Uzasadnienie
Pismem z dnia 3 sierpnia 2020 r. D. J., reprezentowany przez radcę prawnego T. M., wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na uchwałę Rady Miejskiej w Rzgowie z dnia 22 lipca 2003 r. nr XI/95/2003 w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy Rzgów.
W odpowiedzi na skargę organ administracji publicznej wniósł o jej oddalenie.
Zarządzeniem z dnia 11 września 2020 r. pełnomocnik skarżącego został wezwany do usunięcia braków formalnych skargi poprzez wykazanie, że przed wniesieniem skargi strona skarżąca wezwała organ administracji do usunięcia naruszenia prawa oraz wskazanie daty skierowania do organu tego wezwania, jak również przedstawienie dowodów, że takie wezwanie miało miejsce – w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi.
Powyższe wezwanie doręczono w dniu 21 września 2020 r.
W piśmie z dnia 24 września 2020 r. pełnomocnik skarżącego wyjaśnił, że jego mocodawca pismem z dnia 25 października 2018 r., skierowanym w dniu 26 października 2018 r. do Urzędu Miejskiego w Rzgowie, zatytułowanym "Wniosek o przekształcenie", wezwał organ administracji do usunięcia naruszenia prawa. Wezwanie to miało charakter bezskuteczny, bowiem organ na żądanie to nie odpowiedział. Pełnomocnik skarżącego wskazał ponadto, że o treści czynności prawnej decyduje, w razie wątpliwości interpretacyjnych (mylący tytuł pisma), zamiar strony, który był ukierunkowany na taką zmianę miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, która umożliwiłaby jego mocodawcy dalszą zabudowę, przy czym zmiana planu to jedyny sposób na usunięcie naruszenia prawa (korekta skarżonej uchwały).
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga podlega odrzuceniu.
Zgodnie z art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może – po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia – zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego.
Powołane brzmienie przepisu art. 101 ust. 1 u.s.g. – obowiązujące do dnia 1 czerwca 2017 r. – ma zastosowanie w niniejszej sprawie z uwagi na treść art. 17 ust. 2 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw, która weszła w życie 1 czerwca 2017 r. Przepis ten stanowi, że przepisy art. 52 i art. 53 p.p.s.a., w brzmieniu nadanym ustawą, oraz przepisy ustaw zmienianych w art. 2, art. 6, art. 7 i art. 11, w brzmieniu nadanym ustawą, stosuje się do aktów i czynności organów administracji publicznej dokonanych po dniu wejścia w życie niniejszej ustawy.
Wobec powyższego zgodnie z art. 52 § 1 p.p.s.a., w brzmieniu sprzed nowelizacji, skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Z kolei w myśl art. 52 § 3 p.p.s.a. jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a, można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu – w terminie czternastu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności – do usunięcia naruszenia prawa. Sąd, po wniesieniu skargi, może uznać, że uchybienie tego terminu nastąpiło bez winy skarżącego i rozpoznać skargę.
Natomiast w przypadku innych aktów, jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi i nie stanowi inaczej, należy również przed wniesieniem skargi do sądu wezwać na piśmie właściwy organ do usunięcia naruszenia prawa. Termin, o którym mowa w § 3, nie ma zastosowania (art. 52 § 4 p.p.s.a.). W przypadkach, o których mowa w art. 52 § 3 i 4 p.p.s.a., skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeśli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa.
W związku z tym, że kwestionowaną uchwałę podjęto w dniu 22 lipca 2003 r., skargę w niniejszej sprawie należało poprzedzić wezwaniem organu do usunięcia naruszenia prawa. Zgodnie bowiem z powołanymi przepisami, w tym art. 101 ust. 1 u.s.g., warunkiem dopuszczalności skargi do sądu administracyjnego na uchwałę organu gminy podjętą przed dniem 1 czerwca 2017 r. jest uprzednie bezskuteczne wezwanie właściwego organu do usunięcia naruszenia prawa spowodowanego jej postanowieniami. Dopiero jego dokonanie otwiera drogę do sądowej kontroli aktu administracyjnego. Instytucja wezwania do usunięcia naruszenia prawa (stanowiąca surogat środka zaskarżenia) nie ma wyłącznie charakteru formalnego, lecz ma umożliwiać kompetentnemu organowi gminy, który podjął kwestionowany akt, wyeliminowanie z obrotu prawnego takich unormowań zawartych w uchwale, które w świetle obowiązującego, obiektywnego porządku prawnego, naruszają interes prawny lub uprawnienie podmiotu wzywającego do usunięcia naruszenia prawa.
Czynność wezwania do usunięcia naruszenia prawa nie może mieć jedynie charakteru formalnego, a musi dawać radzie gminy rzeczywistą możliwość odniesienia się do indywidulanie zgłoszonych zarzutów (por. postanowienie WSA w Krakowie z dnia 27 grudnia 2019 r., sygn. akt II SA/Kr 1175/19, postanowienie WSA w Gdańsku z dnia 15 października 2020 r., sygn.. akt II SA/Gd 715/20, dostępne na www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Wniesienie skargi do sądu administracyjnego na uchwałę lub zarządzenie organu gminy bez wyczerpania trybu uprzedniego wezwania organu do usunięcia naruszenia skutkuje odrzuceniem skargi przez ten sąd jako niedopuszczalnej, stosownie do treści art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a..
Z akt niniejszej sprawy, a w szczególności z pisma pełnomocnika skarżącego z dnia 24 września 2020 r. oraz pisma skarżącego z dnia 25 października 2018 r. wynika, że skarżący, przed wniesieniem skargi, nie wezwał właściwego organu do usunięcia naruszenia prawa wywołanego zaskarżoną uchwałą. Powołanego pisma skarżącego z dnia 25 października 2018 r. nie sposób uznać za takie wezwanie, bowiem pismo to było jedynie postulatem dotyczącym zmiany przeznaczenia nieruchomości z działki do zalesienia na działkę budowlaną, a zatem dotyczył zmiany przeznaczenia działki na przyszłość. Z uzasadnienia pisma wynika, że dom istniejący na działce przy ul. Nowej 73 w miejscowości Gospodarz, stał się już za mały dla całej rodziny, która chciałaby wybudować drugi dom. Sam pełnomocnik skarżącego przyznał także w piśmie z dnia 24 września 2020 r., że zamiarem skarżącego była taka zmiana miejscowego planu, która umożliwiałaby dalszą zabudowę.
W piśmie z dnia 25 października 2018 r. skarżący nie zakwestionował tym samym obowiązujących wówczas zapisów aktu planistycznego jako naruszających jego interes prawny lub uprawnienie, a jedynie wniósł de facto o ich zmianę w przyszłym projekcie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Wobec powyższego uznać należy, że skarżący nie wyczerpał trybu zaskarżenia uchwały organu gminy wynikającego z art. 101 ust. 1 u.s.g. w zw. z art. 17 ust. 2 ustawy zmieniającej z dnia 7 kwietnia 2017 r..
Z tego powodu skarga, jako niedopuszczalna, podlega odrzuceniu, o czym sąd orzekł jak w sentencji postanowienia na mocy art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a. (pkt 1). O kosztach orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. (pkt 2).
a.bł.