Uzasadnienie
Decyzją z dnia 9 czerwca 2022r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Piotrkowie Trybunalskim, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021r., poz. 735 ze zm.), zwanej k.p.a., utrzymało w mocy decyzję Burmistrza [...] z dnia 20 kwietnia 2022r. odmawiającą przyznania D. D. świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej wnioskowanego na żonę B. D. W uzasadnieniu tej decyzji Kolegium wyjaśniło, że przedmiotowa sprawa była już rozpatrywana przez Kolegium, tj. w wyniku rozpatrzenia odwołania skarżącego uchyliło decyzję organu I instancji w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji ze względu na brak wyczerpującego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy.
Następnie organ odwoławczy wskazał, że B.D. (ur. [...] 1970r.) orzeczeniem o stopniu niepełnosprawności z dnia [...] kwietnia 2020r., znak: [...], Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Ł. została zaliczona do znacznego stopnia niepełnosprawności do 28 lutego 2023r. W orzeczeniu wskazano, że niepełnosprawność istniej od urodzenia, a ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od 28 października 2016r.
Kolegium stwierdziło, że w rozpatrywanej sprawie spełnione są przesłanki pozytywne przyznania świadczenia pielęgnacyjnego w postaci legitymowania się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności przez osobę wymagającą opieki oraz pozostawania skarżącego i jego żony w grupie osób związanych obowiązkiem alimentacyjnym. Jednak, jak zaznaczył organ odwoławczy, organ I instancji odmówił przyznania D. D. świadczenia pielęgnacyjnego ze względu na brak związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy niepodejmowaniem zatrudnienia przez skarżącego, a sprawowaniem opieki nad żoną.
W dalszej kolejności organ odwoławczy zwrócił uwagę, że z przeprowadzonego w dniu 28 marca 2022r. wywiadu środowiskowego oraz oświadczenia złożonego w dniu 30 marca 2022r. wynika, że skarżący mieszka z żoną oraz czworgiem dzieci: [...] i [...] (ur. [...] r.), [...] (ur. [...] r.) i [...] (ur. [...] r.). B.D. ma zaawansowaną chorobę zwyrodnieniową stawów biodrowych (wstawione endoprotezy), kręgosłupa, jest po usunięciu zaćmy, cierpi na krótkowzroczność. Poruszanie sprawia jej często kłopot. Skarżący pomaga żonie przy codziennych czynnościach, tj. przygotowaniu posiłków, podaje leki trzy razy dziennie, pomaga przy czynnościach pielęgnacyjno-higienicznych (kąpiel, mycie głowy), robi zakupy, sprząta oraz pierze, zawozi do lekarzy oraz na rehabilitację, załatwia sprawy urzędowe.
Ponadto zawozi czworo nieletnich dzieci do szkół oraz je odbiera. Jak twierdzi nie podejmuje zatrudnienia ze względu na opiekę nad żoną. B. i D. D. mieli [...] dzieci w tym czworo pełnoletnich. Dwoje z nich mieszka i pracuje za granicą, syn mieszka osobno, ma swoją rodzinę i pracuje zawodowo. Natomiast córka, która mieszkała z nimi i pomagała w opiece zmarła [...] r. Z kolei czworo uczących się małoletnich dzieci nie jest w stanie zapewnić odpowiedniej opieki mamie. Rodzice B.D. są osobami w podeszłym wieku, schorowanymi i sami wymagają pomocy. Ze względu na konieczność zapewnienia opieki żonie D. D. nie może podjąć zatrudnienia, nie pracuje zawodowo, jest zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy jako bezrobotny bez prawa do zasiłku dla bezrobotnych.
W ocenie Kolegium, nie można uznać, aby czynności opiekuńcze nad niepełnosprawną żoną zajmowały taką ilość czasu w ciągu dnia, aby skarżący zmuszony był do rezygnacji z aktywności zawodowej. Żona skarżącego nie jest osobą leżącą, całkowicie niesprawną ruchowo. Samodzielnie przyjmuje posiłki oraz załatwia potrzeby fizjologiczne. Opieka nad żoną nie wykracza poza zwykłe czynności związane z prowadzeniem gospodarstwa domowego, które wykonywane są w każdej rodzinie przez osoby pracujące w pełnym wymiarze czasu pracy oraz nie przekraczają zakresu opieki przez osobę, na której ciąży obowiązek alimentacyjny. Skarżący nie spełnia więc przesłanki rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej lub jej niepodejmowania w związku ze sprawowaniem opieki nad żoną.
