Uzasadnienie
Decyzją Nr [...] z dnia [...][...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu odwołania I. i B. L. utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] Nr [...] nakazującą inwestorom na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 51 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.), rozbiórkę ogrodzenia zewnętrznego nieruchomości położonej w Ł. przy ul. A 15 i 17.
W uzasadnieniu powyższej decyzji wskazano, że organ I instancji ustalił, iż w dniu 4 lutego 2002 r. I. i B. L. zgłosili w Referacie Urbanistyki i Administracji Architektoniczno – Budowlanej Delegatury Urzędu Miasta Ł. dla Dzielnicy Ł. – B. zamiar budowy ogrodzenia od frontowego nieruchomości przy ul. A 15/17 dołączając do zgłoszenia projekt nowego ogrodzenia, w którego skład wchodził śmietnik. Po stwierdzeniu faktu, że zgłoszone ogrodzenie zostało wykonane Prezydent Miasta Ł. decyzją z dnia [...] umorzył postępowanie w sprawie zgłoszenia uznając je za bezprzedmiotowe. Od decyzji tej strony nie wniosły odwołania, co spowodowało, że decyzja ta stała się ostateczna i jako taka stanowiła materiał dowodowy w postępowaniu prowadzonym przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w sprawie samowoli budowlanej. Organ ten wszczął dwa odrębne postępowania: jedno dotyczące przedmiotowego śmietnika i drugie w sprawie ogrodzenia. Dołączony do zgłoszenia projekt budowlany określający wykonanie ogrodzenia z przęseł stalowych zamocowanych do słupków z cegły klinkierowej nie jest, zdaniem organu projektem remontu, lecz projektem nowego ogrodzenia dostosowanego do nowej sytuacji powstałej po scaleniu dwóch działek. W tej sytuacji niemożliwe było odtworzenie starego ogrodzenia wykonanego z siatki drucianej na słupkach stalowych, z oddzielnymi wjazdami i furtkami na dwie działki. Fakt wykonania tego ogrodzenia zgodnie z projektem został potwierdzony w czasie wizji lokalnej przeprowadzonej w dniu 9 sierpnia 2002 r. Roboty te nie mają związku z remontem, o jakim mowa w art. 3 pkt 8 obowiązującego prawa budowlanego. Zgodnie z tym przepisem jako remont należy rozumieć wykonywanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, a niestanowiących bieżącej konserwacji, przy czym dopuszcza się stosowanie wyrobów budowlanych innych, niż użyto w stanie pierwotnym.
Zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 7 prawa budowlanego budowa ogrodzeń nie wymaga pozwolenia na budowę, jednakże zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 2 budowa ogrodzeń od strony dróg, ulic, placów i innych miejsc publicznych wymaga zgłoszenia właściwemu organowi. Warunek ten nie został w przedmiotowej sprawie spełniony, gdyż inwestorzy
Organ odwoławczy nie znalazł podstaw do stwierdzenia nieprawidłowości w postępowaniu organu I instancji w przedmiotowej sprawie i w podjętym rozstrzygnięciu. W ocenie organu II instancji wykonanie ogrodzenia ma cechy obiektu budowlanego jakkolwiek zaliczone zostało przez ustawodawcę do urządzeń budowlanych. Z tej racji zasadny jest nakaz jego rozbiórki na podstawie powołanych w decyzji organu I instancji przepisów prawa relatywnie do sankcji określonej w art. 48 prawa budowlanego, dotyczącej obiektów budowlanych realizowanych bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę bądź zgłoszenia.
