Uzasadnienie
C. B. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego, w sprawie ze skargi na decyzję [..] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [..] w przedmiocie nakazu rozbiórki części budynku.
We wniosku tym podał, że prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Zamieszkuje na stałe w Austrii i posiada obywatelstwo austriackie. Od kilku lat nie pracuje i utrzymuje się z zasiłku socjalnego dla osób w krytycznym położeniu finansowym ("minimum socjalnego"), w kwocie 630 euro. Kwota ta jest wolna od zajęć komorniczych i podatków.
Skarżący wskazał przy tym, że od paru lat jest rozwiedziony. Płaci alimenty na dziecko w kwocie 80 euro oraz spłaca kredyt zaciągnięty na budowę obiektu w kwocie 86 euro. Dodał przy tym, że z uwagi na nieuregulowaną sytuację prawną nie jest w stanie sprzedać nieruchomości. Skarżący podniósł również, że ze względu na dużą liczbę spraw związanych z tym obiektem, nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania i ustanowienia radcy prawnego.
Skarżący wskazał także, iż jest właścicielem domu z 1935 r., który wymaga generalnego remontu. Stary budynek jest na stałe połączony z nowobudowanym budynkiem, co powoduje, że nie można go oddzielnie sprzedać.
Jednocześnie skarżący oświadczył, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym oraz rzecznikiem patentowym.
Postanowieniem z dnia 20 lutego 2008 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego.
Od powyższego rozstrzygnięcia, sprzeciw złożyła uczestniczka postępowania A. J. W piśmie wyjaśniła, że skarżący jest właścicielem domu położonego w O., w którym znajdują się lokale mieszkalne i usługowe oddane przez niego w najem. Ponadto wskazała, że skarżący w listopadzie 2007 roku przekazał gospodarstwo rolne swojemu bratu, natomiast nadal jest właścicielem działki na której znajduje się wyżej opisany budynek. W konkluzji wniosku uczestniczka podniosła, że skarżący nie spełnia przesłanek koniecznych do przyznania mu prawa pomocy.
Wobec wniesionego sprzeciwu zarządzeniem Sędziego z dnia 1 kwietnia 2008 roku pełnomocnik skarżącego został wezwany do ustosunkowania się do treści zarzutów podniesionych w sprzeciwie oraz do złożenia dokumentów potwierdzających wysokość wypłacanego skarżącemu zasiłku socjalnego z okresu ostatnich trzech miesięcy, kserokopii umów najmu lokali mieszkalnych i handlowo- usługowych w należącym do skarżącego budynku lub też innych dokumentów, z których wynikałaby wysokość dochodów uzyskiwanych z tego tytułu, wyciągów i wykazów z posiadanych rachunków bankowych, w tym kont i lokat dewizowych z ostatnich trzech miesięcy, dokumentu potwierdzającego uiszczenie alimentów na dziecko za miesiąc luty 2008 roku, dowodów spłaty rat kredytu zaciągniętego na budowę budynku za ostanie trzy miesiące w terminie 30 dni od dnia doręczenia wezwania pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy.
Powyższe wezwanie zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącego w dniu 9 kwietnia 2008 roku.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Na wstępie należy zaznaczyć, że zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.)- dalej p.p.s.a., wniesienie prawidłowo sporządzonego sprzeciwu powoduje, że orzeczenie referendarza sądowego traci moc, zaś sprawa podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym.
Zgodnie z brzmieniem art. 245 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
W myśl art. 246 § 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje:
- 1) w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania;
- 2) w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Stosownie do przepisu art. 246 § 3 p.p.s.a., adwokata, radcę prawnego, doradcę podatkowego lub rzecznika patentowego można ustanowić dla strony, która nie zatrudnia lub nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym. Nie dotyczy to adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ustanowionego na podstawie przepisów o prawie pomocy.
W świetle powołanych uregulowań wynika, że Sąd przyznaje prawo pomocy, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania lub nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Uwzględnienie wniosku w zakresie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika jest dodatkowo uwarunkowane niepozostawaniem przez stronę w stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym lub doradcą podatkowym.
Zatem to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie sądu w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę udowodnione.
Na podstawie art. 255 p.p.s.a., jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, Sąd ma prawo zażądać od strony złożenia dodatkowego oświadczenia lub przedłożenia dokumentów źródłowych dotyczących jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego.
W niniejszej sprawie Sąd z tej możliwości skorzystał, wzywając pełnomocnika skarżącego do przedłożenia wyżej wymienionych dokumentów w terminie 30 dni pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. Wezwanie pełnomocnik odebrał w dniu 9 kwietnia 2008 roku i pomimo upływu zakreślonego w nim terminu nie złożył wymaganych dokumentów.
Zważyć należy, że Sąd nie jest zobowiązany do prowadzenia dochodzenia w sytuacji, gdy dokładne dane umożliwiające pełną ocenę stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych wnioskodawcy nie są znane wobec uchylania się wnioskodawcy od złożenia stosownych dokumentów w tym przedmiocie. Jak już bowiem wskazano sprawą zainteresowanego jest wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy.
Z powyższych przyczyn Sąd uznał, że skarżący nie udowodnił, że spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy.
Z tych względów Sąd na podstawie przepisu art. 246 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w postanowienia.
P.H.