Zdaniem organu odwoławczego, zakres opieki sprawowanej nad żoną skarżącego nie wymaga konieczności rezygnacji przez niego z aktywności zawodowej. Kolegium nie uznało, aby czynności opiekuńcze nad niepełnosprawną żoną zajmowały taką ilość czasu w ciągu dnia, aby wnioskodawca przy należytej organizacji tej opieki nie mógł podjąć pracy zarobkowej. W ocenie Kolegium, jest zatem możliwe takie zorganizowanie tej opieki, także przy udziale dzieci skarżącego, aby skarżący dalej ją sprawując, mógł podjąć zatrudnienie, chociażby w niepełnym wymiarze czasu pracy. Organ odwoławczy ocenił zatem, że brak jest bezpośredniego i ścisłego związku między niepodejmowaniem zatrudnienia przez skarżącego, a sprawowaną przez niego opieką nad żoną i w konsekwencji nie została spełniona pozytywna przesłanka przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego (art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. 2022r., poz. 615), zwanej u.ś.r.
Ponadto Kolegium zwróciło uwagę, że B. i D. D. mają troje dorosłych dzieci, na których także ciąży obowiązek alimentacyjny względem matki. W orzecznictwie sądowo-administracyjnym podzielany jest pogląd, że dopuszczalna jest każda postać świadczeń alimentacyjnych, w tym poprzez wypłatę niezbędnych środków lub pokrycie koniecznych wydatków. Jednocześnie Kolegium zaznaczyło, że obowiązek alimentacyjny, wynikający wprost z treści art. 129 § 1 k.r.o., ciąży w równym stopniu na wszystkich dzieciach. Realizacja tego obowiązku może przybrać formę świadczeń nie tylko osobistych, czyli faktycznego sprawowania opieki, lecz też może mieć wymiar finansowy - sfinansowania osoby, która w miejsce zobowiązanego (i w ramach jego obowiązku alimentacyjnego) będzie sprawować opiekę nad niepełnosprawnym. Wobec tego zdaniem organu odwoławczego, dzieci skarżącego powinien wspomóc go w opiece nad żoną.
Kolegium podkreśliło także, że w przypadku skarżącego trudno mówić o rezygnacji z zatrudnienia lub jej niepodejmowaniu, bowiem ostatni raz był zatrudniony do 31 grudnia 2018r. (świadectwo pracy z dnia [...] stycznia 2019r. wydane przez [...] S.A.). Umowa o pracę została rozwiązana z upływem okresu na jaki została zawarta. Następnie od 8 grudnia 2020r. do 5 czerwca 2021r. miał przyznany zasiłek dla bezrobotnych - zaświadczenie Nr [...] z dnia 29 listopada 2021r. Ponadto skarżący jest właścicielem gospodarstwa rolnego o pow. 1,0837 ha. We wniosku o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego oświadczył, że zaprzestał prowadzenia gospodarstwa rolnego albo wykonywania pracy w gospodarstwie rolnym od dnia 30 listopada 2021r.
W odniesieniu do powyższego organ odwoławczy dodał, że rolnik jest organizatorem własnej pracy, zatem przy właściwej organizacji oraz pomocy w opiece nad żoną, choćby rodziców skarżącej, może prowadzić gospodarstwo rolne i jednocześnie sprawować opiekę nad osobą niepełnosprawną. Ma możliwość zaplanowania, dostosowania rozkładu zajęć do potrzeb rodziny. Zatem istnieje możliwość pogodzenia obowiązków związanych z zarządzaniem/prowadzeniem gospodarstwa rolnego z opieką nad niepełnosprawną żoną.
