Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. decyzją z dnia [...], nr [...], po rozpatrzeniu odwołania F. A., utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...], nr [...] w sprawie odmowy przyznania zasiłku pielęgnacyjnego.
Stan faktyczny sprawy przedstawia się w sposób następujący:
Prezydent Miasta Ł. decyzją z dnia [...] odmówił przyznania F. A. zasiłku pielęgnacyjnego z tytułu niepełnosprawności oraz z tytułu ukończenia 75 roku życia od dnia 1 października 2019 roku. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ wskazał przepis art. art. 16, art. 23 ustawy z dnia 28 listopada 2003 roku o świadczeniach rodzinnych (tekst jedn. Dz. U. z 2018 roku, poz. 2220 ze zm., dalej jako: "u.ś.r.").
Kwestionując powyższą decyzję odwołanie wniosła F. A., która wskazała, iż jest mieszkanką Domu Pomocy Społecznej A od 1993 roku i posiada decyzję umieszczającą ją w placówce sprzed 1 stycznia 2004 roku, w związku z tym pomimo posiadania uprawnień do dodatku nie miała i nie ma prawa do jego pobierania. Autorka odwołania zaprzeczyła, jakoby od października 2019 roku pobierała przyznany przez ZUS dodatek pielęgnacyjny.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze, przywołaną na wstępie decyzją, po rozpoznaniu odwołania, utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W motywach rozstrzygnięcia organ opisał dotychczasowy przebieg postępowania wskazując następnie, iż warunki przyznania świadczenia pielęgnacyjnego zostały określone w ustawie o świadczeniach rodzinnych. Następnie Kolegium cytując treść art. 16 u.ś.r. wskazało, iż odwołująca wnioskiem z dnia 7 października 2019 roku zwróciła się do organu pierwszej instancji o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego. W toku postępowania organ pierwszej instancji otrzymał pismo Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 23 października 2019 roku, z którego wynika, że odwołująca pobiera emeryturę wraz z dodatkiem pielęgnacyjnym od 1 października 2019 roku. W tak ustalonym stanie faktyczno-prawnym Prezydent Miasta odmówił odwołującej przyznania zasiłku pielęgnacyjnego z tytułu niepełnosprawności oraz z tytułu ukończenia 75 roku życia argumentując, że zgodnie z art. 16 ust. 6 u.ś.r. zasiłek pielęgnacyjny nie przysługuje osobie uprawnionej do dodatku pielęgnacyjnego.
W ocenie Kolegium, stanowisko organu pierwszej instancji jest zgodne z przepisami obowiązującego prawa, bowiem z przepisu art. 16 ust. 6 u.ś.r. jednoznacznie wynika, iż w przypadku zbiegu dwóch uprawnień (do zasiłku pielęgnacyjnego i do dodatku pielęgnacyjnego) osobie uprawnionej do dodatku pielęgnacyjnego, zasiłek pielęgnacyjny nie przysługuje. Jeżeli osoba uprawniona do emerytury, uzyskała dodatek pielęgnacyjny, to nie może pobierać obu świadczeń – dodatku pielęgnacyjnego i zasiłku pielęgnacyjnego. Celem obu tych świadczeń jest finansowanie zwiększonych wydatków osób niezdolnych do pracy i w podeszłym wieku. Jedno z tych świadczeń wyklucza drugie. Nie ma przy tym znaczenia w jakiej sytuacji materialnej, dochodowej, czy zdrowotnej znajduje się strona wnioskująca o świadczenie.
Odnosząc się do treści odwołania Kolegium wyjaśniło, że nie dało wiary twierdzeniom, iż odwołująca nie pobiera dodatku pielęgnacyjnego, bowiem zupełnie co innego wynika z załączonego do akt pisma Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 23 października 2019 roku.
W skierowanej do sądu administracyjnego skardze F. A. wskazała, iż zamieszkuje w Domu Pomocy Społecznej A w Ł. od dnia 2 grudnia 1993 roku i od tej daty ponosi odpłatność za pobyt w kwocie 70% dochodów netto zgodnie z ustawą z dnia 12 marca 2004 roku o pomocy społecznej (Dz. U. z 2004 roku nr 64, poz. 593 ze zm., dalej jako: "u.p.s."). Skarżąca posiada także decyzję umieszczającą ją w placówce wystawioną przed dniem 1 stycznia 2004 roku na tzw. starych zasadach tak więc zasiłek pielęgnacyjny wypłacany osobom przyjętym do placówek opiekuńczych na tzw. starych zasadach, którym ZUS wstrzymał wypłatę dodatku pielęgnacyjnego, bowiem zgodnie z art. 158 u.p.s. dodatek pielęgnacyjny nie przysługuje osobom przebywającym w ponadgminnym domu pomocy społecznej, skierowanym do domu pomocy społecznej przed dniem 1 stycznia 2004 roku, chyba ze przebywają poza tym domem przez okres dłuższy niż 2 tygodnie w miesiącu.
