Uzasadnienie
II SA/Łd 756/01
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. decyzją z dnia [...] wydaną na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. w wyniku odwołania M. B. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. z dnia [...] nr [...] zmieniającej w trybie art. 155 k.p.a. decyzję Naczelnika Gminy G. z dnia [...] nr [...] w sprawie nakazania A. B. usunięcia nieczystości z szamba zlokalizowanego w R. nr 8 oraz zlikwidowania tego szamba do dnia 30 maja 1982 r. w ten sposób, że wyznaczono nowy termin wykonania decyzji - do dnia 30 maja 2001 r. – uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W uzasadnieniu swojej decyzji organ odwoławczy stwierdził, że odwołujący się M. B., będący właścicielem sąsiedniej działki – R. 7 – nie wyraził zgody na zmianę decyzji Naczelnika Gminy G. Zdaniem organu odwoławczego w tej sytuacji decyzja organu i instancji rażąco narusza prawo.
Organ ten zwrócił także uwagę na to, że właściwą podstawą prawną decyzji Naczelnika Gminy G., wbrew powołaniu art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r., jako jej podstawy prawnej, był art. 37 ust. 1 pkt 2 tej samej ustawy, który to przepis nie daje podstawy do wyznaczenia terminu dokonania rozbiórki.
W swojej skardze A. B. zwrócił się do Sądu o przesunięcie terminu wykonania decyzji Naczelnika Gminy G. do czasu podłączenia kanalizacji w jego miejscowości. Podnosi, że jest inwalidą I grupy – sparaliżowany po dwóch wylewach, niezdolny do samodzielnej egzystencji, a mieszka z przewlekle chorą żoną.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
W dniu 7 stycznia 2004 r. M. B. – uczestnik postępowania na prawach strony poinformował Sąd, że sprawa stała się bezprzedmiotowa, bowiem A. B. jesienią 2001 r, zlikwidował stare szambo i wybudował w odległości kilku metrów od granicy nowe szambo, z którego już korzysta.
Skarżący w piśmie nadesłanym do Sądu podtrzymał jednak skargę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Sądowa kontrola administracji sprawowana przez sądy administracyjne polega na badaniu legalności zaskarżonych do Sądu aktów lub czynności według stanu prawnego i faktycznego sprawy z dnia podjęcia zaskarżonego aktu. Z tego powodu nie leży w kompetencjach Sądu zrealizowanie zawartego w skardze wniosku o przesunięcie terminu wykonania rozbiórki. Bez znaczenia dla oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji jest też okoliczność, iż przedmiotowa rozbiórka – likwidacja szamba została już wykonana – nota bene po upływie 19 lat od nałożenia na skarżącego takiego obowiązku.
Rozpoznając skargę Sąd stosownie do art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270) nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, a więc może badać zaskarżony akt pod kątem wszelkich ewentualnych naruszeń prawa, które miały miejsce w toku postępowania poprzedzającego jego wydanie. Działając w tym trybie stwierdzić należy, iż w przypadku, gdy przedmiotem kontroli sprawowanej przez Sąd jest akt administracyjny – decyzja lub postanowienie o charakterze kasacyjnym rolą Sądu jest zbadanie, czy organ prawidłowo uchylił ten akt i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, czy też winien wydać innego rodzaju rozstrzygnięcie. W rozpoznawanej sprawie Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. naruszył prawo uchylając zaskarżoną decyzję i przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, nie zachodziła bowiem żadna przyczyna do podjęcia tego rodzaju rozstrzygnięcia – nie istniała żadna potrzeba przeprowadzania w tej sprawie jakiegokolwiek postępowania wyjaśniającego ani w całości ani w znacznej części.
W tej sytuacji organ odwoławczy winien uchylając decyzję organu I instancji wobec nie spełnienia przesłanki w postaci zgody wszystkich stron na zmianę dotychczasowej decyzji ostatecznej, odmówić zmiany decyzji w trybie art. 155 k.p.a. Prawidłowo przecież rozpoznał, iż decyzja organu I instancji była wydana z rażącym naruszeniem prawa. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie budzi wątpliwości to, że zmiana decyzji w trybie art. 155 k.p.a. bez zgody strony, a w sprawie jest niewątpliwe, iż M. B. nie wyraził zgody na zmianę tej decyzji, stanowi rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. – por. wyrok NSA z 4 grudnia 1981 r., I SA 2408/81, ONSA 1981, z. 2, poz. 121. Ponadto, trafnie organ odwoławczy zauważył, iż przepisy Prawa budowlanego z 1974 r. nie dawały organowi administracji uprawnień do wyznaczania terminu dokonania rozbiórki – por. wyrok NSA z 25 maja 1994 r., SA/Gd 2562/93, OSP 1996, z. 3, poz.
51. Skoro nie można było zmienić tej decyzji w trybie art. 155 k.p.a. organ odwoławczy, zgodnie z reformacyjnym, co do zasady, charakterem swoich uprawnień oraz zasadą szybkości i prostoty postępowania – art. 12 § 1 k.p.a. winien wydać decyzję merytoryczną – uchylić zaskarżoną decyzję i odmówić zmiany decyzji ostatecznej Naczelnika Gminy G. w zakresie terminu wykonania rozbiórki.
Mając na uwadze podniesione wyżej względy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270) w zw. z art. 97 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1271) orzeczono, jak w sentencji. O wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji orzeczono na podstawie art. 152 Prawa o postępowaniu przed sadami administracyjnymi.