Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 20 marca 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę M.S., H.S., A.S. i M.S. na decyzję Wojewody [...] w przedmiocie zwrotu nieruchomości.
W dniu 26 marca 2009 r. M.S. wystąpił z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Jak wynika z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną E. Skarżący osiąga dochody w łącznej wysokości 980 złotych (ogrodnictwo, reklama), zaś żona skarżącego pozostaje bez dochodów. Strona jest współwłaścicielem domu o powierzchni 117 m kw. oraz nieruchomości rolnej o powierzchni 630 m kw., żona skarżącego posiada mieszkanie o powierzchni 36 m kw. Strona skarżąca zadeklarowała również posiadanie oszczędności w wysokości ok. 14.000 złotych (1/3 z 43.000 złotych), a także samochodu osobowego (marka nieznana, rok produkcji 2001) o wartości poniżej 3.000 EURO, stanowiącego współwłasność z siostrą. W uzasadnieniu wniosku skarżący podniósł, iż posiadane oszczędności przeznaczone są na zwrot odszkodowania za ewentualnie zwróconą nieruchomość.
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi zważył, co następuje.
Zgodnie z treścią art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) – dalej p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Jednocześnie ustawodawca w art. 246 § 1 p.p.s.a. uzależnił przyznanie prawa pomocy od wykazania przez stronę, że nie ma ona środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym) lub że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym).
Prawo pomocy jest instytucją stanowiącą wyjątek od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez strony postępowania. Z tego względu przesłanki zastosowania tej instytucji winny być interpretowane w sposób ścisły. Udzielenie prawa pomocy jest formą dofinansowania strony postępowania z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe.
Zatem strona występująca na drogę postępowania sądowego winna mieć świadomość obowiązku ponoszenia kosztów tego postępowania, a wnosząc o zwolnienie z tego obowiązku musi uprawdopodobnić, w sposób bardzo rzetelny, okoliczności przemawiające za uwzględnieniem wniosku.
Analiza przedstawionych przez skarżącego informacji, zawartych w składanym na urzędowym formularzu oświadczeniu, daje podstawy do twierdzenia, iż wniosek strony skarżącej nie może zostać uwzględniony.
W pierwszej kolejności, należy wskazać, iż co prawda deklarowany przez skarżącego dochód rodziny kształtuje się na poziomie 980 złotych miesięcznie, to jednak strona była w stanie zgromadzić oszczędności w kwocie ponad 14.000 złotych. Zgromadzenie zaś oszczędności w powyższej wysokości stanowi okoliczność, która wyklucza możliwość stwierdzenia, iż strona nie posiada środków na pokrycie udziału w postępowaniu bądź, że ich uiszczenie spowodowałoby uszczerbek dla utrzymania koniecznego rodziny skarżącego, co stanowi wyłączną przesłankę przyznania prawa pomocy.
Również porównanie wysokości oszczędności, pozostających w dyspozycji skarżącego z wysokością ewentualnych kosztów sądowych, wymaganych na obecnym etapie postępowania wyklucza możliwość przyznania skarżącemu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Oświadczenie skarżącego, iż oszczędności przeznaczone są na zwrot odszkodowania za ewentualnie zwróconą nieruchomość nie może zaś stanowić okoliczności dającej podstawę do przyznania prawa pomocy, gdyż nie wyłącza posiadania środków pieniężnych przez skarżącego.
Reasumując, fakt, iż skarżący jest współwłaścicielem domu, mieszkania oraz gospodarstwa ogrodniczego, a także znajduje się w posiadaniu oszczędności powoduje, iż w ocenie Referendarza sądowego, uznanie, iż skarżący jest osobą, której przypisać można jakikolwiek stopień ubóstwa nie jest możliwe. Tym samym zatem nie została spełniona przesłanka, o której mowa w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.
Wobec powyższego, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w postanowieniu.
AG