Uzasadnienie
II SA/Łd 733/05
Decyzją z dnia [...] Nr [...], wydaną na podstawie art. 73 ust. l, 2, 4 i 5 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną(Dz.U. Nr 133, poz. 872 z późn. zm.) oraz art. 129 ust. l, art. 130 ust. 2 i art. 132 ust. l, 2, 3 i 5 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz.U. z 2000 r., Nr 46, poz. 543 z późn. zm.), Starosta K. odmówił ustalenia i wypłacenia na rzecz T. i J. P. odszkodowania za działkę nr 709/21 położoną w K. i zajętą pod ul. A. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji podał, że zgodnie z art. 73 ustawy - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem l stycznia 1999 r. stają się z mocą prawa własnością właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem. Uprawnionymi do otrzymania odszkodowania są osoby, który w dniu 31 grudnia 1998 r. były właścicielami nieruchomości zajętej pod drogę publiczną lub ich spadkobiercy.
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] stwierdził nabycie z mocy prawa z dniem l stycznia 1999 r. przez Gminę Miasto K. własności nieruchomości położonej w K. oznaczonej jako działka nr 709/21 zajętej pod ul. A. Wnioskodawcy T. i J. P. nabyli działkę nr 709/21 dnia 9 czerwca 1999 r. Tym samym nie przysługuje im odszkodowanie ponieważ w dniu 31 grudnia 1998 r. nie byli właścicielami działki przejętej pod ulicę.
W ocenie organu I instancji, fakt, że decyzja Wojewody [...], stwierdzająca nabycie z mocy prawa własności przedmiotowej nieruchomości, została wydana w 2002 r. nie ma dla sprawy znaczenia. Miała ona bowiem jedynie charakter deklaratoryjny tzn. stwierdzała fakt nabycia prawa własności z dniem l stycznia 1999 r., nie kreując natomiast nowego stanu prawnego.
W odwołaniu od powyższej decyzji Starosty K. T. i J. P. wnieśli ojej uchylenie i ustalenie, że prawo do odszkodowania przysługuje im jako nabywcom działki nr 709/21. Zarzucili, że decyzja jest niesprawiedliwa i krzywdząca, a organ I instancji nie wziął pod uwagę rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych. Aktem notarialnym Rep. [...] przeniesione zostało na wnioskodawców prawo własności całej nieruchomości wraz z działką przejętą pod ul. A. Decyzją z dnia [...]., wydaną na podstawie art. 138 § l pkt l k.p.a., Wojewoda [...] utrzymał zaskarżoną decyzje w mocy. Organ odwoławczy przytoczył argumenty tożsame z argumentami decyzji organu I instancji. Podniósł, że podnoszone w odwołaniu okoliczności powinny być przedmiotem postępowanie przed sądem cywilnym.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi T. i J. P. wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji jako wydanej z naruszeniem prawa. Zarzucili, że w toku postępowania organ całkowicie pominął okoliczności związane z nabyciem przez nich prawa własności spornej nieruchomości. W szczególności pominął, że to właśnie na dokumentach pochodzących z organów administracji oparli swoją wiedzę o stanie prawnym nieruchomości. Kupując nieruchomość działali w dobrej wierze i z zachowaniem szczególnej staranności. W ocenie skarżących, nabywając prawo własności nieruchomości, wstąpili w ogół praw i obowiązków zbywców. Tym samym uzyskali również prawo do ustalenia i wypłaty na ich rzecz odszkodowania za grunt przejęty pod ulicę.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł ojej oddalenie powołując się na prawne i faktycznie podstawy zaskarżonego rozstrzygnięcia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje
Zgodnie z treścią art. l § l ustawy z dnia 25.lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola wspomniana sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (§ 2). Sąd nie przejmuje sprawy administracyjnej do końcowego załatwienia, lecz ma jedynie ocenić działalność organu orzekającego. Sąd administracyjny, uwzględniając skargę, uchyla decyzję w całości albo części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa, dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jeżeli natomiast zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach - stwierdza nieważność decyzji w całości lub części.
Stwierdzenie wydania decyzji z naruszeniem prawa wchodzi zaś w grę, o ile zachodzą przyczyny, określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach (art. 145 ustawy z dnia 30.sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), zwanej w dalszej części rozważań u.p.s.a.). Po myśli art. 134 § l u.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 u.p.s.a.).
Skarga nie jest zasadna. Sąd, dokonując kontroli zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji nie stwierdził naruszeń prawa materialnego ani też prawa procesowego, zwłaszcza takich, które uzasadniałyby uchylenie decyzji. Argumenty i zarzuty skarżących, aczkolwiek trafne, skierować należy raczej do ustawodawcy. Trafnie też organ odwoławczy podnosi, iż mogą one być przesłanką ewentualnych roszczeń cywilnych. W niniejszej sprawie nie mogą one jednak odnieść skutku.
Nietrafny jest zarzut błędnej interpretacji prawa. Podstawę prawną przyznania odszkodowania w niniejszej sprawie stanowi przepis art.. 73 ust. l, 2, 4 i 5 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz.U. Nr 133, póz. 872 z późn. zm.). Stosownie do powołanego przepisu, nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem l stycznia 1999 r. stają się z mocą prawa własnością właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem. Skoro nieruchomość z dniem 1.01.1999r. stała się ex legę własnością Skarbu Państwa (gminy), to oczywistym jest, że prawo do odszkodowania przysługuje osobom, które były właścicielami nieruchomości w dniu 31 grudnia 1998r. Bezspornym pozostaje również, że J. i T. P. nie byli właścicielami nieruchomości w dniu 31.12.1998r.. Zatem rozstrzygnięcie organów I i II instancji jest zgodne z prawem.
Słusznie skarżący zarzucają, iż na organach administracji, wydających dokumenty niezbędne do dokonania transakcji kupna - sprzedaży nieruchomości spoczywał obowiązek poinformowania przyszłych nabywców o zmianach stanu własności, zwłaszcza tych, które nastąpiły z mocy samego prawa oraz obowiązek wydania dokumentów (wypis z rejestru gruntów, zapis w księdze wieczystej). Kupujący mieli prawo oczekiwać, iż zapis w dokumentach niezbędnych do kupna nieruchomości odzwierciedla jej rzeczywisty stan prawny. Zarzut nieznajomości prawa winien w większej mierze obciążać organy administracji publicznej, niż obywateli.
Okoliczności te nie zmieniają jednak faktu, iż skarżący nie byli właścicielami nieruchomości w dniu 31.12.1998r. - umowę kupna zawarli w dniu 9.06.1999r. - a, jak już wcześniej była o tym, mowa, jedynymi uprawnionymi do odszkodowania z tytułu przejęcia nieruchomości przez Skarb Państwa (gminę) są osoby, będące właścicielami w dniu 31.12.1998r.
Z uwagi na powyższe, wobec braku przesłanek uzasadniających uchylenie skargi, wobec prawidłowego zastosowania przez organy zarówno pierwszej jak i drugiej instancji przepisów prawa procesowego i materialnego, sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy o p.s.a.