Uzasadnienie
II SA/Łd 842/17
Uzasadnienie
L.Z. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi o zwolnienie go od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] w przedmiocie stwierdzenia braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko.
Jak wynika z oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym skarżący prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Wnioskodawca mieszka w 90-metrowym domu, utrzymuje się z emerytury w kwocie 1630 zł. Skarżący podał, że miesięczne wydatki kształtują się następująco: opał – 333 zł, energia elektryczna – 75 zł, woda – 20 zł, telefon – 60 zł, gaz – 50 zł, leki i leczenie – 400 zł, eksploatacja samochodu – 300 zł. Skarżący oświadczył również, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem i radcą prawnym.
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi zważył, co następuje
Zgodnie z treścią art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369) – dalej p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Jednocześnie ustawodawca w art. 246 § 1 p.p.s.a. uzależnił przyznanie prawa pomocy od wykazania przez stronę, że nie ma ona środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym) lub że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym).
Ustosunkowując się do wniosku skarżącego stwierdzić należy, że w stanie faktycznym istniejącym w rozpatrywanej sprawie brak jest przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, tj. poprzez zwolnienie od całości kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Natomiast wniosek zasługuje na uwzględnienie w części.
Przede wszystkim zauważyć należy, że warunkiem przyznania stronie prawa pomocy jest wykazanie przez nią, że spełnia ustawowe przesłanki. W interesie strony leży zatem przedstawienie wszelkich okoliczności, które wskazywałyby na fakt pozostawania w trudnej sytuacji materialnej. Ocena zdolności płatniczych nie sprowadza się bowiem tylko do stwierdzenia, że wnioskodawca uzyskuje lub nie uzyskuje dochodów, ale również polega na zbadaniu, czy posiada on majątek oraz czy posiada obiektywnie rozumianą zdolność do zdobycia potrzebnych środków finansowych. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. post. NSA z dnia 6 października 2004 r., GZ 71/04).
W ocenie Referendarza sądowego, osiągane przez skarżącego dochody pozwalają na częściowe sfinansowanie kosztów udziału w postępowaniu przed sądem administracyjnym. Jak wynika z analizy informacji przedstawionych przez skarżącego jego dochód kształtuje się na poziomie 1630 zł miesięcznie. Nie można jednak tracić z pola widzenia, że skarżący posiada dom jednorodzinny, a także samochód osobowy, na który wydatkuje miesięcznie kwotę 300 zł. Powoływanie się przez skarżącego na koszty związane z utrzymaniem samochodu nie może okazać się skuteczne. W przypadku samochodu należy bowiem uznać, że choć jego posiadanie mieści się w ramach współczesnych standardów życiowych, to w przypadku osoby ubiegającej się o prawo pomocy standard ten przekracza (por. post. WSA w Warszawie z dnia 25 listopada 2009 r., V SA/Wa 1473/09). Ponoszenie tak wysokiej kwoty na jego utrzymanie nie mieści się w kategoriach niezbędnych wydatków, którym należy przyznać pierwszeństwo przed innymi, w tym wynikającymi z udziału w postępowaniu przed sądem administracyjnym.
Skoro skarżący jest w stanie przeznaczyć kwotę 300 zł na eksploatację samochodu, uprawnione jest przyjęcie, że skarżący jest w stanie uiścić kwotę 100 zł tytułem kosztów sądowych bez uszczerbku dla własnego utrzymania. Przez uszczerbek dla utrzymania koniecznego należy rozumieć pozbawienie środków na pokrycie najbardziej podstawowych potrzeb, a więc kosztów wyżywienia, ubrania i zamieszkania. Uszczerbek w majątku strony, który wiąże się wyłącznie z obniżeniem, choćby niezbyt wysokiej, stopy życiowej nie stanowi przesłanki do przyznania prawa pomocy.
Reasumując, w ocenie Referendarza sądowego, strona jest w stanie znaleźć pokrycie w swych dochodach dla kosztów sądowych związanych z udziałem w postępowaniu sądowym w kwocie 100 zł. Z uwagi natomiast na fakt, że skarżący deklaruje ponoszenie znacznych wydatków na leki i leczenie uzasadnione jest przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie, w tym poprzez ustanowienie adwokata.
Wobec powyższego na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w postanowieniu.
AG