Uzasadnienie
Ostatecznym postanowieniem nr [...] z dnia [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z., działając na podstawie art. 123, art. 97 § 1 pkt 4 i art. 100 § 1 ustawy z dnia 14.czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz.U. Nr 98 z 2000r., poz. 1071 ze zm.), zawiesił postępowanie w sprawie samowolnego prowadzenia robót budowlanych na nieruchomości, położonej w Z., przy ul. A do czasu rozstrzygnięcia przez sąd powszechny sporu o zniesienie współwłasności tejże nieruchomości.
W motywach orzeczenia organ I instancji wskazał, iż sporna nieruchomość stanowi współwłasność Z. W., małżonków Z. i M. J. oraz J. i L. W.. Na jej terenie, niektórzy spośród współwłaścicieli samowolnie wykonali "szereg robót budowlanych z naruszeniem prawa budowlanego" Przed Sądem Rejonowym w Z. toczy się postępowanie o fizyczne zniesienie współwłasności nieruchomości. Ponieważ zaś możliwe jest doprowadzenie budynku mieszkalnego oraz terenu nieruchomości do stanu zgodnego z prawem, konieczne jest, w ocenie organu, zawieszenie postępowania do czasu "uzyskania prawomocnego orzeczenia Sądu Rejonowego w Z. w sprawie cywilnej".
W dniu [...] Z. W. złożyła wniosek o "rozebranie samowolnych zabudowań w korytarzu na parterze i pierwszym piętrze" posesji, wskazując, iż zostały one wykonane przez pozostałych współwłaścicieli nieruchomości bez pozwolenia na budowę i bez jej zgody. W piśmie z dnia [...] podniosła dodatkowo, iż postępowanie cywilne, zawisłe przed Sądem Rejonowym w Z. nie zostało zakończone, natomiast dokonane przez współwłaścicieli naniesienia na wspólnej nieruchomości utrudniają jej dostęp do przewodów elektrycznych i rur kanalizacyjnych.
Postanowieniem nr [...] z dnia [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z., na podstawie art. 123 § 1 w zw. z art. 97 § 2 k.p.a. orzekł o podjęciu z urzędu zawieszonego postępowania, podnosząc, iż wobec faktu, że postępowanie cywilne, zawisłe przed Sądem Rejonowym w Z. zostało zawieszone z uwagi na toczące się postępowanie administracyjne w organie nadzoru budowlanego, "należało uznać że ustąpiła przyczyna uzasadniająca zawieszenie postępowania".
Zażalenie na powyższe rozstrzygnięcie złożyli Z. J., M. J., J. W. i L. Wiśniewski, wskazując, iż udziały we współwłasności nieruchomości nabyli na podstawie umowy darowizny z dnia [...]. Po tej dacie nie prowadzili żadnych robót budowlanych na terenie posesji, w szczególności nie budowali łazienek, będących przedmiotem sporu, ale dokonali jedynie ich remontu.
Postanowieniem nr [...] z dnia [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł., działając w oparciu o treść art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 144 oraz art. 101 § 3 k.p.a. orzekł o uchyleniu zaskarżonego postanowienia i umorzeniu postępowania w zakresie nim objętym.
W uzasadnieniu podniósł, iż zagadnienie wstępne, które stanowiło podstawę do zawieszenia postępowania nie zostało rozstrzygnięte przez sąd powszechny. Nie odpadła zatem przyczyna zawieszenia postępowania, brak było więc podstaw do jego podjęcia. Uzasadnia to, zdaniem organu odwoławczego, uchylenie zaskarżonego postanowienia i umorzenie postępowania "w zakresie objętym tymże postanowieniem".
W skardze na powyższe orzeczenie Z. W. wniosła o jego uchylenie, wskazując, iż "Prawo budowlane nie przewiduje, aby dla stwierdzenia prawidłowości lub nieprawidłowości budowy konieczne było przeprowadzenie zniesienia współwłasności, wobec czego kwestia ta nie stanowi zagadnienia wstępnego, o którym mowa w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a."
W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. wniósł o jej oddalenie, wywodząc, iż przedmiotem badania organu odwoławczego była jedynie kwestia podjęcia zawieszonego postępowania, nie zaś prawidłowość jego zawieszenia. Postanowienie o zawieszeniu postępowania nie zostało zaskarżone przez żadną ze stron, wskutek czego stało się ostateczne i wiążące organy administracji.
