Uzasadnienie
Pismem z dnia 20 lipca 2021 r. R. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. wniosła skargę na postanowienie Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi z dnia 7 czerwca 2021 r. nr 108/2021, znak: WOP.7722.0171.2021.DB w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia do wykonania obowiązku rozbiórki drogi dojazdowej.
Zarządzeniem Z-cy Przewodniczącego Wydziału II z dnia 18 sierpnia 2021 r. strona skarżąca została wezwana do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 (sto) złotych, w terminie 7 dni od daty doręczenia odpisu zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu pod rygorem odrzucenia skargi.
Pismem z dnia 1 września 2021 r. strona skarżąca zwróciła się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Postanowieniem z dnia 19 października 2021 r., sygn. akt II SPP/Łd 180/21 referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi odmówił przyznania stronie skarżącej prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych wskazując, że spółka nie wykazała w sposób wiarygodny, że nie posiada środków pieniężnych na pokrycie kosztów sądowych w tym wpisu od skargi w wysokości 100 zł. Postanowieniem z dnia 3 lutego 2022 r., sygn. akt II SPP/Łd 180/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
Zarządzeniem z dnia 3 lutego 2022 r. R. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. została wezwana do wykonania prawomocnego zarządzenia z dnia 18 sierpnia 2021 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 zł w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania pod rygorem odrzucenia skargi.
Pismem z dnia 21 lutego 2022 r. strona skarżąca ponownie zwróciła się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Postanowieniem z dnia 30 marca 2022 r., sygn. akt II SPP/Łd 27/22 referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi odmówił przyznania stronie skarżącej prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych wskazując, że spółka nie wykazała w sposób wiarygodny, że nie posiada środków pieniężnych na pokrycie kosztów sądowych. Postanowieniem z dnia 18 maja 2022 r., sygn. akt II SPP/Łd 27/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
Zarządzeniem z dnia 20 maja 2022 r. R. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. została wezwana do wykonania prawomocnego zarządzenia z dnia 18 sierpnia 2021 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 zł w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania pod rygorem odrzucenia skargi.
Pismem z dnia 13 czerwca 2022 r. strona skarżąca po raz trzeci zwróciła się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Postanowieniem z dnia 19 lipca 2022 r., sygn. akt II SPP/Łd 94/22 referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi odmówił przyznania stronie skarżącej prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych wskazując, że sytuacja finansowa nie uległa dotychczas zasadniczej zmianie, a także nie sposób dać wiarę oświadczeniu, że spółka nie posiada dostatecznych środków na poniesienie kosztów sądowych. Postanowieniem z dnia 21 października 2022 r., sygn. akt II SPP/Łd 94/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
Zarządzeniem z dnia 7 listopada 2022 r. R. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. została wezwana do wykonania prawomocnego zarządzenia z dnia 18 sierpnia 2021 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 zł w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania pod rygorem odrzucenia skargi.
Pismem z dnia 28 listopada 2022 r. strona skarżąca po raz czwarty zwróciła się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Zarządzeniem z dnia 3 stycznia 2023 r., sygn. akt II SPP/Łd 200/22 referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi pozostawił bez rozpoznania wniosek strony skarżącej o przyznanie pomocy prawnej poprzez zwolnienie od kosztów sądowych wskazując, że spółka w odpowiedzi na wezwanie sądu nadesłała pismo bez wymienionego w nim załącznika w postaci urzędowego formularza "PPPr". Postanowieniem z dnia 14 kwietnia 2023 r., sygn. akt II SPP/Łd 200/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odrzucił sprzeciw spółki stwierdzając brak podpisu przez osobę upoważnioną do reprezentowania strony skarżącej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje
Skarga podlega odrzuceniu.
Zgodnie z art. 230 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 259 ze zm.), powoływanej dalej jako: "p.p.s.a." od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Pismami, o których mowa w § 1, są skarga, sprzeciw od decyzji, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania (§ 2). Natomiast w myśl art. 220 § 1 ustawy p.p.s.a. sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona opłata, w tym opłata, o której mowa w art. 235a. W tym przypadku, z zastrzeżeniem § 2, 3 i 3a, przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. W razie bezskutecznego upływu tego terminu przewodniczący wydaje zarządzenie o pozostawieniu pisma bez rozpoznania.
Jednakże skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd (art. 220 § 3 p.p.s.a.). Sąd odrzuca skargę postanowieniem. Odrzucenie skargi może nastąpić na posiedzeniu niejawnym (art. 58 § 3 p.p.s.a.).
Skarga wniesiona w niniejszej sprawie nie czyniła zadość powyższym wymaganiom, wobec czego strona skarżąca została wezwana do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w terminie 7 dni od daty doręczenia odpisu zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu pod rygorem jej odrzucenia.
W odpowiedzi na wezwanie strona skarżąca zwróciła się o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżącej spółce odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W następstwie powyższego strona skarżąca została wezwana do wykonania prawomocnego zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Powyższa sytuacja powtórzyła się jeszcze dwukrotnie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi podkreślał, że sytuacja finansowa spółki nie uległa zasadniczej zmianie. W następstwie czwartego tożsamego wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od koszów sądowych został on pozostawiony bez rozpoznania wobec nienadesłania urzędowego formularza "PPPr". Sprzeciw od powyższego zarządzenia został z kolei odrzucony z uwagi na brak podpisu przez osobę upoważnioną do reprezentowania strony skarżącej.
