Uzasadnienie
II SA/Łd 638/07
Uzasadnienie
E.P. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie uchylenia do ponownego rozpoznania decyzji dotyczącej nałożenia obowiązku doprowadzenia budynku do stanu zgodnego z udzielonym pozwoleniem na budowę.
W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 6 lipca 2007 roku skarżący został wezwany do uiszczenia wpisu sądowego od wniesionej skargi w wysokości 500 złotych.
Pismem z dnia 17 lipca 2007 roku E.P. wystąpił o zwolnienie go z obowiązku uiszczenia wpisu sądowego.
Jak wynikało ze złożonego oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, E.P. posiada dom o powierzchni 150 m kw., mieszkanie o powierzchni 60 m kw. oraz nieruchomość rolną o powierzchni 9 ha 30 arów. Skarżący wskazał, iż z tytułu prowadzenia gospodarstwa rolnego nie uzyskuje żadnych dochodów. Ponadto strona nie wskazała w złożonym oświadczeniu żadnych innych okoliczności wskazujących na stan rodzinny ani majątkowy, które pozwoliłyby na ocenę zdolności płatniczych strony.
Korzystając z uprawnień przewidzianych art. 255 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi w dniu 10 września 2007 roku wezwał skarżącego do nadesłania dodatkowych informacji uzupełniających, w szczególności zaświadczenia z właściwego urzędu gminy o dochodowości gospodarstwa rolnego, zaświadczenia z właściwego oddziału Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa o otrzymywanych dopłatach bezpośrednich i innych świadczeniach budżetowych oraz złożenia wyciągów i wykazów z posiadanych kont i lokat bankowych z ostatnich trzech miesięcy, w terminie 14 dni pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy.
W dniu 3 października 2007 roku do Sądu wpłynęło pismo skarżącego, informujące, że uiścił wymagany wpis, na dowód czego przedłożył kopię dowodu wpłaty. Z przedmiotowego pisma wynikało jednak, że wpis uiszczony został do sprawie o sygn. akt II SA/Łd 865/07.
W związku z powyższym Sąd poinformował skarżącego, że w niniejszej sprawie wciąż nie wpłynęła opłata z tytułu wymaganego wpisu od skargi. Skarżący nie ustosunkował się do przedmiotowego pisma, nie udzielił także informacji, do których był zobligowany zarządzeniem referendarza sądowego z dnia 10 września 2007 roku.
Postanowieniem z dnia 20 grudnia 2007 roku referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego odmówił E.P. przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W uzasadnieniu wskazano, iż w stanie faktycznym istniejącym w rozpatrywanej sprawie brak jest przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Skoro warunkiem przyznania stronie prawa pomocy jest wykazanie, iż występują przesłanki uzasadniające jej udzielenie, w interesie strony skarżącej leży zatem przedstawienie wszelkich okoliczności, które wskazywałyby na fakt pozostawania w trudnej sytuacji materialnej. Tymczasem, we wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący nie przekazał wszystkich niezbędnych do prawidłowej oceny ich stanu majątkowego informacji. Nie przekazał także takich informacji w związku z dodatkowym wezwaniem Sądu.
W dniu 21 stycznia 2008 roku do tut. Sądu wpłynął sprzeciw E.P. od postanowienia referendarza sądowego z dnia 20 grudnia 2007 roku w przedmiocie odmowy przyznania prawa pomocy. W uzasadnieniu strona podniosła, iż skarga o sygn. II SA/Łd 638/07 dotyczy tej samej sprawy, co objęta skargą o sygn. II SA/Łd 865/07, do której wpis sądowy został uiszczony. Skarżący nie wskazał jednak żadnych okoliczności, które dotyczyłyby jego sytuacji rodzinnej i majątkowej, mającej wpływ na rozstrzygnięcie w przedmiocie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje
W pierwszej kolejności wskazać wypada, iż stosownie do art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.Nr 153 poz. 1270 z późn. zm.) – dalej p.p.s.a., w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym.
I tak, stosownie do przepisów art. 243 § 1 p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Zgodnie zaś z art. 246 § 1 p.p.s.a. osobie fizycznej przyznaje się, na jej wniosek, prawo pomocy w zakresie całkowitym, jeżeli wykaże ona, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, jeżeli wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Przede wszystkim należy zauważyć, iż w świetle powyższych przepisów, warunkiem przyznania stronie prawa pomocy jest wykazanie przez stronę, iż występują przesłanki uzasadniające jej udzielenie. W interesie skarżącego leży zatem przedstawienie wszelkich okoliczności, które wskazywałyby na fakt pozostawania w trudnej sytuacji materialnej. Ocena sytuacji materialnej nie sprowadza się tylko do stwierdzenia, że skarżący uzyskuje lub nie uzyskuje dochodów, ale również polega na zbadaniu, czy posiada on majątek oraz czy posiada obiektywnie rozumianą zdolność do zdobycia potrzebnych środków finansowych.
Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 października 2004 roku o sygn. akt GZ 71/04).
Przechodząc na grunt rozpoznawanej sprawy należy uznać, iż w rozpoznawanej sytuacji brak jest podstaw do zadośćuczynienia żądaniu skarżącego i przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Przede wszystkim należy podkreślić, iż oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku i dochodach nie zawiera wszystkich wymaganych informacji, takich jak wskazanie członków rodziny pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym (brak również adnotacji świadczącej o prowadzeniu samodzielnego gospodarstwa domowego) czy posiadanych środkach pieniężnych, z których skarżący utrzymuje się przy braku dochodów z gospodarstw rolnego.
Na podstawie tak przedstawionej przez skarżącego sytuacji nie sposób było uzyskać wiedzę na temat możliwości płatniczych strony, zatem skarżący został wezwany do uzupełnienia informacji w trybie art. 255 p.p.s.a. Mimo iż w interesie skarżącego leżało zastosowanie się do zarządzenia z dnia 10 września 2007 roku i wykonanie obowiązków z niego wynikających, E.P. nie przedstawił Sądowi żadnych wymaganych dokumentów. Ponadto, wyjaśnienia swojej sytuacji rodzinnej i majątkowej nie dokonał w składanych do sprawy pismach, jak również w sprzeciwie.
Brak obiektywnej możliwości oceny sytuacji majątkowej wnioskodawcy, spowodowany brakiem dopełnienia obowiązków przez skarżącego wyłącza natomiast możliwość pozytywnego rozpoznania żądania strony.
Należy w tym miejscu również wskazać, iż jedynie wykazanie zaistnienia przesłanek, o których mowa w art. 246 § 1 p.p.s.a. obliguje Sąd do przyznania stronie skarżącej prawa pomocy (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2006, s. 504).
Reasumując, uznając złożone oświadczenie za niewystarczające do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie Sąd uznał, że wniosek skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 245 § 3 p.p.s.a., orzeczono jak w postanowieniu.
AG