Uzasadnienie
Decyzją z dnia 11 lutego 1999 r., podjętą na podstawie art. 62 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane /Dz.U. nr 89 poz. 414 ze zm./, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. nakazał przedstawienie ekspertyzy technicznej szamba usytuowanego na posesji Jana M. we wsi W. 2, gm. B., w terminie do dnia 22 marca 1999 r.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia podniesiono, że właściciel obiektu budowlanego, zgodnie z art. 62 ust. 1 pkt 2 zobowiązany jest do przeprowadzenia okresowej kontroli co najmniej raz na 5 lat, polegającej na sprawdzeniu stanu sprawności technicznej i wartości użytkowej całego obiektu budowlanego, estetyki obiektu i jego otoczenia.
Podczas wizji lokalnej w terenie przeprowadzonej w dniu 5.02.1999 r. przez Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego stwierdzono brak dokumentacji określającej aktualny stan techniczny szamba. Ze względu na brak możliwości wizualnej oceny jego stanu technicznego oraz wpływu na środowisko, który może powodować uciążliwość dla nieruchomości sąsiednich, orzeczono jak w sentencji decyzji.
W odwołaniu od powyższej decyzji Jan M. napisał, że nie posiada środków na zlecenie wykonania ekspertyzy, a szambo jest użytkowane zgodnie z przeznaczeniem.
Decyzją z dnia 31 marca 1999 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję w części dotyczącej nałożonego obowiązku i orzekł nowy termin jego wykonania do dnia 30 kwietnia 1999 r.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia podniesiono, że w wyniku skargi sąsiada Stanisława O. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia 21.01.1999 r. zobowiązał Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. do wydania decyzji nakazującej usunięcie nieprawidłowości w użytkowanym szambie zlokalizowanym na działce nr 2 we wsi W., stanowiącej własność Jana M. Organ I instancji wydał następnie decyzję nakazującą wykonanie ekspertyzy stanu technicznego przedmiotowego szamba w terminie do dnia 22.03.1999 r.
Podczas wizji lokalnej przeprowadzonej w dniu 5.02.1999 r. przez przedstawicieli organu I instancji w obecności właściciela i jego sąsiada stwierdzono napełnienie szamba 0,80 m poniżej górnej płyty. Jednak z akt sprawy wynika wielokrotne przepełnianie szamba i w konsekwencji wylewanie się nieczystości na działkę sąsiada. Powyższe fakty potwierdzają protokoły z wizji przeprowadzonych w dniach 17.09.1996 r., 4.10.1996 r. oraz 4.10.1998 r., co świadczy o niewłaściwym użytkowaniu tego obiektu.
Zgodnie z art. 62 ust. 1 pkt 2 prawa budowlanego obiekty budowlane powinny być w czasie użytkowania poddawane przez właściciela okresowej kontroli, co najmniej raz na 5 lat, polegającej na sprawdzeniu ich stanu technicznej sprawności przez osoby posiadające uprawnienia budowlane odpowiedniej specjalności. Natomiast w razie stwierdzenia nieodpowiedniego stanu technicznego obiektu budowlanego mogącego spowodować zagrożenie zdrowia ludzi czy skażenie środowiska, organ nadzoru budowlanego nakazuje przeprowadzenie kontroli na podstawie art. 62 ust. 3 prawa budowlanego.
Z dokumentów zebranych w sprawie wynika, że właściciel nie przeprowadził kontroli stanu technicznego szamba /brak dokumentów/, a częste przelewanie i wyciekanie nieczystości zagraża zdrowiu ludzi i doprowadza do skażenia środowiska. Brak środków finansowych nie zwalnia właściciela z obowiązków wynikających z prawa budowlanego.
Zmiana terminu wykonania ekspertyzy wynika z urealnienia decyzji organu I instancji.
