Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...], nr [...], Prezydent Miasta Ł. po ponownym rozpatrzeniu sprawy dotyczącej ustalenia odpłatności za pobyt S. R. w 3 Domu Pomocy Społecznej w Ł. przy ul. A 36 ustalił miesięczną odpłatność za pobyt S. R. w domu pomocy społecznej w wysokości 70% jego dochodu netto, nie więcej niż 200% kryterium ustawowego w miesięcznej wysokości: 727,81 zł od dnia 1 marca 2009. Jako podstawę rozstrzygnięcia wskazano art. 104 k.p.a. oraz art. 149 ust. 3 i art.155 ust. 3 w związku z art. 8, art. 63, art. 102 ust. 1, art. 104, art. 106 ust 1, 4, 5, 6, art. 107, art. 109, art. 110 ust. 7 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2008r., nr 115, poz. 728 ze zm.) oraz w związku z art. 87 ust. 8 ustawy z dnia 13 listopada 2003r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (Dz.U. z 2003r., nr 203, poz. 1966) oraz art. 35 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 listopada 1990r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 1998r., nr 64, poz. 414 ze zm.).
W uzasadnieniu organ I instancji wyjaśnił, iż zgodnie z art. 109 ustawy o pomocy społecznej z dnia 12 marca 2004r. osoby i rodziny korzystające ze świadczeń z pomocy społecznej są obowiązane niezwłocznie poinformować organ, który przyznał świadczenie, o każdej zmianie w ich sytuacji osobistej, dochodowej i majątkowej, która wiąże się z podstawą do przyznania świadczenia. Na podstawie art. 87 ust 8 ustawy z dnia 13 listopada 2003r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego osoby przyjęte do domu pomocy społecznej przed dniem 1 stycznia 2004r. oraz osoby posiadające skierowania, wydane przed dniem 1 stycznia 2004r.,ponoszą odpłatność na dotychczasowych zasadach tj. na zasadach określonych w ustawie z dnia 29 listopada 1990r. o pomocy społecznej. W myśl art. 35 ust 1 pkt 1 tej ustawy miesięczną opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej ustala się w wysokości odpowiadającej 200% kryterium dochodowego dla osoby samotnie gospodarującej, nie więcej jednak niż 70% dochodu dla osoby dorosłej skierowanej do domu.
Z zebranej dokumentacji wynika, że od dnia 1 marca 2009r. S. R. otrzymuje świadczenie rentowe z ZUS w wysokości 1039,73 zł (netto), natomiast 70% jego dochodu, w dniu wydania niniejszej decyzji, wynosi 727,81 zł i stanowi opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej od dnia 1 marca 2009r.
Zgodnie z art. 106 ust. 4 i art. 107 ust. 3 i 4 decyzję o przyznaniu świadczenia wydaje się po przeprowadzeniu rodzinnego wywiadu środowiskowego, w przypadku ubiegania się o przyznanie świadczenia z pomocy społecznej po raz kolejny, a także gdy nastąpiła zmiana danych zawartych w wywiadzie, sporządza się aktualizację wywiadu. Natomiast w przypadku osób korzystających ze stałych form pomocy aktualizację sporządza się nie rzadziej niż co 6 miesięcy, mimo zmiany braku danych. Zgodnie z art. 106 ust. 3 b ustawy o pomocy społecznej, opłata za pobyt mieszkańca w domu pomocy społecznej nie ulega zmianie, jeżeli zmiana kwoty dochodu nie przekracza 10% kryterium dochodowego dla osoby samotnie gospodarującej (tj. 47,70 zł).
W odwołaniu od tej decyzji B. M. – opiekun prawny całkowicie ubezwłasnowolnionego S. R. (zaświadczenie SR dla Ł. [...] sygn. akt [...]) podniosła, iż otrzymała dwie sprzeczne decyzje z tej samej daty, tj. z dnia 13 maja 2009r. Z decyzji Prezydenta Miasta Ł. wynika, że odpłatność za pobyt S. R. w Domu Pomocy Społecznej od dnia 1 marca 2009r. wynosi 727,81 zł. Z drugiej decyzji – Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Ł. wynika, że maksymalna kwota potrąceń na rzecz Domu Pomocy Społecznej wynosi 537,40 zł. B. M. podniosła także, iż wcześniej otrzymałam pismo z ZUS w którym wyjaśniono, że kwoty otrzymywanej jako dodatek sierocy nie potrąca się na rzecz Domu Pomocy Społecznej.