Kolegium nie kwestionując złego stanu zdrowia żony skarżącego, zasadności udzielania jej wsparcia w codziennych czynnościach oraz sprawowania opieki nad nią, podkreśliło, że sama konieczność sprawowania opieki nie stanowi w świetle art. 17 ust. 1 u.ś.r. samodzielnej podstawy do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego.
Skargę na tę decyzję złożył D. D., reprezentowany przez pełnomocnika w osobie adwokata, zarzucając naruszenia prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 17 ust. 1 u.ś.r. i przyjęcie, że niepodejmowanie pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną, nie wypełnia przesłanki niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymizującą się orzeczeniem o niepełnosprawności ze wskazaniami: konieczność stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osobie w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji.
W oparciu o powyższe zarzuty pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji i orzeczenie co do istoty sprawy, ewentualnie przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych, a także o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym.
W uzasadnieniu skargi pełnomocnik podniósł, że podstawowym wymogiem uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego jest sprawowanie stałej, ciągłej opieki wykluczającej podjęcie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, która nie musi być opieką całodobową. Odwołując się do orzecznictwa pełnomocnik skarżącego wskazał, że warunku "stałej" opieki nie można rozumieć jako wykonywania opieki nieustannie i przez 24 godziny na dobę, lecz ma to być opieka stała w sensie trwałości, zaś "długotrwała" w sensie rozciągłości w czasie, jako opieka nad niepełnosprawną osobą, której zakres wyznaczony jest niepełnosprawnością osoby wymagającej opieki, a więc koniecznością wykonywania czynności warunkujących egzystowanie tej osoby w warunkach godności człowieka. Istotą opieki, o której mowa wart. 17 ust. 1 u.ś.r. jest więc nie tylko jej stałość i ciągłość, ale także zapewnienie zaspokojenia normalnych, codziennych potrzeb osoby, nad która jest sprawowana; zapewnienie jej egzystencji, której bez pomocy osób trzecich nie jest w stanie sobie sama zapewnić.
Ponadto pełnomocnik skarżącego podniósł, iż nie sposób przyjąć, że skoro pomoc (opieka) świadczona nie jest wykonywana przez całą dobę (a jedynie we wskazanych godzinach), to tym samym nie można mówić o opiece "stałej i długoterminowej" w rozumieniu art. 17 ust. 1 u.ś.r. Abstrahując od kwestii, że w sprawowaniu opieki, o której mowa wart. 17 ust. 1 u.ś.r. chodzi przede wszystkim o pomoc w zapewnieniu zaspokojenia normalnych, podstawowych i codziennych potrzeb egzystencjalnych osobie niepełnosprawnej, których ta z uwagi na stopień niepełnosprawności (schorowania) nie jest w stanie sobie sama zapewnić.
W odpowiedzi na tę skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie oraz skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje
Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2022r. poz. 329), zwanej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W myśl powyżej regulacji sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, tj. jej zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Przy czym stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w graniach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.
Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.).
Przedmiotowa sprawa została rozpoznania w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a., który stanowi, że sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Stosownie natomiast do art. 120 p.p.s.a. w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.
Kontrolując zaskarżoną w tej sprawie decyzję – Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, organy nie dopuściły się bowiem istotnego naruszenia prawa materialnego i prawa procesowego, uzasadniającego usunięcie z obrotu prawnego decyzji obu instancji.
Zaskarżona decyzja została wydana na podstawie art. 17 ust. 1 u.ś.r., zgodnie z którym świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje:
- 1) matce albo ojcu,
- 2) opiekunowi faktycznemu dziecka,
- 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej,
- 4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności
- - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Natomiast stosownie do art. 17 ust. 1b u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała:
- 1) nie później niż do ukończenia 18. roku życia lub
- 2) w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25. roku życia.
Ponadto stosownie do art. 17b ust. 1 pkt 1 u.ś.r. w przypadku, gdy o świadczenia, o których mowa w art. 16a i art. 17 ubiegają się rolnicy, małżonkowie rolników bądź domownicy, świadczenia te przysługują rolnikom w przypadku zaprzestania prowadzenia przez nich gospodarstwa rolnego. A dodatkowo zaprzestanie prowadzenia gospodarstwa rolnego lub zaprzestanie wykonywania pracy w gospodarstwie rolnym, o których mowa w ust. 1, potwierdza się stosownym oświadczeniem złożonym pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań. Składający oświadczenie jest obowiązany do zawarcia w nim klauzuli następującej treści: "Jestem świadomy odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia." Klauzula ta zastępuje pouczenie organu o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań (art. 17b ust. 2 u.ś.r.).