W pierwszej kolejności wskazać należy, że w sprawie doszło do prawomocnego rozstrzygnięcia wniosku skarżącej spółki o przyznanie prawa pomocy. Natomiast składanie kolejnych wniosków o przyznanie prawa pomocy z których nie wynika zmiana sytuacji finansowej spółki w ocenie sądu rozpoznającego niniejszą sprawę nie zmierza do merytorycznego rozpatrzenia sprawy, a ma na celu wyłączenie przedłużenie postępowania.
Godzi się również stwierdzić, że w sytuacji gdy wraz z wniesieniem skargi nie został uiszczony wpis sądowy, strona wnosząca ten środek zaskarżenia powinna na wezwanie sądu w terminie 7 dni uiścić wskazaną w wezwaniu do wpisu kwotę. Zaniedbanie tego obowiązku, w szczególności mając na względzie czterokrotne wezwania kierowane do skarżącej spółki do uiszczenia wpisu sądowego od skargi oraz wykonania prawomocnego zarządzenia o wezwaniu do uiszczania ww. wpisu musi skutkować obligatoryjnym odrzuceniem skargi.
Odnosząc się do natomiast do składanych przez stronę skarżącą kolejnych wniosków o przyznanie prawa pomocy zauważyć należy, że w orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że jeżeli strona po doręczeniu jej prawomocnego wezwania do uiszczenia wpisu sądowego, a przed upływem siedmiodniowego terminu do wniesienia tej należności wystąpi do sądu z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy, wówczas złożenie wniosku nie przerywa biegu do uiszczenia wpisu oraz nie chroni przed skutkami niezastosowania się do treści wezwania (por. postanowienia NSA z 10 maja 2010 r., sygn. akt II FZ 115/10, z dnia 8 stycznia 2014r., sygn. akt II GZ 761/13, z dnia 11 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OSK 536/13, dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem orzeczenia.nsa.gov.pl, powoływanej dalej jako: "CBOSA").
Zgodnie z utrwalonym w orzecznictwie sądów administracyjnych poglądem, po bezskutecznym upływie siedmiodniowego terminu do uiszczenia wpisu od skargi określonym w zarządzeniu przewodniczącego wydanym po uprawomocnieniu się postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy, sąd winien odrzucić skargę na mocy art. 220 § 3 p.p.s.a. (por. postanowienia NSA z dnia 16 grudnia 2011 r., sygn. akt I OZ 1047/11, z dnia 7 lutego 2011 r., sygn. akt II FSK 2274/10, CBOSA).
Konsekwencji nieuiszczenia wpisu od skargi nie niweczą dalsze czynności skarżącego w postaci kolejnych wniosków o prawo pomocy. Zarządzenie przewodniczącego wzywające do uiszczenia wpisu i postanowienie odrzucające skargę są konsekwencją wyczerpania toku postępowania w przedmiocie prawa pomocy z wniosku, który został prawomocnie, negatywnie załatwiony dla wnioskodawcy (por. wyrok NSA z dnia 7 lutego 2011 r., sygn. akt II FSK 2274/10 oraz postanowienie NSA z dnia 16 września 2008 r., sygn. akt I FSK 1395/08, CBOSA).
Zatem ponowne wystąpienie przez spółkę z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych nie wpływa na obowiązek wykonania zarządzenia wzywającego do uiszczenia wpisu od skargi. Prawomocność postanowienia w sprawie odmowy zwolnienia od kosztów sądowych oznacza bowiem obowiązek strony uiszczenia wymaganego wpisu. Od obowiązku tego nie zwalnia strony ponowne złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy, do czego strona ma prawo w związku z art. 165 p.p.s.a. Ponowne złożenie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, nawet dokonane w terminie określonym w ponownym wezwaniu do uiszczenia wpisu wystosowanym do strony po wydaniu prawomocnego postanowienia odmawiającego zwolnienia od kosztów, nie uchyla skutków tego prawomocnego rozstrzygnięcia na toczące się postępowanie (por. postanowienie NSA z dnia 26 stycznia 2023 r., sygn. akt III FZ 703/22, CBOSA).
Odmienna ocena powstałego w tej sprawie zagadnienia, mogłaby doprowadzić do uniemożliwienia z przyczyn dotyczących wyłącznie strony skarżącej kontynuowania postępowania sądowego wskutek rozpoznawania kolejnych wniosków o przyznanie prawa pomocy w sytuacji braku zasadniczych zmian w sytuacji finansowej skarżącej spółki, skutkując nieuzasadnionym wydłużeniem postępowania lub nawet niemożnością jego zakończenia.
W konsekwencji należało przyjąć, że składane przez skarżącą spółkę kolejne wnioski o przyznanie prawa pomocy w sytuacji, gdy w sprawie zapadło już prawomocne rozstrzygnięcie w tym przedmiocie nie przerwało biegu terminu do uiszczenia wpisu sądowego i strona skarżąca miała obowiązek uiszczenia wpisu we wskazanym terminie, czego nie uczyniła.
Na marginesie sąd zauważa, że dotychczasowa korespondencja prowadzona przez spółkę z sądem, tj. koszty korzystania z usług pocztowych, która ma miejsce od sierpnia 2021 r., tj. niespełna 2 lata, znacznie przewyższyła wysokość wpisu, co tylko podważa notorycznie składane wnioski o zwolnienie od kosztów sądowych oraz daje podstawy sądzić, że spółka posiada środki na uiszczenie wymaganego prawem wpisu sądowego od skargi, który w niniejszej sprawie wynosi 100 zł. Powyższe nie miało jednak decydującego wpływu na końcowy wynik postępowania.
W związku z tym należało uznać, że powyższa skarga jako dotknięta brakiem fiskalnym nie została skutecznie wniesiona i podlega odrzuceniu na podstawie art. 220 § 3 w zw. z art. 58 § 3 p.p.s.a. is