. Z uwagi na treść powołanego przepisu, sądowa kontrola ostatecznej decyzji, wydanej w innym postępowaniu, niż postępowanie objęte skargą, jest niedopuszczalna.
Dokonując analizy prawnomaterialnej zaskarżonego orzeczenia SKO w Ł. stwierdzić wypada, iż jest ono prawidłowe.
W dniu 3 marca 2006 r. skarżąca złożyła w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej w Ł. wniosek o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego oraz dodatków do niego. Do wniosku dołączone zostały wymagane dokumenty, w tym wyrok Sądu Rejonowego dla Ł. W. w Ł. z dnia [...] zasądzający alimenty na rzecz A. J..
Ponieważ skarżąca spełniała przesłanki określone w ustawie z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2003 r. Nr 228, poz. 2255 ze zm.), w brzmieniu obowiązującym w dacie złożenia nowego wniosku, organ przyznał K. W. wnioskowane świadczenia. Jako datę początkową ustalonego prawa organ wskazał dzień 1 marca 2006 r. Takie rozstrzygnięcie w pełni odpowiadało prawu. Zgodnie z art. 24 ust. 2 powołanej wyżej ustawy, prawo do świadczeń rodzinnych ustala się począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego. Skoro wniosek wraz ze stosowną dokumentacją skarżąca złożyła w marca 2006 r., od tego też miesiąca zostały przyznane świadczenia. Raz jeszcze należy podkreślić, iż zarówno organy administracji publicznej, jak i sądy działają na podstawie i w granicach prawa, stąd też ani organ I, ani też II instancji nie mógł przyznać zasiłku rodzinnego z datą wcześniejszą – złożenia pierwszego wniosku o świadczenia.
W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uznając wniesioną skargę za niezasadną, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił ją.