Uzasadnienie
V. J., D.J., B. B. i J. B. zaskarżyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. nr [...] z dnia [...] r., mocą której Kolegium uchyliło zaskarżoną decyzję Burmistrza Gminy A. nr [..] z dnia [...] w całości i określiło środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie wytwórni mas bitumicznych [...], przewidzianej do realizacji w A. przy ul. A. 103/107, na działkach ewid. nr 21/1, 21/2 i 21/3.
Strona skarżąca zarzucając naruszenie szeregu przepisów prawa materialnego i procesowego wniosła o stwierdzenie nieważności, ewentualnie -uchylenie zaskarżonej decyzji, jak również o wstrzymanie wykonania decyzji.
W uzasadnieniu wniosku o wstrzymanie wykonania strona wyjaśniła, iż zdaniem skarżących, uruchomienie budowy wytwórni w oparciu o zaskarżoną decyzję doprowadzić może do wywołania nieodwracalnych skutków dla środowiska naturalnego, natomiast - dla okolicznych mieszkańców istotnych szkód na osobie.
Strona skarżąca wyraziła obawę, że wdrożenie zaawansowanych działań inwestycyjnych wywoła niemożliwe do cofnięcia rezultaty w postaci zniszczeń w przyrodzie, ładzie przestrzennym oraz zdrowiu ludzkim. W ocenie strony niewątpliwie planowane przedsięwzięcie oddziaływać będzie na środowisko, a zatem - na otaczającą przyrodę i mieszkańców okolicznych nieruchomości. Jeżeli w toku dalszych czynności okaże się, że w tym miejscu, brak jest dostatecznych podstaw prawnych do zrealizowania tego rodzaju inwestycji, a mimo to działania ukierunkowane na wzniesienie wytwórni zostaną podjęte, zagrożenie związane z samym tylko procesem budowlanym, co do którego istnieje tak wiele wątpliwości, może okazać się realne i nieodwracalne w rozumieniu art. 61 § 3 p. p. s. a.
Strona stanęła na stanowisku, że zasadnym jest w pierwszej kolejności uzyskanie orzeczenia w przedmiocie legalności decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, by ewentualna dalsza aktywność inwestora nie okazała się przyczynkiem do wdrożenia procesu odszkodowawczego przeciwko Gminie A. w oparciu o art. 417¹ § 2 k. c. Zasądzenie odszkodowania godziłoby w budżet jednostki samorządu terytorialnego, a więc wspólnoty wszystkich mieszkańców tej Gminy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z treścią przepisu art. 61 § 1 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności, natomiast po przekazaniu sądowi skargi, Sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania.
Oznacza to, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu ma charakter wyjątkowy, a jego warunkiem jest uprawdopodobnienie istnienia przesłanek wymienionych w cytowanym przepisie.
Podkreślić wypada, iż wynikająca z przywołanej normy prawnej instytucja ochrony tymczasowej dotyczy takich aktów, które mają przymiot wykonalności. Wykonanie aktu oznacza natomiast spowodowanie w sposób dobrowolny lub w trybie przymusowym, takiego stanu w rzeczywistości społecznej, który jest zgodny z treścią aktu. Przedmiotem wykonania aktu administracyjnego jest każde zachowanie się podmiotu zobowiązanego, polegające na działaniu, zaniechaniu pewnego działania, znoszeniu zachowania innych podmiotów, czy świadczeniu w rozumieniu prawa cywilnego. Nie każdy akt administracyjny kwalifikuje się do tak rozumianego wykonania i w związku z tym nie każdy wymaga wykonania (por. T. Woś: Postępowanie sądowoadministracyjne, Warszawa 2002, s. 155 – 156 czy M. Jaśkowska, M. Masternak, E. Ochendowski: Postępowanie sądowoadministracyjne, Warszawa 2004, s. 144 – 145, J. Borkowski: Glosa do postanowienia NSA z 16 października 1996r., IV SAB 59/96, OSP 1998, nr 1, poz. 22, s. 48).
Z uwagi na charakter przedmiotowego wniosku przedmiotem wstrzymania mogą być jedynie takie akty lub czynności, które nadają się do wykonania i wymagają wykonania (por. Z.Kmieciak, glosa do postanowienia NSA z dnia 23 stycznia 1997 roku, sygn. akt SA/Rz 1382/96, opubl. OSP 1998/3/54, t. 1).
Przenosząc powyższe unormowania prawne na grunt niniejszej sprawy przypomnieć należy, iż strona skarżąca wniosła o wstrzymanie wykonania decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację inwestycji. Ważne jest, iż rozstrzygnięcie to ma charakter opiniodawczy i zapada w postępowaniu stanowiącym etap poprzedzający wydanie np. decyzji o warunkach zabudowy lub decyzji o pozwoleniu na budowę - art. 72 ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy z 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 199, poz. 1227 z późn. zm.).
Zatem to nie decyzja środowiskowa, a rozstrzygnięcia, dla których jej wydanie jest warunkiem, mogą podlegać wykonaniu (jak np. pozwolenie na budowę). Decyzja ta nie zezwala bezpośrednio na realizację inwestycji, nie może zatem spowodować niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody i trudnych do odwrócenia skutków. Sama obawa, że w przyszłości zostaną podjęte akty administracyjne, które doprowadzą do rozpoczęcia procesu inwestycyjnego szkodliwego dla strony skarżącej, w jej ocenie, nie stanowi okoliczności uzasadniającej zastosowanie ochrony tymczasowej.
Z uwagi na powyższe nie można orzec o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji. Jak zostało już podkreślone przedmiotem wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji mogą być wyłącznie akty prawne lub czynności organów administracji zaskarżone do Sądu i posiadające przymiot wykonalności.
Z tych wszystkich względów Sąd na podstawie art. 61 §3 i §5 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w postanowieniu.
m.ch.