W skardze skierowanej do Naczelnego Sądu Administracyjnego Stanisław O. podniósł, że przedmiotowe szambo wybudowane zostało z naruszeniem przepisów prawa, a nieczystości wylewają się na jego pole uprawne. Sporządzenie ekspertyzy technicznej nic nie da, bo w dalszym ciągu będzie dochodziło do podtapiania gruntów skarżącego.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. wniósł o jej oddalenie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Stosownie do przepisu art. 21 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ sądowa kontrola decyzji administracyjnych polega wyłącznie na ocenie ich zgodności z prawem.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając skargę w tak zakreślonej kognicji stwierdził, iż zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca wydane zostały z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, mającym istotny wpływ na wynik - sprawy.
Przede wszystkim stwierdzić należy, że możliwość wydania rozstrzygnięcia administracyjnego nakładającego obowiązki na podstawie art. 62 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane /Dz.U. nr 89 poz. 414 ze za./ przewidziana została jedynie w stosunku do właścicieli lub zarządców obiektów budowlanych, które to obiekty wybudowane zostały w zgodzie z przepisami obowiązującymi w dacie realizacji inwestycji.
Tymczasem w rozpoznawanej sprawie organy orzekające w ogóle nie analizowały, czy przedmiotowe szambo wybudowane zostało zgodnie z przepisami obowiązującymi w takiej właśnie dacie; nie dokonano jednocześnie żadnych ustaleń co do tego, kiedy inwestycja ta została zrealizowana.
I tak z oświadczenia Jana M. (...) wynika, że szambo wybudowane zostało w latach 70-ych. Z kolei Stanisław O. (...) oświadczył, że realizacja szamba miała miejsce w 1983 r.
Autor protokołu oględzin sporządzonego w dniu 4 października 1996 r., będący przedstawicielem ówczesnego organu I instancji, zawarł zaś w tymże protokole stwierdzenie, że "szambo wybudowano niezgodnie z warunkami technicznymi; należy wydać decyzję nakazującą rozbiórkę szamba".
W dalszej części materiału dowodowego brak jest jednak jakiegokolwiek uzasadnienia takiego stanowiska. Jak to zatem wyżej podniesiono organy orzekające w wydanych przez siebie rozstrzygnięciach w ogóle zaniechały ustalenia daty realizacji inwestycji, co miałoby zasadnicze znaczenia w sytuacji, gdyby obiekt przedmiotowy obiekt nosił cechy samowoli budowlanej.
Postępowanie administracyjne przeprowadzone przed wydaniem przez organ administracji publicznej decyzji powinno zapewnić dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy. Obowiązek ten wynika w szczególności z treści przepisów art. 7, art. 77 par. 1 i art. 80 Kpa. Niedopełnienie tego obowiązku stanowi naruszenie podstawowych zasad postępowania administracyjnego i często uniemożliwia prawidłowe zastosowanie przepisów prawa materialnego. W razie zaskarżenia do sądu administracyjnego decyzji, którą wydano bez pełnego wyjaśnienia stanu faktycznego, sąd ten nie ma możliwości oceny, czy zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z prawem. Postępowanie administracyjne poprzedzające wydanie zaskarżonej decyzji zostało przeprowadzone z naruszeniem obowiązku wyczerpującego zebrania, a następnie rozpatrzenia całego materiału dowodowego.
Dodatkowo też podnieść należy, że decyzja organu I instancji tak naprawdę nie wskazuje jej adresata; oznaczenie osoby adresata decyzji administracyjnej nakazującej przedstawienie ekspertyzy technicznej obiektu budowlanego, dokonane poprzez określenie miejsca usytuowania tego obiektu i osoby właściciela nieruchomości, na której obiekt ten znajduje się, nie może być uznane za wskazanie podmiotu /strony/, do którego nakaz jest skierowany.
Z powyższych względów, z mocy art. 22 ust. 1 oraz ust. 2 pkt 3, art. 29 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./, orzeczono jak w pkt 1 wyroku.
O kosztach sądowych orzeczono na podstawie art. 55 ust. 1 ustawy o NSA - pkt 2 wyroku.