Uzasadnienie
3 II SA/Łd 685/02
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia [..] Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. po rozpatrzeniu odwołania A sp. z o.o. w W. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [..] uchylającą decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] o rejestracji samochodu marki HONDA ACCORD na wniosek B sp. z o.o. Ł., odmawiającą zarejestrowania przedmiotowego samochodu i zobowiązującą stronę do zwrotu dowodu rejestracyjnego i tablic rejestracyjnych w terminie 7 dni od daty, kiedy decyzja stanie się ostateczna.
Jako podstawę prawną Kolegium podało art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 72 i art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym(Dz. U. Nr 98, poz. 602 ze zm.) w zw. z § 2 ust. 1 i ust. 4 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 19 czerwca 1999 r w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów (Dz. U. Nr 44, poz. 432 ze zm.) oraz art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 12.10. 1994 r o samorządowych kolegiach odwoławczych (tekst jedn. Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz. 856 ze zm.)
W uzasadnieniu wskazano, że decyzja organu I instancji wydana została po uprzednim wznowieniu postępowania w sprawie rejestracji za nr rej. [..] samochodu marki HONDA ACCORD na wniosek B sp. z o.o. Ł. Kolegium ustaliło, że w dniu 28 kwietnia 2000 r. organ rejestrujący dokonał czasowej rejestracji przedmiotowego pojazdu, a następnie po sprawdzeniu danych dotyczących pojazdu oraz poprzedniego właściciela zarejestrował pojazd jako ciężarowy. Rejestracji dokonano na podstawie dowodu rejestracyjnego serii [...] z dnia 18 kwietnia 2000 r wydanego przez Starostę Powiatu K.- T. S., w którym samochód określono jako ciężarowy.
W dniu 13 listopada 2001 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją Nr [..] stwierdziło nieważność dowodu rejestracyjnego seria [..] z dnia [...] wydanego T. S. na samochód ciężarowy HONDA ACCORD Nr rej [...] z uwagi na zarejestrowanie przedmiotowego samochodu jako ciężarowego, bez wymaganego świadectwa homologacji. W podstawie prawnej decyzji powołano art. 68 ust. 1 4 i 9 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym i art. 156§ 1 pkt 2 k.p.a. Kserokopia tej decyzji wpłynęła do Urzędu Miasta Ł. w dniu 6 grudnia 2001 r., a jej konsekwencją było wydanie w dniu [..] przez Prezydenta Miasta Ł. w przedmiotowej sprawie postanowienia o wznowieniu postępowania dotyczącego rejestracji samochodu marki HONDA ACCORD.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wskazało, że zgodnie z treścią art. 72 ust. 1 i art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r Prawo o ruchu drogowym, rejestracji pojazdu dokonuje właściwy organ administracji na wniosek jego właściciela, na podstawie dokumentów wskazanych w art. 72 ust. 1 ustawy, w tym m.in. na podstawie dowodu rejestracyjnego, jeżeli pojazd był zarejestrowany.
Stwierdzenie nieważności dowodu rejestracyjnego oznacza, iż dokument ten nie istnieje w obrocie prawnym. Brak jest zatem jednego z dokumentów wymaganych do dokonania rejestracji pojazdu.
Odnosząc się do zawartego w odwołaniu od decyzji I instancji zarzutu braku wyjaśnienia podstawy prawnej decyzji, a tym samym naruszenia art. 107 § 1 i 3 k.p.a. organ odwoławczy stwierdził, że uchybienia te nie stanowią wystarczającej podstawy do uchylenia decyzji, która jest merytorycznie prawidłowa. Podstawa prawna została zaś wskazana w sentencji zaskarżonej decyzji. Organ powołał się przy tym na wyrok NSA z dnia 6 maja 1999 r II S.A./Gd 134/97 i wyrok z 2 czerwca 1998 r. IV S.A. 1466/96 (niepublikowane).
W przedmiocie zawartego w odwołaniu wniosku o zawieszenie postępowania w sprawie w związku ze wznowieniem przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności dowodu rejestracyjnego wydanego T. S., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. stwierdziło, że brak jest podstawy prawnej do zawieszenia postępowania wskazanej w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.
Zaskarżoną decyzję wydano na podstawie decyzji ostatecznej, a zatem nie istnieje zagadnienie wstępne, które powinno być rozstrzygnięte przez inny organ lub sąd.