Skargę na decyzję organu II instancji do Naczelnego Sądu Administracyjnego, Ośrodka Zamiejscowego w Łodzi wnieśli inwestorzy domagając się uchylenia decyzji organów obu instancji i umorzenia postępowania. Skarżący zarzucili naruszenie prawa materialnego - art. 3 pkt 8 ustawy Prawo budowlane poprzez uznanie, że wykonane prace nie stanowiły remontu ogrodzenia, które wzniesione zostało w linii uprzednio istniejącego ogrodzenia, naruszenie art. 80 Kpa poprzez pominięcie przy ustaleniach faktycznych dowodów przedstawionych przez nich jako stronę postępowania, w tym oświadczenia projektanta ogrodzenia i sąsiadów o istniejącym uprzednio ogrodzeniu posesji, a nadto naruszenie art. 7, 10 § 1, art. 79 § 1 i 2 Kpa poprzez wyrażenie błędnego poglądu, że ustalenia Referatu Urbanistyki i Administracji Architektoniczno – Budowlanej Delegatury Urzędu Miasta Ł. z dnia 18 kwietnia 2002 r. i wydana w ich następstwie decyzja Prezydenta Miasta Ł. z 18 kwietnia 2002 r. mogą być podstawą rozstrzygnięcia i ustaleń faktycznych w przedmiotowej sprawie.
W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. wniósł o jej oddalenie ponawiając argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m. innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 art. 1 powołanego aktu).
Analogiczne unormowanie zawarte zostało w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270). Oznacza to, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, tj. jej zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd rozpoznający sprawę nie może zatem zmienić zaskarżonej decyzji, a jedynie uwzględniając skargę może ją uchylić, stwierdzić jej nieważność lub niezgodność z prawem. W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skarga podlega oddaleniu.
Przeprowadzając taką kontrolę, sąd zgodnie z art. 134 § 1 powołanej ustawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Może więc dokonać oceny zaskarżonej decyzji także w innym zakresie niż zakres, w jakim zakwestionowała decyzję strona skarżąca.
Oceniając prawidłowość zaskarżonej decyzji sąd zobligowany jest również uwzględnić stan prawny obowiązujący w dacie jej wydania.
Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w tak zakreślonej kognicji Wojewódzki Sąd Administracyjny nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi.
Chybiony jest przede wszystkim zarzut naruszenia przepisów postępowania administracyjnego poprzez nienależyte wyjaśnienie stanu faktycznego i wadliwą ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego.
W toku postępowania administracyjnego skarżący zmierzali do wykazania, że prace związane z wykonaniem ogrodzenia miały charakter remontu, o którym jest mowa w art. 3 pkt 8 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.). Przepis ten stanowi, że pod pojęciem remontu należy rozumieć wykonywanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, a nie stanowiących bieżącej konserwacji, przy czym dopuszcza się stosowanie wyrobów budowlanych innych niż użyto w stanie pierwotnym.
Należy wskazać, że zgodnie z art. 30 ust. 1 i 2 powołanej ustawy zgłoszenia właściwemu organowi wymaga zarówno budowa ogrodzeń, jak i roboty budowlane polegające na remoncie obiektów budowlanych. W obu zatem przypadkach inwestor winien dokonać zgłoszenia zamiaru przystąpienia do budowy niezależnie od charakteru robót.
Oczywistym jest, że czynności podjęte w postępowaniu zakończonym decyzją Nr I.RUB/29/2002 z dnia 18.04.2002 r. umarzającą postępowanie w sprawie zgłoszenia budowy przedmiotowego ogrodzenia nie mogły stanowić dowodu w postępowaniu prowadzonym w niniejszej sprawie. Nie bez znaczenia dla oceny całego materiału dowodowego pozostawał jednak fakt niekwestionowania tej decyzji przez skarżących w trybie postępowania odwoławczego, czy też wznowienia postępowania, oczywiście przy zaistnieniu przesłanek z art. 145 Kpa.
Z materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego w rozpoznawanej sprawie, w tym z protokołu z wizji lokalnej przeprowadzonej w dniu 9.08.2002 r. wynika, że skarżący przystąpili do wykonania inwestycji już w marcu 2002 r., a zatem przed dokonaniem wymaganego przepisami prawa budowlanego zgłoszenia i wykonali większość robót do połowy kwietnia 2002 r., tj. przed upływem terminu do wniesienia przez organ sprzeciwu, przewidzianego przepisem art. 30 ust. 2 prawa budowlanego.