S. R. przebywa w DPS od 15 czerwca 1979r.
Decyzją z dnia [...], nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.
SKO w Ł. przytoczyło treść art. 54 ust. 1 i 2, art. 56, art. 60 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej. Następnie podniosło, iż z uwagi na zmianę wysokości dochodu S. R. konieczne było ponowne ustalenie opłaty za pobyt w placówce. Przywołało regulacje zawarte w art. z art. 87 ust. 8 ustawy z dnia 13 listopada 2003r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego. W świetle art. 8 ust. 3 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej za dochód osoby uważa się sumę miesięcznych przychodów bez względu na tytuł i źródło· ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszoną o:
- - miesięczne obciążenie, podatkiem dochodowym od osób fizycznych;
- - składki na ubezpieczenie zdrowotne określone w przepisach o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia oraz ubezpieczenia społeczne określone w odrębnych przepisach;
- - kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób.
Natomiast art. 8 ust. 4 w/w ustawy stanowi, że do dochodu ustalonego zgodnie z ust. 3 nie wlicza się jednorazowego pieniężnego świadczenia socjalnego, wartości świadczeń w naturze, świadczenia przysługującego osobie bezrobotnej na podstawie przepisów o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy z tytułu wykonywania prac społecznie użytecznych oraz zapomogi pieniężnej, o której mowa w przepisach o zapomodze pieniężnej dla niektórych emerytów, rencistów i osób pobierających świadczenie przedemerytalne albo zasiłek przedemerytalny w 2007r. W związku z tym, iż dodatek dla sieroty zupełnej nie ma charakteru świadczenia wymienionego w art. 8 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej – stanowi on dochód wliczany do podstawy naliczenia opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej.
Nadto, zdaniem organu odwoławczego, oczywistym jest, iż Zakład Ubezpieczeń Społecznych nie jest organem ustalającym wysokość opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej i decyzja ZUS-u nie ma charakteru wiążącego dla niniejszej sprawy. Zakład Ubezpieczeń Społecznych dokonuje rozliczeń świadczeń na podstawie odrębnych przepisów, tj. ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. z 2004r., nr 39, poz. 353 ze zm.). Wobec powyższego ZUS dokonuje potrąceń ze świadczenia S. R. z tytułu pobytu w domu pomocy społecznej w określonym zakresie (tj. do wysokości 65% świadczenia). Natomiast przepis ustawy o pomocy społecznej stanowi o opłacie za pobyt w wysokości 70% dochodu mieszkańca, którą wyliczono prawidłowo w decyzji MOPS z dnia 13 maja 2009r.
Nie zgadzając się z tą decyzją, B. M. wniosła w imieniu S. R. skargę do WSA w Łodzi. Skarga została wniesiona w terminie. W skardze tej podniosła, iż toczy się spór o dodatek sierocy z ZUS. Nie zrozumiałe dla niej jest, że jedna instytucja go przyznaje i twierdzi, iż nie podlega on potrąceniom, zaś druga chce go odebrać, a pieniądze te należą się jej podopiecznemu. Po wypadku, któremu uległ S. R. przez 9 miesięcy u niej przebywał. Kiedy zwróciła się do Zakładu Pomocy Społecznej o pomoc odpowiedziano jej, że pieniędzy nie ma. W zeszłym roku zabrała podopiecznego na wakacje (cały miesiąc) i zwrotu za to też nie otrzymała. W tym roku była podobna sytuacja.
