Uzasadnienie
Decyzją z dnia 27 stycznia 1997 roku o numerze (...) Kierownik Urzędu Rejonowego w K. działając na podstawie art. 61, art. 66 pkt 1 i 3, art. 84 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane /Dz.U. nr 89 poz. 414 ze zm./ i art. 104 Kpa nakazał Eugeniuszowi i Halinie P. pełnomocnikom właścicieli nieruchomości Darii i Sylwii P. dokonać remontu budynku oficyny w K. ul. R. 34 terminie do 30 maja 1997 r w: zakresie obejmującym co najmniej wymianę stropu nad parterem, remont ścian parteru, remont trzonu kominowego, przy zachowaniu określonych w decyzji wymagań i warunków.
W uzasadnieniu organ I instancji stwierdził, iż obowiązkiem właścicieli i zarządców budynków jest utrzymywanie właściwego stanu technicznego obiektu budowlanego.
Podczas oględzin terenowych w dniu 16 października 1995 r. stwierdzono znaczne techniczne zniszczenie stropu drewnianego pomiędzy parterowym pomieszczeniem składowym, a kuchnią na piętrze użytkowaną przez lokatora.
W postępowaniu administracyjnym ustalono że zarywający się strop drewniany kwalifikuje się do wymiany, trzon kominowy kwalifikuje się do remontu pilnego, bądź wymiany a ściany przyziemne wymagają remontów i wzmocnień.
Zdaniem organu lokator zamieszkujący pomieszczenie Pani Maria L. zadeklarowała, iż w terminie czterech tygodni przebywać będzie tylko w pokoju i zniesie uciążliwości związane z remontem. Organ nie posiada lokali zastępczych dla osób wykwaterowywanych na czas remontu.
Organ ustalił termin wykonania remontu kieruje się zarówno potrzebą pilnego wykonania tego remontu; jak i interesem zarządcy, który zadeklarował, iż chce dokonać tego remontu równolegle z budową sklepu na działce, przylegającego do oficyny.
Od powyższej decyzji odwołali się Eugeniusz i Halina P. działając w imieniu nieletnich córek właścicielek nieruchomości wyjaśniając, iż nie są w stanie wykonać decyzji z powodów finansowych, zakres robót jest zbyt szeroki a organ nie zapewnił pomieszczenia zastępczego dla lokatora i wnosili o zmianę terminu wykonania remontu do końca roku 1997, ewentualnie dokonanie remontu na koszt urzędu wraz z obciążeniem hipoteki nieruchomości tymi kosztami.
Decyzją z dnia 27 marca 1997 r. o numerze (...) Wojewoda K. działając na podstawie art. 104 par. 1 i 2 oraz art. 138 par. 1 pkt 1 Kpa oraz art. 61 i art. 66 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane /Dz.U. nr 89 poz. 414 ze zm./ utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy wyznaczając nowy termin jej wykonania do dnia 30 maja 1997 r.
W uzasadnieniu Wojewoda K. podzielił poglądy organu I instancji dotyczące konieczności dokonania remontu budynku, a także uznał, iż uwzględniono realne terminy wykonania prac remontowych Organ stwierdził, iż uwagi i zastrzeżenia podniesione w odwołaniu są niezasadne i nie mogły zostać przez organ II instancji uwzględniane Wojewoda K. podzielił także pogląd organu niższej instancji; iż można dokonać remontu bez wykwaterowania lokatorki.
Organ stwierdził także, że w przedmiotowej sprawie występuje zagrożenie życia i zdrowia ludzi.
Powyższą decyzję zaskarżyli małżonkowie P. działając w imieniu swoich córek wnosząc o jej uchylenie i zarzucając naruszenie prawa budowlanego poprzez nakazanie remontu przy zasiedleniu mieszkania, odmowy przekwaterowania lokatora na czas remontu, nie uwzględnienie wniosków Skarżących a przeprowadzeniu remontu na koszt Urzędu z wpisem do hipoteki, nie uwzględnienie zarzutu dotyczącego przekroczenia możliwości wykonania remontu.
W uzasadnieniu skarżący podkreślili, iż tak szeroki zakres remontu jest niemożliwy do wykonania w tak krótkim terminie jaki został określony w decyzji, według skarżących cały obiekt wymaga kapitalnego remontu co nie jest możliwe do wykonania przy jego zasiedleniu. Skarżący twierdzą iż wynika to z włączonej do skargi inwentaryzacji, której jednak do skargi nie dołączyli.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda K. wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje twierdzenia zawarte o uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Ustosunkowując się do zarzutów skarżących organ II instancji stwierdził, iż istnieje możliwość wykonania remontu bez wykwaterowania lokatorki a w przypadku konieczności wykwaterowania właściciel może we własnym okresie wytoczyć powództwo o opróżnienie lokalu zapewniając lokal zamienny oraz pokrywając koszty przeprowadzki.
Termin określony w decyzji jest zdaniem organu możliwy do wykonania określonych prac. W sprawie możliwości przeprowadzenia remontu na koszt Urzędu Miasta właściciel powinien wystąpić do miejscowego organu samorządowego.
Zdaniem organu skarżący nie wykonują właściwie obowiązków właściciela zarządcy nieruchomości i przyciągają celowo toczące się postępowanie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje
Zgodnie z art. 21 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ sąd ten sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem.
Oznacza. to, że Sąd bada legalność zaskarżonej decyzji czy jest ona zgodna z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron, oraz procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Decyzja zaś lub postanowienie stosownie do art. 22 ust 2 ustawy o NSA podlega uchyleniu jeżeli sąd stwierdzi:
1/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy 2/ naruszenie prawa-dające podstawę do wznowienia postępowania 3/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdził, iż skarga zasługuje na uwzględnienie ale z innych powodów, niż te które przytoczyła strona skarżąca w skardze wniesionej do sądu administracyjnego.
