Uzasadnienie
A.Ł. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. w przedmiocie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego, występując jednocześnie z żądaniem przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
Jak wynika z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach A.Ł. pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną oraz dwojgiem dzieci. Posiada dom o powierzchni 400 m kw. oraz nieruchomość rolną o powierzchni 2,05 ha. W uzasadnieniu wniosku strona wskazała, iż jest reprezentantem ogółu społeczeństwa i nie ma osobistego interesu materialnego co do rozstrzygnięcia.
Z uwagi na fakt, iż oświadczenie nie było kompletne i nie zawierało wymaganych informacji dotyczących osiąganych dochodów skarżącego i członków jego rodziny, posiadanych oszczędności czy wartościowych przedmiotów, w wykonaniu zarządzenia Referendarza sądowego z dnia 23 lutego 2009 r., na podstawie art. 255 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skarżący został wezwany do jego uzupełnienia, w terminie 7 dni pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. W zakreślonym terminie strona skarżąca nie wykonała jednakże nałożonego obowiązku.
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi zważył, co następuje.
Zgodnie z treścią art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) – dalej p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Jednocześnie ustawodawca w art. 246 § 1 p.p.s.a. uzależnił przyznanie prawa pomocy od wykazania przez stronę, że nie ma ona środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym) lub że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym).
Prawo pomocy jest instytucją stanowiącą wyjątek od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez strony postępowania. Z tego względu przesłanki zastosowania tej instytucji winny być interpretowane w sposób ścisły. Udzielenie prawa pomocy jest formą dofinansowania strony postępowania z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe.
Zatem strona występująca na drogę postępowania sądowego winna mieć świadomość obowiązku ponoszenia kosztów tego postępowania, a wnosząc o zwolnienie z tego obowiązku musi uprawdopodobnić, w sposób bardzo rzetelny, okoliczności przemawiające za uwzględnieniem wniosku.
W rozpoznawanej sprawie, analiza złożonego oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach w żaden sposób nie dała podstaw do ustalenia zdolności płatniczych skarżącego. Przede wszystkim oświadczenie nie zawierało informacji o wysokości osiąganych dochodów skarżącego ani członków rodziny pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym. Jak wynika z pouczenia znajdującego się na urzędowym formularzu, każda rubryka formularza powinna być wypełniona bądź skreślona. Tymczasem, formularz złożony przez skarżącego nie spełnia powyższych wymogów, gdyż rubryki dotyczące dochodów, posiadanych zasobów czy przedmiotów wartościowych pozostały puste. Okoliczność ta powoduje, iż w tym zakresie informacja nie została udzielona.
Tym samym zaistniała konieczność wezwania strony do przedstawienia uzupełniających informacji, które wskazywałyby na rzeczywistą niemożność strony do uiszczenia kosztów sądowych. Należy bowiem podkreślić, iż podejmując rozstrzygnięcie w przedmiocie przyznania prawa pomocy referendarz sądowy orzeka w oparciu o informacje zawarte w złożonym oświadczeniu o stanie majątkowym i rodzinnym. Jeżeli natomiast dane zawarte w oświadczeniu są niekompletne bądź niewystarczające do oceny zdolności płatniczych strony, referendarz sądowy ma prawo, w oparciu o art. 255 p.p.s.a., wezwać stronę do ich uzupełnienia, jak to miało miejsce w rozpoznawanej sprawie. Mimo wezwania, strona skarżąca nie przedstawiła wymaganych informacji, co spowodowało, iż jej sytuacja rodzinna i materialna nie mogła zostać oceniona.
Brak aktywności strony w wykazaniu przesłanek przyznania prawa pomocy, w szczególności nieprawidłowe wypełnienie urzędowego formularza i niewykonanie wezwania z dnia 23 lutego 2009 r. przesądzić musi o nieuwzględnieniu zgłoszonego żądania. Konsekwencją powyższego zaniechania jest bowiem brak jakiejkolwiek wiedzy co do faktycznej sytuacji materialnej wnioskodawcy, co wyłącza możliwość przyznania prawa pomocy.
Podkreślenia przy tym wymaga, iż deklarowany przez wnioskodawcę charakter wystąpienia ze skargą nie ma wpływu na zasadność żądania należnego wpisu sądowego ani nie stanowi okoliczności wpływającej na zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy.
Wobec powyższego, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w postanowieniu.
AG