Uzasadnienie
II SA/Łd 947/02
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. decyzją z dnia [...] utrzymało w mocy własną decyzję z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w B. z dnia [...] nr [...] przyznającej A. S. zasiłek stały z tytułu opieki nad dzieckiem niepełnosprawnym, wymagającym opieki ze strony innej osoby, - na podstawie art. 127 § 3, art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (tj. Dz. U. z 1998 r. Nr 64, póz. 414 z późn. zm.). W uzasadnieniu tej decyzji stwierdzono, iż Kolegium działając z urzędu stwierdziło nieważność decyzji przyznającej zasiłek stały z uwagi na rażące naruszenie art. 27 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej.
Następnie przywołano stan faktyczny sprawy. A. S. jest matką małoletniej P. S. (lat 7), która jest dzieckiem niepełnosprawnym od urodzenia. Matka zamieszkuje z dzieckiem i opiekuje się nim, nie pracuje zawodowo. Dochód w rodzinie nie przekracza 150% dochodu określonego w art. 4 ustawy o pomocy społecznej. Orzeczeniem Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności w S. z [...] zaliczono P. S. do osób niepełnosprawnych ze wskazaniem konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie leczenia, rehabilitacji i edukacji. W orzeczeniu brak jest wskazania o konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji.
W ocenie Kolegium warunkiem koniecznym do przyznania zasiłku stałego z tytułu opieki nad dzieckiem jest orzeczenie o niepełnosprawności wraz ze wskazaniami o niepełnosprawności określonymi w art. 6 "b" ust. 3 pkt 7 i 8 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. 123, poz. 776 ze zm.). Wskazania te muszą być spełnione łącznie i są następujące: 1. konieczność stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji;
2. konieczność stałego współdziałania na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Skoro orzeczenie o niepełnosprawności nie zawierało obu wskazań, ale tylko jedno (jak w pkt. 2), to nie zostały spełnione wszystkie warunki określone w art. 27 ust. 1 ustawy z 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej do przyznania zasiłku stałego. Orzeczenie o niepełnosprawności w pkt 4 nie zawiera także wskazania konieczności sprawowania zwiększonej stałej opieki pielęgnacyjnej, jat to sugeruje wnioskodawczyni. Wręcz przeciwnie - wyraźnie stwierdza, że nie ma konieczności sprawowania zwiększonej stałej opieki pielęgnacyjnej, a A. S. błędnie odczytała treść orzeczenia. Jeżeli skarżąca nie zgadzała się z treścią orzeczenia Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności, to winna postąpić zgodnie z pouczeniem o odwołaniu zawartym w tym orzeczeniu. Skoro nie zostały spełnione obie przesłanki do przyznania zasiłku stałego, to decyzja przyznająca taki zasiłek była dotknięta wadą w postaci rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.
W skardze na tą decyzję A. S. podnosi, że nawet gdyby odwołała się od orzeczenia o niepełnosprawności to i tak punkt 4 tego orzeczenia nie zostałby zmieniony na takie brzmienie, którego wymaga Kolegium bowiem "orzecznictwo nie może zmieniać wzoru druku orzeczeń". Podkreśla, że czuje się pokrzywdzona pozbawieniem jej zasiłku stałego i w związku z tym brakiem możliwości odpowiedniego leczenia córki, które wiąże się z kosztami.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Zdaniem Kolegium, skoro w orzeczeniu o niepełnosprawności stwierdzono, że dziecko nie wymaga konieczności sprawowania zwiększonej stałej opieki pielęgnacyjnej, to oznacza to, że nie wymaga ono stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji w rozumieniu art. 27 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga nie może zostać uwzględniona, zaskarżona bowiem decyzja nie narusza prawa. W myśl art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (tj. Dz. U. z 1998 r. Nr 64, poz. 414 z późn. zm.) zasiłek stały przysługuje osobie zdolnej do pracy, lecz niepozostającej w zatrudnieniu ze względu na konieczność sprawowania opieki nad dzieckiem wymagającym stałej pielęgnacji polegającej na bezpośredniej osobistej pielęgnacji i systematycznym współdziałaniu w postępowaniu rehabilitacyjnym oraz edukacyjnym, o ile dochód rodziny nie przekracza półtorakrotnego dochodu określonego zgodnie z art. 4, a dziecko ma orzeczoną niepełnosprawność wraz ze wskazaniami, o których mowa w art. 6b ust. 3 pkt 7 i 8 ustawy z 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz.U. nr 123, poz. 776 z późn. zm.). Te ostatnie przepisy stanowią, iż w orzeczeniu o niepełnosprawności powiatowego zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności powinny być zawarte wskazania dotyczące: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczona możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.
Oba te wskazania muszą wystąpić łącznie. W orzeczeniu o niepełnosprawności z dnia [...] wydanym przez Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w S. znajduje się wskazanie dotyczące konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie leczenia, rehabilitacji i edukacji. Wskazanie to pokrywa się z wymogiem zawartym w art. 6b ust. 1 pkt 8 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych. Brak jest jednak w tym orzeczeniu wskazania wymaganego przez art. 6b ust. 1 pkt 7 tej samej ustawy dotyczącego konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczona możliwością samodzielnej egzystencji. Przeciwnie zaś w orzeczeniu tym wskazano, iż nie występuje w odniesieniu do córki skarżącej "konieczność sprawowania zwiększonej stałej opieki pielęgnacyjnej". W tej sytuacji uznać trzeba, iż prawidłowo postąpiło Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. stwierdzając nieważność decyzji Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w B. z dnia [...] przyznającej skarżącej zasiłek stały z tytułu opieki nad dzieckiem wymagającym opieki ze strony innej osoby.
Decyzja ta bowiem została wydana z rażącym naruszeniem art. 27 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej w zw. z art 6b ust. 3 pkt 7 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych. Nie może bowiem budzić najmniejszych wątpliwości okoliczność, iż przyznanie zasiłku stałego mimo oczywistego braku spełnienia jednej z dwóch przesłanek wymaganych do jego przyznania, w sytuacji, w której obie przesłanki winny wystąpić łącznie stanowi rażące naruszenie prawa.
Podnoszona w skardze okoliczność, iż skarżąca czuje się pokrzywdzona taką decyzją i nie będzie posiadała wystarczających środków na leczenie córki nie może mieć wpływu na ocenę legalności tej decyzji. Dodać należy, iż skarżąca może ubiegać się o inne formy pomocy społecznej, które choć trochę polepszą jej sytuację materialną.
Mając na uwadze podniesione wyżej względy na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270) w zw. z art. 97 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1271) orzeczono jak w sentencji.