Naczelny Sąd Administracyjny zgodnie z art. 51 cyt. ustawy o NSA nie jest związany granicami skargi.
Oznacza to, że Sąd administracyjny ma obowiązek rozpoznać sprawę rozstrzygniętą w skarżonej decyzji ostatecznej z punktu widzenia zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i zastosowania przepisów prawa materialnego.
Granice rozpoznania skargi przez sąd są wyznaczone przez kryterium legalności decyzji administracyjnej zaskarżonej do tego sądu.
Z akt administracyjnych wynika, iż Eugeniusz P. dokonując remontu budynku znajdującego się na przedmiotowej, posesji usytuowanego od strony Rynku dokonał ustaleń dotyczących przewidywanego zakresu prac remontowych z wojewódzkim konserwatorem zabytków z uwagi na to, iż budynek ten jest trwałym elementem układu urbanistycznego wpisanego do rejestru zabytków.
Sąd zwrócił się do Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w P. z pytaniem czy wszystkie budynki, a w szczególności oficyna usytuowana na nieruchomości położonej w K. przy ul. R. 34 są objęte ochroną konserwatorską dziedzictwa kulturowego.
W piśmie z dnia 31 sierpnia 2000 r. Kierownik Delegatury Wojewódzkiego Oddziału Służby Ochrony Zabytków w K. wyjaśnił, iż budynek wraz z oficyną usytuowany w K. przy ul. R. 34 jest trwałym elementem układu urbanistycznego miasta, wpisanym do rejestru zabytków decyzją (...) z dnia 14 marca 1995 r. (...). Ponadto budynek jest objęty ochroną Konserwatorską na podstawie ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym. Każda: zmiana zagospodarowania terenu i wszelkie prace remontowo-konserwatorskie wymagają decyzji określającej rodzaj inwestycji, warunki wynikające z ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, warunki wynikające z przepisów szczególnych tj. m.in. z przepisów o ochronie dóbr kultury. Decyzja ta jest uzgadniana z Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków w trybie art. 106 Kpa. W przedmiotowej sprawie brak jest informacji czy organy administracji wydając decyzję nakazującą dokonanie remontu oficyny wzięły pod uwagę fakt, iż przedmiotowa nieruchomość jest trwałym elementem układu urbanistycznego wpisanym do rejestru zabytków.
Z akt nie wynika również czy w przedmiotowej sprawie wypowiadał się wojewódzki konserwator zabytków i czy zezwolił na dokonanie remontu oficyny.
Doszło zatem do naruszenia art. 7 Kpa zgodnie z którym organ administracji ma podjąć wszelkie kroki zmierzające da dokładnego ustalenia stanu faktycznego, oraz art. 77 Kpa zgodnie z którym organ musi w sposób wyczerpujący zbadać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.
Artykuł 2 ust. 2 pkt: 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane /Dz.U. nr 89 poz. 414 ze zm./ stanowi, iż przepisy prawa budowlanego nie naruszają przepisów o ochronie dóbr kultury w odniesieniu do obiektów zabytkowych i obszarów objętych ochroną konserwatorską.
Z art. 4 ustawy z dnia 15 lutego 1962 r o ochronie dóbr kultury /Dz.U. nr 10 poz. 48 ze zm./ wynika iż ochronie prawnej, przewidzianej w przepisach tej ustawy podlegają następujące dobra kultury, zwane w ustawie "zabytkami":
1/ wpisane do rejestru zabytków 2/ wpisane w muzeach do inwentarza i wchodzące w skład bibliotek, z wyjątkiem materiałów wchodzących w skład narodowego zasobu archiwalnego, którego ochronę regulują odrębne przepisy, 3/ inne, jeżeli ich charakter zabytkowy jest oczywisty, o ile nie podlegają ochronie na podstawę odrębnych przepisów.
W myśl art. 27 ust 1 tejże ustawy bez zezwolenia właściwego wojewódzkiego konserwatora zabytków nie wolno zabytków przerabiać, odnawiać rekonstruować, konserwować, zabudowywać, odbudowywać, zdobić, uzupełniać, rozkopywać ani dokonywać innych zmian.
W art. 21 ust 1 powołanej ustawy zapisano, że wszelkie prace i roboty przy zabytkach oraz prace archeologiczne i wykopaliskowe wolno prowadzić tylko za zezwoleniem właściwego wojewódzkiego konserwatora zabytków.
W przedstawionej sytuacji prawnej należy uznać, że organ administracji może wydać decyzję przewidzianą w art. 66 cyt. ustawy prawa budowlane dotyczącą obiektu będącego zabytkiem lub obiektu położonego na terenie obszaru objętego ochroną konserwatorską tylko wówczas, gdy zezwoli na to wojewódzki konserwator zabytków.
Z uwagi na fakt, iż z akt administracyjnych nie wynika, czy organ administracji uzyskał zgodę wojewódzkiego konserwatora zabytków przed wydaniem decyzji Sąd nie mógł ocenić prawidłowości zastosowania, przepisów prawa materialnego.
Mając zatem na uwadze, iż w przedmiotowej sprawie doszło do naruszenia przepisów postępowania a konkretnie art. 7 i art. 77 Kpa, co mogło mieć wpływ na wynik sprawy Sąd na podstawie art. 22 ust 1 pkt 1 i ust 2 pkt 3 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ orzekł jak w sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 55 ust 1 i 3 cyt. ustawy o NSA.