Uczestnicy postępowania wnieśli o oddalenie skargi, podnosząc, iż postępowanie cywilne przed Sądem Rejonowym w Z. zostało podjęte postanowieniem z dnia [...].
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga jest zasadna.
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 ustawy z dnia 25.lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola wspomniana sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (§ 2).
Sąd administracyjny, uwzględniając skargę, uchyla zaskarżony akt w całości albo części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa, dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jeżeli natomiast zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach - stwierdza nieważność zaskarżonego aktu w całości lub części. Stwierdzenie wydania orzeczenia z naruszeniem prawa wchodzi zaś w grę, o ile zachodzą przyczyny, określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach (art. 145 ustawy z dnia 30.sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./, zwanej w dalszej części rozważań p.p.s.a.). Po myśli art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.).
Biorąc pod uwagę tak zakreśloną kognicję oraz przyczyny wzruszenia decyzji, Sąd stwierdził, że zaskarżone orzeczenie narusza przepisy procedury administracyjnej w stopniu określonym w cytowanym przepisie.
Wskazać w pierwszym rzędzie należy, iż postępowanie administracyjne w badanej sprawie ma na celu ustalenie i ocenę legalności robót budowlanych, wykonanych na terenie nieruchomości, położonej w Z., przy ul. A. Poza sporem pozostaje natomiast, że współwłaścicielami tej nieruchomości, poczynając od [...] pozostają Z. W. w ½ części, J. i L. W. w ¼ części oraz M. i Z. J. w ¼ części. Stan prawny nieruchomości jest więc i był w toku całego postępowania ustalony. Zgodnie natomiast z treścią art. 52 ustawy z dnia 7.lipca 1994r. Prawo budowlane (tekst jednolity Dz.U. Nr 156 z 2006r., poz. 1118) obowiązki, określone w art. 48 -51 ustawy Prawo budowlane, aktualne w razie poczynienia ustaleń co niezgodnego z przepisami wykonania robót budowlanych, mogą być nałożone na inwestora, właściciela (współwłaścicieli) lub zarządcę obiektu budowlanego. Fakt, że przed Sądem Rejonowym w Z. toczy się postępowanie o zniesienie współwłasności nie miał i nie ma charakteru zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 § 4 k.p.a., od którego rozstrzygnięcia zależy załatwienie badanej sprawy.
Okoliczność bowiem, że w bliżej nieokreślonej przyszłości zmianie ulec może sytuacja własnościowa nieruchomości, na skutek zniesienia jej współwłasności, nie może powstrzymywać organów nadzoru budowlanego od podejmowania działań koniecznych do doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem.
Skoro zatem brak było uzasadnienia dla zawieszenia postępowania administracyjnego i wydane w tym przedmiocie postanowienie z dnia [...] jest wadliwe, nie można z jego wadliwości czynić usprawiedliwienia dla odmowy podjęcia zawieszonego postępowania. Błędne uznanie określonej okoliczności za prejudykat i zawieszenie postępowania administracyjnego na tej podstawie, nie czyni z faktu tego prejudykatu, który nie podlega ocenie przy rozważaniach o konieczności podjęcia zawieszonego postępowania.
Reasumując, wobec tego, że przyczyna zawieszenia postępowania nie istniała, wadliwa jest konkluzja organu odwoławczego o jej nieustąpieniu, w rozumieniu art. 97 § 2 k.p.a.
Biorąc pod uwagę powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a w zw. z art. 135 p.p.s.a orzeczono o uchyleniu zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzających ją postanowień Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. z dnia [...] i [...], uznając, iż jest to niezbędne dla usunięcia, stwierdzonych w toku rozpoznawania sprawy, naruszeń prawa i końcowego jej załatwienia.
Z uwagi natomiast na charakter prawny zaskarżonego postanowienia, nie podlegającego wykonaniu i nie nadającego się do wykonania, brak było podstaw do orzekania w przedmiocie jego wykonania w trybie art. 152 p.p.s.a.
Po myśli art. 200 p.p.s.a. zasądzono zaś na rzecz skarżącej zwrot poniesionych przezeń kosztów postępowania w wysokości uiszczonego wpisu sądowego.