Uzasadnienie
II SA/Łd 773/01
Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia [...] wydaną na podstawie art. 127 § 3 i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 22 ust. 3 ustawy z 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz.U. z 1997 r., nr 142, poz. 950 ze zm.) po rozpoznaniu wniosku J. G. o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy decyzję własną o odmowie rozpatrzenia wniosku złożonego po terminie określonym w art. 22 ust. 3 powołanej ustawy. W uzasadnieniu wskazano, iż strona zgodnie z pouczeniem, złożyła wniosek w trybie art. 127 § 3 k.p.a. o ponowne rozpatrzenie sprawy. Organ administracji – po ponownym rozpatrzeniu sprawy – stwierdził, ze wnioskodawca nie przedstawił dowodów, iż wniosek został złożony w ustawowym terminie to jest do dnia 31 grudnia 1998 r.
Powyższą decyzję zaskarżył do Sądu J. G., wnosząc o jej uchylenie i przekazanie sprawy Kierownikowi Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w celu ponownego rozpoznania sprawy. W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, iż w dniu 18 listopada 1998 r. złożył osobiście wniosek w Archiwum Państwowym w Łodzi o wydanie zaświadczenia o pobycie w obozie przejściowym w Łodzi ul. Łąkowa 4 w okresie od 21 maja 1944 r. do 21 czerwca 1944 r. W odpowiedzi na powyższy wniosek skarżący otrzymał pismo z dnia 23 grudnia 1998 r., iż jego nazwisko w rejestrze nie występuje.
Wobec powyższego skarżący ponownie wystąpił z pismem z dniu 17 marca 1999 r. do Archiwum Państwowego w Łodzi o wydanie ww. zaświadczenia. W odpowiedzi na to podanie, w którym oprócz swoich danych osobowych skarżący podał również dane osób z nim wysiedlonych, w dniu 20 kwietnia 1999 r. zostało wydane kolejne zaświadczenie nr [...], tym razem potwierdzające pobyt skarżącego w obozie. W związku z powyższym nastąpiło opóźnienie w złożeniu wniosku wraz z dokumentami niezbędnymi do otrzymania uprawnień przewidzianych przepisami ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego. Niezłożeni wniosku w terminie określonym w art. 22 ust. 3 tej ustawy nie nastąpiło z winy skarżącego, czego dowodem są wydane dwukrotnie przez Archiwum Państwowe w Łodzi sprzeczne ze sobą zaświadczenia potwierdzające, iż skarżący ubiegał się w terminie obowiązującym do otrzymania uprawnień.
W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o jej oddalenie. W uzasadnieniu pisma wskazano, iż skarżący złożył wniosek w dniu 28 maja 1999 r. Natomiast zgodnie z art. 22 ust. 3 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego wnioski o przyznanie ww. uprawnień mogą być kierowane do Kierownika Urzędu do dnia 31 grudnia 1998 r., przez osoby zamieszkałe na stałe w Polsce, a do dnia 31 grudnia 1999 r. przez osoby zamieszkałe poza granicami Polski. W materiale dowodowym brak jest dowodu wskazującego, iż wniosek wpłynął z zachowaniem określonego w ustawie terminu. Kierownik Urzędu będąc związany przepisem art. 22 ust. 3 z dnia 24 stycznia 1991 r. wniósł o oddalenie skargi, stwierdzając, iż termin do złożenia wniosku nie podlega przywróceniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Stosownie do przepisu art. 145a § 1 k.p.a., można żądać wznowienia postępowania administracyjnego, poza wypadkami, o których mowa w art. 145 § 1 k.p.a., również w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją (umową międzynarodową lub ustawą), na podstawie, którego została wydana decyzja. Tego rodzaju sytuacja miała miejsce w przedmiotowej sprawie. Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 15 kwietnia 2003 r. sygn. akt SK 4/02, opublikowanym w OTK ZU 2003, nr 4, poz. 31 orzekł, iż art. 22 ust. 3 ustawy z 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz.U. z 1997 r. nr 142, poz. 950 ze zm.) jest niezgodny z art. 2 i art. 32 Konstytucji. W uzasadnieniu wyroku Trybunał Konstytucyjny zwrócił między innymi uwagę na to, iż ustawa o kombatantach i niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego w pierwotnym kształcie nie zawierała żadnego granicznego terminu składania wniosków o przyznanie uprawnień kombatanckich.
Dopiero w roku 1997 ustawodawca postanowił taki termin wprowadzić – koniec roku 1997. Jednocześnie została rozszerzona lista tytułów uprawniających do uzyskania miana kombatanta. Spowodowało to konieczność przedłużenia terminu do końca 1998 r. Ustawodawca nie wprowadził jednak dla nowych kategorii kombatantów nowego terminu ograniczającego uzyskanie tytułu kombatanckiego, co czyniło de iure nowe przepisy niewykonalnymi. Dopiero wykładnia art. 22 ust. 3 ustawy dokonana przez Kierownika Urzędu przyjęła, iż dla tych nowych kategorii uprawnień kombatanckich nie obowiązuje żaden termin składania wniosków o ich przyznanie. Doszło więc w praktyce do podziału kombatantów na tych, którzy utracili termin do dochodzenia swych praw i na tych, którzy w wyniku "nieuprawnionej wykładni" żadnym terminem nie są objęci. Trybunał uznał, że w stosunku do osób objętych szczególną ochroną wynikająca z art. 19 Konstytucji wprowadzenie takiego terminu stanowi naruszenie art. 2 i 32 Konstytucji.
W tej sytuacji, zważywszy na treść wskazanego wyżej wyroku Trybunału Konstytucyjnego Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b. ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270) w zw. z art. 97 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1271) orzekł, jak w sentencji. O kosztach sądowych orzeczono na podstawie art. 55 ust. 1 ustawy z 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U. nr 74, poz. 368 z późn. zm.) w zw. z art. 97 § 2 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę – prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Z uwagi na brak przymiotu wykonalności zaskarżonej decyzji orzekanie o wstrzymaniu jej wykonania do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku na podstawie art. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi było bezprzedmiotowe.