Jest świadczeniem należnym wypłacanym zgodnie z prawem, natomiast obligatoryjne wypłacanie przez ZUS dodatku pielęgnacyjnego jest niezgodne z ustawą o pomocy społecznej. Z załączonego do skargi zaświadczenia ZUS wynika, iż błędnie jest wypłacany skarżącej dodatek pielęgnacyjny za okres od dnia 1 października do dnia 31 grudnia 2019 roku, który podlega zwrotowi, zgodnie z decyzją ZUS z dnia [...]. Niesłusznie przyznany i wypłacony dodatek został wstrzymany, stąd skarżąca wniosła o przywrócenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego od października 2019 roku, tj. od chwili złożenia wniosku o jego przyznanie.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty zaprezentowane w motywach kwestionowanego rozstrzygnięcia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
W stanie faktycznym sprawy autorka skargi wniosła o przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego, o którym mowa w art. 16 u.ś.r. W sprawie organy obu instancji odmówiły przyznania wnioskowanego świadczenia stwierdziwszy, iż skarżąca pobiera wraz ze świadczeniem emerytalnym, dodatek pielęgnacyjny, zatem w sprawie zaistniała okoliczność wymieniona w art. 16 ust. 6 u.ś.r.
Wspomniany zasiłek pielęgnacyjny – zgodnie z art. 16 ust. 1 u.ś.r. – przyznaje się w celu częściowego pokrycia wydatków wynikających z konieczności zapewnienia opieki i pomocy innej osoby w związku z niezdolnością do samodzielnej egzystencji. Zasiłek pielęgnacyjny przysługuje m.in. osobie, która ukończyła 75 lat (art. 16 ust. 2 pkt 3 u.ś.r.).
Stosownie do treści art. 16 ust. 6 u.ś.r., zasiłek pielęgnacyjny nie przysługuje osobie uprawnionej do dodatku pielęgnacyjnego. Jak niewątpliwie prawidłowo uznały organy, niemożliwe jest w świetle przywołanego przepisu jednoczesne pobieranie zasiłku pielęgnacyjnego (regulowanego przepisami ustawy o świadczeniach rodzinnych – art. 16), jak i dodatku pielęgnacyjnego (przyznawanego na mocy decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w trybie art. 75 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, tekst jedn. Dz. U. z 2020 roku, poz. 53 ze zm., dalej jako: "ustawa"). Niewątpliwie zasiłek pielęgnacyjny i dodatek pielęgnacyjny są świadczeniami o takim samym charakterze. Dodatek pielęgnacyjny – zgodnie z art. 75 ust. 1 ustawy – przysługuje osobie uprawnionej do emerytury lub renty, jeżeli osoba ta została uznana za całkowicie niezdolną do pracy oraz do samodzielnej egzystencji albo ukończyła 75 lat życia.
Lektura akt pozwala odnotować, że skarżąca pobierała (wypłacany przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych) dodatek pielęgnacyjny w okresie od dnia 1 października do dnia 31 grudnia 2019 roku. Niemniej jednak, z dokumentów załączonych do skargi wynika, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych w dniu [...] wydał decyzję o wstrzymaniu – z dniem 1 stycznia 2020 roku – wypłaty dodatku pielęgnacyjnego jednocześnie uchylając własną decyzję z dnia [...] o przyznaniu dodatku pielęgnacyjnego. Z pisma Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 23 grudnia 2019 roku wynika, iż skarżąca będzie zobowiązana do zwrotu wypłaconego jej za okres od dnia 1 października do dnia 31 grudnia 2019 roku dodatku pielęgnacyjnego.
W skutek opisanych wydarzeń Sąd uznał, że zaistniała okoliczność, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 1 lit. "b" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 roku, poz. 2325 ze zm., dalej jako: "P.p.s.a.") w zw. z art. 145 § 1 pkt 8 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2020 roku, poz. 256, dalej jako: "K.p.a."). Zgodnie z powołanym przepisem art. 145 § 1 pkt 8 K.p.a., w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione.
W toku ponownie prowadzonego postępowania organ pierwszej instancji zobowiązany będzie ponownie rozpoznać wniosek skarżącej o przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego na mocy art. 16 u.ś.r. uwzględniając okoliczność, iż aktualnie w obrocie prawnym nie pozostaje już decyzja o przyznaniu dodatku pielęgnacyjnego.
Z tych powodów Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. "b" i art. 135 P.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 8 K.p.a. a.bł.