W skardze skierowanej w dniu 10 maja 2002 r do Naczelnego Sądu Administracyjnego – Ośrodek Zamiejscowy w Łodzi., A sp. z o.o. w W. jako następca prawny B sp. z o.o. w Ł. wnosiła o uchylenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [..] i poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] Spółka zarzucała, że zaskarżona decyzja narusza:
- - art. 7 k.p.a. w zw. z art. 16 i 77 k.p.a. poprzez brak wszechstronnego zbadania sprawy i nie uwzględnienie faktu wznowienia postępowania przez SKO w K.,
- - art. 97 § 1 pkt 4 w zw. z art. 16 k.p.a. przez przyjęcie, że wznowienie postępowania w sprawie stanowiącej przesłankę niniejszego postępowania nie stanowi podstawy do zawieszenia tego postępowania;
- - art. 1 pkt 1 k.p.a., art. 6 k.p.a.w zw. z art. 71 i 73 ustawy z 1997 r Prawo o ruchu drogowym przez przyjęcie, że uzasadnioną podstawę wznowienia postępowania o zarejestrowaniu pojazdu stanowi decyzja wydana z rażącym naruszeniem przepisów k.p.a. polegającym na rozstrzygnięciu decyzją administracyjną nieważności dokumentu – dowodu rejestracyjnego, a nie decyzji administracyjnej o zarejestrowaniu pojazdu;
- - a ponadto art. 77 k.p.a. i 78 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a.
W ocenie strony skarżącej decyzja SKO w Ł. jest nieprawidłowa. Odmawiając zawieszenia postępowania w sprawie organ nie uwzględnił faktu wznowienia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności dowodu rejestracyjnego wydanego T. S. Podkreślono wadliwość decyzji SKO w K, które stwierdziło nieważność dokumentu, a nie decyzji administracyjnej o zarejestrowaniu pojazdu, gdy tymczasem dowód rejestracyjny nie jest decyzją administracyjną w rozumieniu art. 104 k.p.a..
Skarżąca wywodzi ponadto, że dowód rejestracyjny, który stanowił podstawę rejestracji pojazdu w przedmiotowej sprawie, nie został wyeliminowany z obrotu prawnego przez stwierdzenie jego nieważności, lecz już wcześniej przez fakt sprzedaży pojazdu.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze wnosiło o oddalenie skargi.
Z załączonych akt administracyjnych wynika, że już po wydaniu zaskarżonej decyzji, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...] odmówiło uchylenia swojej decyzji z dnia [...] stwierdzającej nieważność dowodu rejestracyjnego wydanego T. S. na samochód ciężarowy HONDA ACCORD.
Przy piśmie z dnia 16 maja 2005 r SKO w Ł. załączyło kserokopię dowodu rejestracyjnego wydanego na T. S. i karty pojazdu. Wskazało też, że pojazd został zarejestrowany przez Starostwo Powiatowe w P. na Z. M. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył o następuje:
Skarga w niniejszej sprawie została złożona do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Łodzi przed 1 stycznia 2004 r. Na wstępie wyjaśnić więc należy, iż na mocy art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153 poz. 1271 ze zm.), sprawy w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz. 1270). W myśl art. 13 § 1 i 2 p.p.s.a. właściwym sądem do rozpoznania niniejszej sprawy jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi.
Zgodnie z treścią art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do art. 145 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:
- 1. uchyla decyzje lub postanowienie w całości lub w części jeżeli stwierdzi:
- a. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
- b. naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
- c. inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy,
- 2. stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach;
- 3. stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.
Sąd nie jest przy tym związany zarzutami, wnioskami i podstawą prawną skargi, nie może jedynie (poza wypadkiem wady powodującej konieczność stwierdzenia nieważności decyzji) orzekać na niekorzyść strony (art. 134 §1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).
Badając w niniejszej sprawie zgodność zaskarżonej decyzji z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej, Sąd uznał, że skarga jest uzasadniona, choć nie wszystkie zarzuty w niej zawarte są zasadne.
Przede wszystkim za podstawę uchylenia decyzji w sprawie rejestracji za nr rej. [..] samochodu marki HONDA ACCORD na wniosek B. sp. z o.o. w Ł. organy administracji przyjęły decyzję, co do której, nie było wiadomo, czy została ona doręczona wszystkim stronom i czy przysługiwał od niej środek zaskarżenia. Zgodnie zaś z art. 149 § 2 k.p.a. postanowienie o wznowieniu postępowania stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia sprawy.
W rozpoznawanej sprawie oznacza to, że Prezydent Miasta Ł. przed wydaniem decyzji z dnia [...] miał obowiązek wyjaśnienia czy od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] przysługuje jeszcze środek zaskarżenia, który może doprowadzić do reformacji tego orzeczenia lub jego kasacji i czy został on wniesiony. Innymi słowy, miał obowiązek ustalenia w sposób nie budzący wątpliwości, czy w sprawie występuje przyczyna wznowienia postępowania.
