Uzasadnienie
K. D. i K. K. zaskarżyli do sądu administracyjnego decyzję
Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] r., nr [...], w przedmiocie odmowy przyznania pomocy w formie zasiłku celowego.
Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału II z dnia 15 stycznia 2018 r., wezwał K. K. do określenia naruszenia prawa bądź interesu prawnego.
W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżący K. K. wyjaśnił, że interes prawny w zaskarżeniu decyzji wywodzi z pozostawania ze skarżącą K. D. we wspólnym gospodarstwie domowym i wspólnym wychowywaniu dzieci. Dochody otrzymane jako zasiłki celowe i okresowe miałyby być przeznaczone na dzieci, które pozostają pod wspólną opieką obojga skarżących.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 50 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369) – w skrócie: "p.p.s.a." –uprawnionym do w niesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Uprawnionym do wniesienia skargi jest również inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi (art. 50 § 2 P.p.s.a.).
O statusie strony w postępowaniu sądowym decyduje posiadanie interesu prawnego (art. 50 § 1 p.p.s.a.). Podstawę procesowej legitymacji strony musi stanowić przepis prawa materialnego wskazujący na własne prawo (interes prawny) lub obowiązek podmiotu, które podlegają skonkretyzowaniu w postępowaniu administracyjnym. Istotą interesu prawnego jest jego związek z konkretną normą prawa materialnego – taką normą, którą można wskazać jako jego podstawę i z której podmiot legitymujący się tym interesem może wywodzić swoje racje. Od tak pojmowanego interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, kiedy to konkretny podmiot jest wprawdzie zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, lecz dla którego z przepisu prawa materialnego nie wynikają żadne uprawnienia lub obowiązki. Podmiot taki nie posiada zatem uprawnień lub obowiązków chronionych przepisami prawa. Przymiotu strony nie ma zatem osoba, która swój udział w postępowaniu opiera na potrzebie ochrony lub zaspokojenia wyłącznie interesu faktycznego.
W konsekwencji takiej regulacji postępowanie sądowoadministracyjne może być prowadzone, jako postępowanie bezwzględnie oparte na zasadzie skargowości, tylko na podstawie skargi wniesionej przez legitymowany do tego podmiot. Podmioty mają legitymację do złożenia skargi w zakresie określonym przepisami prawa. Ustalenie zatem zakresu tej legitymacji musi nastąpić w postępowaniu wstępnym, natomiast brak legitymacji jest podstawą do odrzucenia skargi. Niewykazanie owego związku skutkuje tym, iż podmiot wnoszący skargę nie jest legitymowany do jej wniesienia. Skarga taka podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. Zgodnie bowiem z tym przepisem sąd odrzuca skargę jeżeli jej wniesienie jest niedopuszczalne z innych przyczyn niż wskazane w art. 58 § 1 pkt 1 – 5a P.p.s.a. Sąd odrzuca skargę postanowieniem, które może zapaść na posiedzeniu niejawnym (art. 58 § 3 P.p.s.a.).
W niniejszej sprawie skarga dotyczy odmowy przyznania świadczeń z pomocy społecznej. Zgodnie z art. 102 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2017 r., poz. 1769) świadczenia z pomocy społecznej są udzielane na wniosek osoby zainteresowanej, jej przedstawiciela ustawowego albo innej osoby, za zgodą osoby zainteresowanej lub jej przedstawiciela ustawowego. Z powyższego wynika, że postępowanie w sprawie przyznania pomocy społecznej jest zasadniczo postępowaniem wnioskowym. Oznacza to, że co do zasady wszczęcie przez organ postępowania i następnie wydanie decyzji w przedmiocie przyznania albo odmowy przyznania świadczenia z pomocy społecznej wymaga wystąpienia przez osobę zainteresowaną z wnioskiem o jego przyznanie. Wniosek strony wyznacza granice sprawy podlegającej rozpoznaniu i rozstrzygnięciu w drodze decyzji. Konsekwencją wszczęcia postępowania na żądanie osoby jest związanie organu administracyjnego zakresem tego żądania.
Tym samym organ nie może prowadzić postępowania administracyjnego i wydać decyzji w innym przedmiocie lub w stosunku do innego podmiotu. Decyzja w przedmiocie świadczenia w formie zasiłku celowego rozstrzyga zatem o prawach lub obowiązkach tylko podmiotu zgłaszającego określone żądanie. Pozostałe podmioty, np. członkowie rodziny wnioskodawcy, mają jedynie interes faktyczny w otrzymaniu wnioskowanych świadczeń.
Jak wynika z akt sprawy wniosek o przyznanie świadczeń z pomocy społecznej złożyła wyłącznie skarżąca K. D., która była jedyną stroną postępowania i to w stosunku do niej została wydana zaskarżona w niniejszej sprawie decyzja. W aktach sprawy brak jest jakiejkolwiek wzmianki o tym, że wnioskującym o przyznanie świadczeń był również K. K. Z tego wniosek, że interes prawny w zaskarżeniu wymienionej na wstępie decyzji przysługuje wyłącznie K. D., natomiast K. K. nie posiada w sprawie indywidualnego interesu prawnego, o którym mowa w art. 50 § 1 P.p.s.a., nie jest również podmiotem uprawnionym do wniesienia skargi na podstawie szczególnego przepisu, a podnoszone przez niego zarzuty znajdują jedynie oparcie w naruszeniu interesu faktycznego.
Mając powyższe na uwadze sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z § 3 P.p.s.a. orzekł, jak sentencji.
A.B.