Uzasadnienie
Przepis art. 16 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ rozszerzył zakres kognicji Sądu Administracyjnego o nową kategorię działań administracji publicznej, która w myśl tego przepisu podlega właściwości NSA /por. B. Adamiak, J. Borkowski: Polskie postępowanie administracyjne i sądowoadministracyjne. Wyd. III, Warszawa 1996, str. 280/. Zgodzić się należy z poglądem, że chodzi w tym wypadku o akty w sprawach indywidualnych, bowiem akty o charakterze ogólnym zostały wymienione i poddane kontroli Sądu administracyjnego w art. 16 ust. 1 pkt 5 /przepisy prawa miejscowego/ i pkt 6 /inne uchwały podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej/, wyrażonym przez J. Świątkiewicza /por. J. Świątkiewicz: Komentarz do ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym, Warszawa 1995, str. 52/. W doktrynie podkreśla się, że dany akt lub czynność powinna przyznawać, bądź odmawiać przyznania, stwierdzać, bądź odmawiać stwierdzenia, uznawać bądź odmawiać uznania uprawnienia lub obowiązku, określonych przepisami prawa administracyjnego. "Musi więc istnieć ścisły związek między przyznaniem stwierdzeniem lub uznaniem /oraz ich odmowami/, a możliwością realizacji uprawnienia /lub obowiązku/ wynikającego z przepisu prawa" /T.
Woś: Postępowanie sądowoadministracyjne., Warszawa 1996, str. 60/. Podobnie J. Świątkiewicz stwierdził, że w przepisie art. 16 ust. 1 pkt 4 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym chodzi o podkreślenie, że uprawnienie lub obowiązek muszą mieć pośrednie lub bezpośrednie oparcie w przepisach prawa.
O tym zaś, czy dany przepis prawa będzie wymagał konkretyzacji w drodze indywidualnego aktu konstytuującego to przyznanie, czy też jedynie stwierdzającego to, co wynika bezpośrednio z przepisów prawa, o tym będzie każdorazowo decydować treść przepisu prawa materialnego, kształtującego dany stosunek prawny /por. J. Świątkiewicz: op. cit., str. 53/.