Uzasadnienie
II SA/Łd 872/03
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S., po ponownym rozpatrzeniu sprawy, nakazał J. Ł. i R. Ł. rozbiórkę samowolnie zrealizowanego budynku gospodarczego, o wymiarach 7,10 m x 5,80 m, zlokalizowanego na działce nr 337 w miejscowości R. w gminie W. Organ nadzoru budowlanego I instancji, po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, stwierdził, iż do budowy budynku gospodarczego przystąpiono bez wymaganego pozwolenia na budowę.
Od decyzji z dnia [...] Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. odwołali się J. Ł. i R. Ł.. Powołali się na fakt wydania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla przedmiotowej inwestycji. Stwierdzili, iż skoro projekt budynku uzgodniony został z architektem, wydanie pozwolenia na budowę było tylko kwestią czasu. Podnieśli także okoliczność planowanej nowelizacji Prawa budowlanego, która pozwoli im zalegalizować przeprowadzoną inwestycję.
Decyzją z dnia [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy stwierdził, iż rozpoczynając budowę budynku gospodarczego, nie uzyskując wcześniej pozwolenia na budowę, inwestor naruszył art. 28 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r.- Prawo budowlane "(Dz. U. Nr 89, poz. 414 ze zm.)". W takiej sytuacji, stosownie do art. 48 ww. ustawy, organ nadzoru budowlanego obowiązany jest wydać decyzję nakazującą rozbiórkę budynku, która może zostać skierowana do inwestora, współwłaścicieli bądź do zarządcy obiektu budowlanego. Organ odwoławczy stwierdził również, iż nie może orzekać w oparciu o przepisy przyszłej nowelizacji ustawy Prawo budowlane.
Na decyzję z dnia [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożyła J. Ł., wnosząc o uchylenie decyzji ostatecznej.
Skarżąca stwierdziła, iż po uzyskaniu decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowaniu terenu rozpoczęła starania o udzielenie jej pozwolenia na budowę. Posiadała projekt budowlany. Budynek miał zostać wzniesiony dokładnie w obrysie istniejącej wcześniej drewnianej szopy. Budowę rozpoczęła przed uzyskaniem pozwolenia, bowiem budynek był jej niezbędny przed zbliżającą się zimą, a uzyskanie pozwolenia uważała za przesądzone. Sprawę skomplikowało odwołanie bratowej – I.Ł. od decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, które nie zostało zresztą uwzględnione. Inwestycji nie uważa za samowolę, z uwagi na podjęte działania zmierzające do uzyskania pozwolenia na budowę.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł., przytaczając argumenty podniesione już w zaskarżonej decyzji, wniósł o jej oddalenie.
Na rozprawie poprzedzającej wydanie wyroku skarżąca oświadczyła, że obecnie nosi nazwisko "L.".
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. –Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m. in. przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 art. 1 wyżej powołanego aktu).
Sąd nie przejmuje sprawy administracyjnej do końcowego załatwienia, lecz ma jedynie ocenić działalność organu orzekającego.
Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd, następuje tylko w przypadku wykazania istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Takie wady i uchybienia nie wystąpiły w rozpatrywanej sprawie. Skarga zatem nie mogła być uwzględniona.
Zebrany w sprawie materiał dowodowy nie pozostawia żadnych wątpliwości, że skarżąca usytuowała sporny obiekt w obecnym miejscu bez wymaganego ostatecznego pozwolenia na budowę. Nie ma przy tym znaczenia pozostawanie w obrocie prawnym decyzji o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu.
Art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (tekst jedn.: Dz. U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.) jest przepisem wyrażającym normę sankcjonującą działania sprzeczne z treścią normy wyrażonej w przepisach nakazujących uzyskanie pozwolenia na budowę lub dokonanie zgłoszenia o zamiarze budowy oraz zakazujących podjęcia budowy w razie sprzeciwu właściwego organu. Celem tej normy jest zapewnienie stanu zgodności z prawem. Stan ten ma polegać na podejmowaniu robót budowlanych (poza określonymi w ustawie wyjątkami) jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, albo po zgłoszeniu właściwemu organowi. Późniejsza ingerencja organów administracji publicznej, realizująca obowiązek wydania decyzji o nakazie rozbiórki obiektu wzniesionego sprzecznie z przepisami, stanowi jedynie ustawową konsekwencję podjętych wcześniej przez adresata decyzji działań naruszających przepisy prawa budowlanego.
Warte podkreślenia jest to, że jednakowa sankcja spotyka inwestorów, którzy spełniając teoretycznie wszystkie materialne przesłanki dopuszczalności wszczęcia procesu budowlanego nie uzyskali jedynie formalnego ich potwierdzenia w postaci ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, jak i tych samowolnie prowadzących inwestycje, dla których nie uzyskaliby pozwolenia na budowę, właśnie z uwagi na niespełnienie wszystkich wymaganych przesłanek materialnych.
Zgodnie z utrwalonym już orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego jedyną przesłanką nakazania rozbiórki obiektu budowlanego na podstawie art. 48 Prawa budowlanego, jest brak pozwolenia na budowę albo zgłoszenia. Nakaz rozbiórki jest obligatoryjny i organ nadzoru budowlanego nie może dokonać ewentualnej legalizacji budowy, bądź wydać pozwolenia na użytkowanie obiektu.
W tej sytuacji nie można stwierdzić ani naruszenia przepisów prawa materialnego ani też przepisów postępowania administracyjnego przez organy administracyjne, które prawidłowo przeprowadziły postępowanie w sprawie.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Taka ocena jest wynikiem obowiązujących regulacji prawnych i wypływającego z nich wniosku, że zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji nie naruszają prawa.
Z powyższych względów, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Przepisy wprowadzające ustawę- Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.), orzeczono jak w sentencji.