Nadto B. M. podniosła, iż kupuje rzeczy dla podopiecznego, opiera, wykupuje leki, zabiera go na święta, odwiedza co tydzień w niedzielę i w środę oraz ma duże zastrzeżenia co do opieki nad pacjentami. Jeżeli Zakład Opieki Społecznej uważa, że jest pokrzywdzony i że mu się należą jeszcze jakieś pieniądze, pomimo że sam nie rozlicza się uczciwie z opiekunami niech wystąpi z pismem do ZUS-u, który ponownie rozliczy kwotę należną mu i która będzie wyszczególniona w decyzji.
W odpowiedzi na skargę SKO w Ł. podtrzymało stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga jest uzasadniona, choć nie wszystkie jej argumenty można podzielić. Zasadnym wydaje się stanowisko, że dodatek sierocy stanowi dochód podlegający uwzględnieniu przy ustalaniu odpłatności za pobyt w DPS (takie stanowisko zajął WSA w Gorzowie Wielkopolskim w wyroku z dnia 18 marca 2008r., II SA/Go 112/08, a także NSA w wyroku z dnia 7 stycznia 2000r., I SA 1083/99). Wynika to zarówno z treści art. 8 ust. 3 i 4 ustawy o pomocy społecznej z dnia 12 marca 2004r., jak i z poprzednio obowiązującej ustawy o pomocy społecznej z dnia 29 listopada 1990r. – art. 2a ust. 1 pkt 2
. Natomiast postępowanie jest dotknięte wadą niewyczerującego ustalenia okoliczności faktycznych, w niewielkim, ale istotnym dla rozstrzygnięcia zakresie.
W aktach brakuje wywiadu środowiskowego lub jego aktualizacji, choć organ I instancji w uzasadnieniu decyzji odwołuje się do przepisów tę kwestię regulujących. Tymczasem, zarówno wywiad, jak i jego aktualizacja jest obligatoryjnym środkiem dowodowym (art. 107 ust. 5 ustawy o pomocy społecznej).
Z akt sprawy ani z decyzji nie wynika wysokość średniego miesięcznego kosztu utrzymania w DPS, do czego odwołuje się art. 60 ust. 1 i 2 oraz art. 61 ust. 2 pkt 3 ustawy o pomocy społecznej z 2004r. oraz art. 35 ust. 3 pkt 3 i ust. 13 ustawy o pomocy społecznej z 1990r. Organ nie ustalił również, czy nie ma tu zastosowania art. 106 ust. 3a obecnie obowiązującej ustawy o pomocy społecznej.
Poza tym z treści art. 35 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej z 1990r., a także unormowań obecnie obowiązującej ustawy wynika, że decyzja o ustaleniu odpłaty za pobyt w DPS podejmowana jest o tyle w ramach uznania administracyjnego, że przepis ten stanowi, iż opłatę za pobyt w domu pomocy społeczne wnosi mieszkaniec domu, nie więcej jednak niż 70 % swojego dochodu. Oznacza to, że może być ona niższa. Tymczasem brakuje uzasadnienia ze strony organów przyjęcia takiego właśnie progu odpłatności. Także w myśl art. 106 ust 5 powyższej ustawy w przypadku zmiany wysokości dochodu opłata za pobyt może ulec zmianie.
Powyższe uwagi wskazują, że braki postępowania wyjaśniającego doprowadziły do naruszenia art. 107 § 3 k.p.a., nie można bowiem dokonać pełnej weryfikacji zaskarżonej decyzji. Stanowi to naruszenie zasad określonych w art. 7, 77 i 107 § 3 k.p.a., co skutkuje koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a.
Przy ponownym rozpoznaniu organ winien ustalić, czy odwołanie zostało złożone w terminie. W aktach nie ma zwrotnego potwierdzenia odbioru decyzji organu I instancji z dnia 13 maja 2009r., odwołanie zostało natomiast nadane w dniu 29 maja 2009r., różnica dat nie przesądza tej kwestii. Należy tez dokonać ustaleń, o których mowa we wcześniejszych fragmentach uzasadnienia i zawrzeć je w uzasadnieniu, spełniającym wymogi art. 107 § 3 k.p.a.