Uzasadnienie
B. K. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Wojewody [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę.
W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II tut. Sądu z dnia 13 października 2009 r. skarżąca została wezwana do uiszczenia wpisu sądowego w wysokości 500 złotych.
W dniu 27 października 2009 r. do tut. Sądu wpłynął wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata.
Jak wynika z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżąca prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Osiąga dochód z tytułu emerytury w wysokości 2.026 złotych netto. Jest współwłaścicielką domu o powierzchni 100 m kw. oraz samochodu osobowego marki Ford, rok produkcji 1998. Strona nie zadeklarowana posiadania wartościowych przedmiotów, oszczędności ani papierów wartościowych. W uzasadnieniu wniosku strona wskazała, iż pracowała 37 lat jako kurator sądowych, jest wdową.
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi zważył, co następuje
Zgodnie z treścią art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) - dalej p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Jednocześnie ustawodawca w art. 246 § 1 p.p.s.a. uzależnił przyznanie prawa pomocy od wykazania przez stronę, że nie ma ona środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym) lub że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym).
Prawo pomocy jest instytucją stanowiącą wyjątek od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez strony postępowania. Z tego względu przesłanki zastosowania tej instytucji winny być interpretowane w sposób ścisły. Udzielenie prawa pomocy jest formą dofinansowania strony postępowania z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe.
Zatem strona występująca na drogę postępowania sądowego winna mieć świadomość obowiązku ponoszenia kosztów tego postępowania, a wnosząc o zwolnienie z tego obowiązku musi uprawdopodobnić, w sposób bardzo rzetelny, okoliczności przemawiające za uwzględnieniem wniosku.
W rozpoznawanej sprawie przedmiotem oceny jest zasadność żądania przez skarżącą przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, tj. zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. Analiza złożonego przez skarżącą oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wskazuje jednak, iż nie sposób jest uznać, iż strona spełnia warunki do przyznania prawa pomocy w całości. Nie jest bowiem uprawnione twierdzenie, iż strona nie posiada jakichkolwiek środków na udział w postępowaniu przed sądem.
W pierwszej kolejności warto wskazać, iż skarżąca osiąga dochody w wysokości 2.026 złotych netto, przy czym jednocześnie deklaruje prowadzenie samodzielnego gospodarstwa domowego. Nie posiada zatem na utrzymaniu członków rodziny, co powodowałoby, że przypadający na członka rodziny dochód ulegałby zmniejszeniu. Ponadto warto zwrócić uwagę, iż skarżąca jest współwłaścicielem domu jednorodzinnego oraz samochodu osobowego. Powyższe okoliczności uprawniają zaś do twierdzenia, że wnioskodawczyni nie jest osobą ubogą w stopniu uzasadniającym przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym.
Nie ulega natomiast wątpliwości, iż wysokość wpisu sądowego w sprawie będącej przedmiotem skargi jest znaczna i wynosi 500 złotych. Stąd też zasadnym stało się zwolnienie skarżącej z kosztów sądowych ponad kwotę 100 złotych. Jednocześnie Referendarz sądowy uznał, iż strona jest w stanie uiścić pozostałą część kosztów sądowych, czyli kwotę 100 złotych, a także poczynić wydatki związane z ustanowieniem pełnomocnika z wyboru. W ocenie Referendarza sądowego, przyznanie skarżącej zwolnienia strony od kosztów sądowych w takiej części przy deklarowanej wysokości dochodów nie stoi na przeszkodzie realizacji prawa do sądu i możliwości dochodzenia swych praw przed sądem administracyjnym.
Natomiast odmowa ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika nie umniejsza możliwości strony obrony jej interesów przed sądem i uzyskania pozytywnego dla siebie rozstrzygnięcia, jako że sąd administracyjny nie jest związany - zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. - zarzutami i wnioskami skargi, co oznacza, że sąd bada w pełnym zakresie zgodność z prawem zaskarżonego aktu i może uwzględnić skargę z powodu innych uchybień niż te, które przytoczono w skardze.
Wobec powyższego, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w postanowieniu.
AG