Obowiązek wyjaśnienia tych okoliczności wynikał z faktu, że przysłana przez Starostwo Powiatowe w K. przy piśmie z dnia 5 grudnia 2001 r. (k-10 akt administracyjnych) kserokopia decyzji SKO w K. zawierała pouczenie o możliwości zwrócenia się do Kolegium z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy w terminie 14 dni od dnia jej doręczenia.
Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie jeżeli decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione
W ocenie Sądu podstawa wznowienia określona w art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. występuje wówczas, gdy od decyzji wydanej w I instancji przez SKO,został już rozpoznany wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy (art. 127 § 3 k.p.a.) lub gdy strony nie skorzystały z tego środka i upłynął już termin do jego wniesienia.
W myśl art. 127 § 3 k.p.a. od decyzji wydanej w pierwszej instancji przez samorządowe kolegium odwoławcze nie służy wprawdzie odwołanie, jednakże strona niezadowolona z decyzji może zwrócić się do tego organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy; do wniosku tego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji.
Zwrócić także należy uwagę, że samochód HONDA ACCORD zarejestrowany był na dwóch współwłaścicieli, a jeden z nich G. K. nie jest wymieniony wśród adresatów decyzji SKO w K. z [...]a więc nie wiadomo czy decyzja ta została mu doręczona.
Okoliczność ta również winna zostać wyjaśniona przy ponownym rozpoznawaniu sprawy, podobnie jak kwestia następstwa prawnego A sp. z o.o. w W. Znajdujące się w aktach dokumenty nie pozwalają na ocenę tego twierdzenia strony skarżącej. Ponadto w toczących się równolegle w tutejszym Sądzie sprawach, A sp. z o.o. w W. informuje, że B. sp. z o.o. w Ł. została wykreślona z rejestru handlowego w grudniu 2000 r, a więc przed wydaniem w rozpoznawanej sprawie decyzji przez organ I instancji ([..]). Mimo to, adresatem decyzji Prezydenta Miasta Ł. z [...] jest B sp. z o.o. w Ł. - podmiot, który prawdopodobnie już nie istniał w obrocie prawnym.
Takie uchybienia uzasadniają postawienie zarzutu naruszenia przez organ I instancji przepisów art. 7, 77§ 1, 80 k.p.a., a zaakceptowanie powyższego stanu przez organ odwoławczy uzasadniało, stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 c) p.p.s.a. w zw. z art. 135 p.p.s.a. uchylenie decyzji obu instancji. Niedopełnienie przez organ administracji obowiązku zebrania całego materiału dowodowego jest bowiem wadą postępowania uzasadniającą uchylenie decyzji administracyjnej wydanej w wyniku takiego zaniedbania (patrz B. Adamiak, J. Borkowski “K.p.a. – Komentarz" C.H.BECK W-wa 2000 str. 350).
Trafnie zwraca też strona skarżąca uwagę, że organ administracji błędne posługuje się pojęciem “ stwierdzenia nieważności dowodu rejestracyjnego", gdy chodzi w istocie o stwierdzenie nieważności decyzji o rejestracji pojazdu.
Zasadny jest także zarzut naruszenia art. 107 § 3 k.p.a., gdyż uzasadnienie faktyczne i prawne decyzji winno wyczerpująco informować stronę o motywach, którymi kierował się organ załatwiając sprawę. Winno ono zawierać ocenę zebranego w postępowaniu materiału dowodowego, dokonaną przez organ wykładnię zastosowanych przepisów oraz ocenę przyjętego stanu faktycznego w świetle obowiązującego prawa.
Odnosząc się do pozostałych zarzutów zawartych w skardze stwierdzić należy, że Sąd co do zasady nie podziela poglądu, że samo wznowienie postępowania przez SKO w K. w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o zarejestrowaniu samochodu HONDA ACCORD, jako samochodu ciężarowego, stanowiło podstawę do zawieszenia postępowania w niniejszej sprawie dot. uchylenia decyzji o rejestracji tego samochodu, wydanej na wniosek kolejnego właściciela, i odmowy zarejestrowania tego samochodu.
Rozstrzygnięcie jakie mogło zapaść w wyniku wniosku o wznowienie postępowania nie stanowiło w dacie wydawania decyzji przez organ I i II instancji zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.
W tym stanie rzeczy, skoro szczegółowa analiza akt niniejszej sprawy wykazała, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c) w zw. z art. 135 p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Na podstawie art. 152 p.p.s.a. Sąd orzekł, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się orzeczenia.