Wbrew odmiennemu stanowisku skarżących, nie można również przyjąć, że zgłoszenie zamiaru budowy wyrażone zostało przez nich już we wniosku z dnia 30.01.1998 r. o wydanie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla projektowanego budynku mieszkalnego i ogrodzenia, którego kserokopię skarżący złożył na rozprawie w dniu 21 stycznia 2005 r. Wniosek ten dotyczy bowiem całkowicie odrębnego postępowania - o wydanie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu stanowiącej promesę do dalszego etapu procesu inwestycyjnego i nie może być interpretowany w sposób sugerowany przez skarżącego.
Nie można przeto, nie podzielić stanowiska organów obu instancji, iż skarżący dopuścili się samowoli budowlanej.
Organy nadzoru budowlanego dokonały również prawidłowej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego przyjmując, iż budowa ogrodzenia nie miała charakteru remontu w rozumieniu art. 3 pkt 8 ustawy Prawo budowlane. Zresztą sam skarżący do protokołu z wizji lokalnej przeprowadzonej w dniu 9.08.2002 r. oświadczył, że wykonane ogrodzenie jest przebudową, a nie remontem ogrodzenia.
Organy obu instancji trafnie wskazały, że na mapach złożonych przez skarżących, pochodzących z lat 1989 - 1998 ujawnione jest ogrodzenie obu działek stanowiących obecnie własność skarżących, w którym brak jest bramy, natomiast zaznaczone są dwie istniejące furtki, których usytuowanie jest różne od usytuowania obecnie wykonanej jednej furtki i bramy. Analiza projektu ogrodzenia i załączonego do niego opisu wykonania prowadzi do jednoznacznego wniosku, iż jest to całkiem nowe ogrodzenie dostosowane do sytuacji powstałej po scaleniu dwóch poprzednio oddzielnych działek i nie ma tu żadnego znaczenia okoliczność, że usytuowane jest ono w linii poprzedniego ogrodzenia. Zresztą w piśmie z dnia 4.11.2004 r. skierowanym do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. sam skarżący przyznał, że zgłoszenie miało na celu poinformowanie urzędu o zmianie wjazdu, zmianie usytuowania furtki wejściowej i budowie śmietnika. W odniesieniu do śmietnika twierdzenie skarżącego rozmija się z prawdą, gdyż w zgłoszeniu z dnia 2.04.2002 r. nie ma mowy o tym obiekcie budowlanym.
Nie ulega wątpliwości, ze obiektywnym dowodem w sprawie mógł być wyłącznie pierwotny opis techniczny do projektu ogrodzenia, a nie oświadczenie projektanta sporządzone w dniu 30.09.2002 r. na prośbę inwestorów i na użytek niniejszego postępowania. Z opisu tego wynika wprost, że fundament pod słupki i cokół należy wykonać jako betonowy, posadowiony na głębokości 1 m i szerokości 40 cm pod słupki i 25 cm pod cokół i nie ma w nim mowy o wykorzystaniu istniejącego fundamentu. Nawet w samym zgłoszeniu skarżący powołali się tylko na "częściowe" wykorzystanie istniejącego fundamentu, zaś ocena wszystkich dokumentów może prowadzić tyko do jednego wniosku, iż zakres robót wykraczał poza definicję remontu zawartą w art. 3 pkt 8 prawa budowlanego.
Zgodnie z art. 3 pkt 9 powołanej ustawy, ogrodzenie wymienione jest jako urządzenie budowlane związane z obiektem budowlanym (por. wyrok NSA w Warszawie z dnia 9.07.1999 r., IVSA 1129/97, LEX nr 47827, uchwała 7 sędziów NSA w Warszawie z dnia 15.05.2000 r. OPS 20/99, ONSA 2000/4/133). W takim zaś przypadku podstawę prawną nakazania jego rozbiórki stanowi wskazany przez organ II instancji przepis art. 51 ust. 1 w związku z art. 51 ust. 4 prawa budowlanego, który stosuje się w innych przypadkach, niż określone w art. 48, jeżeli roboty budowlane wykonane zostały w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1, czyli bez wymaganego pozwolenia albo zgłoszenia.
Z przytoczonych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zmianami), skargę jako bezzasadną oddalił.