Uzasadnienie
II SA/Łd 732/14
Decyzją z dnia [...] Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych uchylił własną decyzję z dnia [...] i przyznał J.M. uprawnienie do świadczenia pieniężnego przewidzianego w ustawie z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (Dz.U. Nr 87, poz. 395 ze zm.) w maksymalnym wymiarze określonym w art. 3 ust. 1 ww. ustawy
W uzasadnieniu decyzji organ podał, ze strona złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją z dnia 12 maja 2014 r. o odmowie przyznania uprawnienia do świadczenia pieniężnego i wniosek zasługiwał na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 4 ustawy uprawnienie do świadczenia jest przyznawane decyzją Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, na podstawie wniosku zainteresowanej osoby, zaopiniowanego przez właściwe stowarzyszenie osób poszkodowanych, i dokumentów oraz dowodów potwierdzających rodzaj i okres represji. Dla wydania decyzji pozytywnej na podstawie art. 2 pkt 2 ustawy o świadczeniu pieniężnym (...) konieczne jest więc ustalenie: 1) że osoba została deportowana (wywieziona) do pracy przymusowej w granicach terytorium państwa polskiego sprzed dnia 1 września 1939 r. lub z tego terytorium na terytorium III Rzeszy i terenów przez nią okupowanych w okresie wojny w latach 1939-1945 oraz 2) że praca była wykonywana w warunkach deportacji przez okres co najmniej 6 miesięcy.
J.M. wraz z wnioskiem o przyznanie świadczenia przedłożyła na dowód wysiedlenia do P. ankietę kierowaną do Powiatowego Biura Dowodów Osobistych, gdzie wskazała, że podczas okupacji przebywała w P. Ponadto w aktach sprawy znajdują się oświadczenia świadków, którzy potwierdzili okoliczność wykonywania przez stronę pracy przymusowej w domu dziecka, mieszczącym się w czasie okupacji w P. przy ul. A w zabudowaniach klasztoru A. Powyższe znalazło również potwierdzenie w zaświadczeniu B, że oblaci musieli opuścić klasztor w dniu 8 stycznia 1940 r. i od tego czasu służył on przez 1,5 roku jako dom starców, a następnie aż do stycznia 1945 r. jako dom dziecka, natomiast kościół został zamieniony na fabrykę.
Zatem organ, uwzględniając materiały dowodowe przedstawione przez stronę, przyznał jej uprawnienie do świadczenia pieniężnego z tytułu deportacji do pracy przymusowej do Poznania w maksymalnym wymiarze określonym w art. 3 ust. 1 ustawy. Za udowodniony uznał okres od października 1942 r. do stycznia 1945 r.
Na decyzję ostateczną skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi złożyła J.M., wskazując, że świadczenie pieniężne przyznane decyzją Szefa Urzędu powinno być wypłacone od momentu złożenia przez nią pierwszego wniosku, a zatem od 1999 r.
W odpowiedzi na skargę Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Podkreślić przede wszystkim należy, że skarżąca nie kwestionuje w niniejszej sprawie wymiaru przyznanego świadczenia pieniężnego, przewidzianego w ustawie z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (Dz.U. Nr 87, poz. 395 ze zm.). Przyznane ono zostało zresztą w maksymalnym wymiarze przewidzianym w art. 3 ust. 1 pkt 20 ustawy – czyli w kwocie 144,25 zł za 20 miesięcy trwania pracy przymusowej.
Jedyną kwestią podnoszoną obecnie przez skarżącą jest okres wypłaty świadczenia, tj. by organ emerytalno-rentowy, właściwy do wypłaty przyznanego świadczenia, uczynił to również za okres od złożenia przez skarżącą pierwszego wniosku o przyznanie uprawnienia do świadczenia pieniężnego, czyli za okres od 1999 r.
Tymczasem przedmiotem decyzji o przyznaniu uprawnienia do świadczenia pieniężnego, którą skarżąca kwestionuje, jest wyłącznie uznanie, że osoba ubiegająca się o świadczenie pieniężne spełnia określone w ustawie przesłanki, by uprawnienie do takiego świadczenia za pracę przymusową uzyskać. Zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy uprawnienie do świadczenia przyznawane jest decyzją Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, na podstawie wniosku zainteresowanej osoby, zaopiniowanego przez właściwe stowarzyszenie osób poszkodowanych, i dokumentów oraz dowodów potwierdzających rodzaj i okres represji.
Kwestię wypłaty świadczenia, do którego uprawnienie stwierdza kwestionowana decyzja, reguluje z kolei art. 5 ust. 1 ustawy, który stanowi ab initio, że świadczenie wypłaca właściwy organ emerytalno-rentowy, na wniosek osoby uprawnionej złożony w tymże organie wraz z decyzją stwierdzającą uprawnienie do tego świadczenia. Wyplata świadczenia następuje za okres nie dłuższy niż 3 miesiące kalendarzowe poprzedzające miesiąc zgłoszenia wniosku, o którym mowa w ust. 1 (art. 5 ust. 2).
Zatem okres wypłaty świadczenia zależny jest wyłącznie od daty złożenia wniosku o samą wypłatę, do którego dołączyć należy decyzję o przyznaniu uprawnienia do świadczenia pieniężnego, nie zaś od daty złożenia wniosku o przyznanie takiego uprawnienia. Do tego wypłata świadczenia może obejmować co najwyżej okres 3 miesięcy przed złożeniem wniosku o wypłatę.
Nie mogły zatem przynieść oczekiwanego przez skarżącą rezultatu jej postulaty wypłaty świadczenia pieniężnego za okres od daty złożenia pierwszego wniosku o przyznanie uprawnienia do świadczenia pieniężnego. Ustawa o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich nie przewiduje bowiem takiej możliwości.
Wobec powyższego Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.
O wynagrodzeniu dla adwokata ustanowionego z urzędu orzeczono na podstawie art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 19 pkt 1 w związku z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. z 2013 r., poz. 461).
lf