Bezsporne w sprawie jest, że żona skarżącego została orzeczeniem z dnia [...] kwietnia 2020r. zaliczona do znacznego stopnia niepełnosprawności. Orzeczenie zostało wydane do 28 lutego 2023r., a ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od 28 października 2016r. Niekwestionowane jest pozostawanie skarżącego i jego żony w gronie osób wskazanych w art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. Mając jednak na uwadze pozostałe przesłanki przyznania przedmiotowego świadczenia pielęgnacyjnego, stwierdzić należy, iż organy słusznie oceniły, że w sprawie brak jest bezpośredniego związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy niepodejmowaniem przez skarżącego zatrudnienia, a sprawowaną przez niego opieką nad żoną.
W orzecznictwie akcentuje się zasadność badania zaistnienia w sprawie wspomnianego związku przyczynowo-skutkowego, jako jednej z przesłanek warunkujących przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego. Jednocześnie podkreślane jest, że legitymowanie się przez osobę wymagającą opieki określonym w stosownych przepisach orzeczeniem o niepełnosprawności nie może wykluczać możliwości wywodzenia braku związku przyczynowego ze stopnia faktycznie sprawowanej opieki nad taką osobą (wyrok NSA z dnia 16 kwietnia 2021r., I OSK 2859/20, LEX nr 3219035). Zasadne jest zatem, aby w każdym przypadku, gdy dana osoba ubiega się o prawo do świadczenia pielęgnacyjnego, badać okoliczności faktyczne sprawy oraz istnienie związku przyczynowo - skutkowego między niepodejmowaniem zatrudnienia lub rezygnacją z zatrudnienia a sprawowaniem osobistej opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny (wyrok NSA z dnia 7 maja 2020r., I OSK 1049/19, LEX nr 3047268).
W każdej indywidualnej sprawie właściwy organ musi zatem dokonać oceny, czy w okolicznościach konkretnej sprawy istotnie osoba sprawująca opiekę nie ma możliwości podjęcia zatrudnienia lub zmuszona jest zrezygnować z zatrudnienia (wyrok NSA z dnia 13 maja 2015r., I OSK 2820/13, LEX nr 1773689). Organy ustaliły, że skarżący sprawuje faktyczną opiekę na żoną, jednak brak jest związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy brakiem aktywności zawodowej skarżącego, a sprawowaną przez niego opieką. Organy stwierdziły, że zakres sprawowanej przez skarżącego opieki nie uniemożliwia podjęcia zatrudnienia. Ponadto podkreślić należy, że skarżący nie był przez dłuższy okres czasu aktywny zawodowy. Powyższe świadczy zatem o braku przesłanki rezygnacji z zatrudnienia.
Jak ustaliły bowiem organy, skarżący ostatnio był zatrudniony do 31 grudnia 2018r. Niepełnosprawność jego żony istnieje od urodzenia, a znaczny stopień niepełnosprawności ustalono od 28 października 2016r. Orzeczenia o zaliczeniu do stopnia niepełnosprawności wydane zostało w dniu [...] kwietnia 2020r. Zestawienie dat tych okoliczności wskazuje, że skarżący nie zrezygnował z dalszej aktywności zawodowej w związku z opieką nad żoną. Ponadto, jak wskazały organ, skarżący prowadził gospodarstwo rolne do dnia 30 listopada 2021r. Skarżący złożył wprawdzie oświadczenie o zaprzestaniu prowadzenia przez nich gospodarstwa rolnego zgodnie z art. 17b ust. 2 u.ś.r., jednak wskazana data zaprzestania prowadzenia gospodarstwa rolnego w zestawieniu z datami wyżej wskazanych okoliczności nie wskazuje, iż skarżący zrezygnował z pracy w gospodarstwie w związku z opieką nad żoną.
