Uzasadnienie
II SA/Łd 894/16
Prezydent Miasta P., wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, postanowieniem z dnia [...] odmówił J. i F. S. wszczęcia postępowania w sprawie otrzymania, w trybie art. 122a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2015 r. poz. 1774 ze zm.), dalej u.g.n., odszkodowania z tytułu zmniejszenia wartości nieruchomości z uwagi na przechodzącą przez nieruchomość położoną w P. przy ul. A 127 linię energetyczną 110 kV P.-B.
W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, że w stosunku do nieruchomości wnioskodawców nie było prowadzone postępowanie wywłaszczeniowe, jak również postępowanie dotyczące zezwolenia w drodze decyzji na zajęcie nieruchomości w celu budowy słupa linii 110 kV P.-B.
Na ww. postanowienie zażalenie złożyli J. i F. S., wnosząc o jego uchylenie oraz o ustalenie odszkodowania na podstawie art. 122a u.g.n.
Postanowieniem z dnia [...] Wojewoda [...] utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji.
Organ odwoławczy przytoczył treść art. 122a u.g.n. i wyjaśnił, że przepis ten ma zastosowanie tylko wówczas, gdy postępowanie wywłaszczeniowe zostało wszczęte, jednak nie zakończyło się wydaniem ostatecznej decyzji. Nie można stosować tego przepisu w przypadku, gdy postępowanie wywłaszczeniowe w ogóle nie zostało wszczęte, a mimo to zrealizowano cel publiczny.
W odniesieniu do opisywanej inwestycji na działce wnioskodawców nie zostało wszczęte postępowanie w sprawie zezwolenia na zajęcie przedmiotowej nieruchomości w trybie art. 35 obowiązującej wówczas ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz.U. z 1961 r. Nr 18, poz. 94 ze zm.).
Na ostateczne postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wnieśli J. i F. S.. Skarżący, domagając się uchylenia postanowień organów obydwu instancji, stwierdzili, że organy nie odniosły się do wskazywanych przez nich przepisów prawa, gdy cel inwestycyjny został zrealizowany przy zastosowaniu ustaw szczegółowych zezwalających na nadanie klauzuli "poufności", jaką objęta była inwestycja w trakcie jej realizacji i wyłączenia możliwości zaskarżenia takich decyzji lokalizacyjnych i żądania wydania decyzji odszkodowawczych w trybie art. 35 ustawy z 1958 r.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje,.
Skarga nie zawiera uzasadnionych podstaw.
Należy podkreślić, że to skarżący wskazali na art. 122a u.g.n. jako podstawę swojego żądania. Organ związany był wnioskiem skarżących w tym zakresie i nie mógł wniosku stron rozpoznać inaczej, niż poprzez przesłanki wynikające z powołanego przepisu.
Stosownie do art. 122a u.g.n. jeżeli cel publiczny został zrealizowany, a postępowanie wywłaszczeniowe nie zostało zakończone wydaniem ostatecznej decyzji o wywłaszczeniu, starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, w drodze decyzji orzeka o nabyciu praw na rzecz Skarbu Państwa albo właściwej jednostki samorządu terytorialnego za odszkodowaniem. Starosta wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej przed wszczęciem postępowania wyznacza dwumiesięczny termin do zawarcia umowy. Po bezskutecznym upływie dwumiesięcznego terminu do zawarcia umowy odszkodowanie ustala się według przepisów rozdziału 5.
Przepis ten nie budzi w orzecznictwie sądowym, jak również w piśmiennictwie, wątpliwości interpretacyjnych. Jest to unormowanie szczególne, umożliwiające uregulowanie stanów prawno-rzeczowych tych nieruchomości, na których zrealizowano cel publiczny. Jako przepis szczególny art. 122a nie może podlegać wykładni rozszerzającej. Stosując natomiast wykładnią gramatyczną omawiany przepis będzie miał zastosowanie do takich stanów faktycznych, w których w toku postępowania wywłaszczeniowego, jeszcze przed wydaniem decyzji ostatecznej o wywłaszczeniu, cel publiczny został zrealizowany. Zatem warunkiem niezbędnym do skorzystania z tej regulacji, po spełnieniu pozostałych przesłanek wymaganych do wydania decyzji orzekającej o nabyciu prawa, jest wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego (wyrok NSA z dnia 11 kwietnia 2014 r., I OSK 2295/12).
W niniejszej sprawie niewątpliwie postępowanie wywłaszczeniowe wobec działki skarżących nie zostało wszczęte. Z ustaleń organów wynika, że linia energetyczna 110 kV P.-B. realizowana była na początku lat siedemdziesiątych XX wieku po uzyskaniu decyzji nr 28/69 o lokalizacji szczegółowej z 1969 r. W dniu 11 sierpnia 1971 r. wydana została przez Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w P. decyzja zatwierdzająca plan realizacyjny linii energetycznej 110 kV P. – B. w granicach administracyjnych miasta P.. Z kolei decyzją z dnia [...] sierpnia 2006 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego udzielił Zakładowi A pozwolenia na użytkowanie tej linii, zaś decyzją z dnia [...] takie pozwolenie udzielone zostało B S.A.
Organy przeprowadziły szereg czynności wyjaśniających, które wykazały brak dokumentów świadczących o wszczęciu postępowania administracyjnego wobec działki skarżących. Nie było zatem podstaw do zastosowania art. 122a u.g.n. Sami wnioskodawcy, w piśmie z dnia 3 czerwca 2016 r., wskazali, że nie przeprowadzono żadnego postępowania administracyjnego w sprawie budowy przedmiotowej linii.
Należało więc uznać działania organów w niniejszej sprawie za legalne. Zaistniały bowiem podstawy do odmowy wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a., w myśl którego gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania.
Brak przepisu prawa materialnego, na podstawie którego organy mogłyby wszcząć i prowadzić sprawę administracyjna zgodnie z wnioskiem skarżących, wobec niemożności zastosowania w sprawie art. 122a u.g.n., stanowił niewątpliwie "inną uzasadnioną przyczynę" uzasadniającą zastosowanie art. 61a § 1 k.p.a. Z tej przyczyny podnoszone przez skarżących okoliczności odnośnie do klauzuli poufności, jaką objęta była inwestycja, pozostają bez prawnego znaczenia.
Wobec powyższego Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U,. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), orzekł jak w sentencji.
JK