Analiza ustalonego zakresu sprawowanej przez skarżącego opieki sprowadza się w głównej mierze do wykonywania czynności związanych z prowadzeniem gospodarstwa domowego, a zatem typowych czynności dnia codziennego związanych z gospodarstwem domowym, wykonywanych również przez osoby aktywne zawodowo. Natomiast czynności skarżącego wykonywane w związku z pomocą żonie w np. czynnościach higienicznych, podawaniem leków czy posiłków nie sposób uznać, iż cechują się tak dużą intensywnością, która uniemożliwiałaby podjęcie w ogóle jakiegokolwiek zatrudnienia. Zaznaczyć zatem należy, że opieka winna mieć na tyle zajmujący charakter, że jej sprawowanie pozostaje nie do pogodzenia z wykonywaniem jakiejkolwiek działalności zawodowej przez opiekuna i z tego właśnie powodu osoba sprawująca opiekę nie podejmuje (rezygnuje) z aktywności zarobkowej (wyrok NSA z dnia 6 października 2020r., I OSK 371/20, LEX nr 3167427).
Co istotne, świadczenie przyznawane na podstawie art. 17 ust. 1 u.ś.r. nie jest przyznawane za samą opiekę nad osobą niepełnosprawną, która wynika z prawnego i moralnego obowiązku, lecz za faktyczny brak możliwości podjęcia zatrudnienia z powodu konieczności osobistego sprawowania tej opieki lub za rezygnację z zatrudnienia. Nie może być ono traktowane jako zastępcze źródło dochodu (wyrok NSA z dnia 7 maja 2020r., I OSK 1049/19, LEX nr 3047268). Celem świadczenia pielęgnacyjnego jest udzielenie materialnego wsparcia osobom, które rezygnują z aktywności zawodowej, by opiekować się osobą niepełnosprawną. Świadczenie pielęgnacyjne ma zatem zastąpić dochód wynikający ze świadczenia pracy, której nie może podjąć osoba pielęgnująca. Istotą świadczenia pielęgnacyjnego jest więc częściowe zrekompensowanie opiekunowi niepełnosprawnego strat finansowych spowodowanych niemożnością podjęcia pracy lub rezygnacją z niej w związku z koniecznością opieki nad osobą niepełnosprawną. (wyrok NSA z dnia 1 grudnia 2021r., I OSK 282/20, LEX nr 3308773).
Świadczenie pielęgnacyjne, jako tego rodzaju forma wsparcia rodziny, nie jest jednak kierowane do wszystkich opiekunów osób niepełnosprawnych, lecz tylko do tych z nich, którzy sprawując opiekę nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, czynią to w tak dużym (a wynikającym ze stopnia niepełnosprawności osoby, która się opiekują) zakresie i rozmiarze, że opieka ta nie pozwala im na podjęcie innej pracy (wyrok WSA w Gdańsku z dnia 25 kwietnia 2019r., III SA/Gd 135/19, LEX nr 2656510).
Kolegium zaakcentowało fakt posiadania przez skarżącego i jego żonę dorosłych dzieci, które również z racji ciążącego na nich obowiązku alimentacyjnego mogą włączyć się w opiekę nad matką. Jak słusznie podniósł organ odwoławczy, odwołując się do orzecznictwa, że realizacja tego obowiązku może przybrać formę świadczeń osobistych, sprawowania opieki lub też może mieć wymiar finansowy, sfinansowania osoby, która w miejsce małżonka (i w ramach jego obowiązku alimentacyjnego) będzie sprawować opiekę nad niepełnosprawnym współmałżonkiem (zob. wyrok NSA z dnia 14 października 2021r., I OSK 575/21, LEX nr 3244415).
W ocenie zatem Sądu, organy dokonały prawidłowej wykładni mających zastosowanie w sprawie przepisów prawa materialnego oraz dokonały ustaleń faktycznych w zakresie umożliwiającym wydanie decyzji administracyjnej i zasadnie uznały, iż w sprawie nie zachodzi związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy brakiem aktywności zawodowej skarżącego, a sprawowaną przez niego opieką nad żoną.
Z powyższych względów Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.
dc