Uzasadnienie
II SA/Łd 971/17
W związku ze skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] 2017 r. w przedmiocie pozwolenia na rozbiórkę budynku gospodarczego i pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego A.K. i R.K. wystąpili z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
Jak wynika ze złożonego oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach małżonkowie pozostają we wspólnym gospodarstwie domowym, posiadają dom o powierzchni 200 mkw. (szacowana wartość 300 tys. zł), gospodarstwo rolne o powierzchni 11 ha, samochód osobowy Opel A. Skarżąca uzyskuje wynagrodzenie w wysokości 3500 zł, skarżący z tytułu prowadzenia gospodarstwa rolnego deklaruje dochód w kwocie 1500 zł. Skarżący oświadczyli, że spłacają kredyty, których raty miesięczne to kwota rzędu 2100 zł, ponoszą opłaty w wysokości 1000 zł, a koszty leczenia to 600 zł. W uzasadnieniu skarżący podali, że w związku z chorobą nowotworową skarżąca przebywa na zwolnieniu lekarskim, również skarżący leczy się i odbywa rehabilitację po wypadku. Skarżący powołali się również na koszty związane ze spłatą kredytów.
Referendarz sądowy zważył, co następuje
Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie.
Zasadą wynikającą z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369) – dalej p.p.s.a. jest, iż każda ze stron ponosi koszty związane ze swoim udziałem w sprawie. Zgodnie jednak z treścią art. 243 § 1 p.p.s.a. stronie może być przyznane prawo pomocy na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Jednocześnie ustawodawca w art. 246 § 1 p.p.s.a. uzależnił przyznanie prawa pomocy od wykazania przez stronę, że nie ma ona środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym) lub że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym).
Wnioskodawcy wystąpili z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Oznacza to, iż strona zobowiązana była do wykazania, iż nie ma środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego. Przedstawione przez stronę informacje nie dają jednak podstaw do twierdzenia, iż skarżących zaliczyć można do kręgu osób, którym przypisać można jakikolwiek stopień ubóstwa, warunkujący przyznanie prawa pomocy, zwłaszcza, że skarżący posiadają nieruchomości i stałe dochody.
Należy zauważyć, że wysokość deklarowanych dochodów (5000 zł) pozwala na uiszczenie kosztów sądowych związanych z udziałem w postępowaniu przed sądem administracyjnym.
Argumentem za zwolnieniem od kosztów sądowych nie może być fakt spłaty kredytów. Obowiązek spłaty zobowiązań finansowych ma oczywiście wpływ na sytuację majątkową rodziny wnioskodawcy, nie stanowi jednak przesłanki, która przesądziłaby o przyznaniu prawa pomocy. Sama okoliczność spłacania rat kredytu nie przesądza o braku możliwości poniesienia kosztów postępowania. Dla oceny zasadności wniosku o przyznanie prawa pomocy nie tyle istotna jest wysokość deklarowanych przez stronę wydatków, co kwota wydatków uznawanych za niezbędne do zaspokojenia podstawowych potrzeb rodziny i zapewnienia jej prawidłowego funkcjonowania. Tymczasem spłata zobowiązań finansowych nie uzasadnia twierdzenia, że jest to wydatek, którego ponoszeniu należy przyznać pierwszeństwo przed wydatkami związanymi z udziałem w postępowaniu przed sądem administracyjnym. W orzecznictwie sądowym ukształtowało się już stanowisko, że zobowiązania cywilnoprawne (raty kredytu) nie mogą mieć pierwszeństwa przed kosztami postępowania sądowego (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 lutego 2006 r., I OZ 83/06).
Nie bez znaczenia dla oceny sytuacji materialnej wnioskodawczyni pozostaje fakt posiadania samochodu, którego utrzymanie bez wątpienia generuje koszty. Choć posiadanie samochodu mieści się w ramach współczesnych standardów życiowych, to w przypadku osoby ubiegającej się o prawo pomocy standard ten przekracza (por. postanowienie WSA w Warszawie z dnia 25 listopada 2009 r. o sygn. akt V SA/Wa 1473/09).
Skarżąca powołała się ponadto na fakt ponoszenia wydatków związanych z chorobą nowotworową, jednak ich wysokość (600 zł) nie wpływa na sytuację materialną wnioskodawców i możliwość partycypowania w kosztach postępowania sądowego w porównaniu z kwotą rat kredytów (2100 zł).
Reasumując - strona dla wydatków związanych z postępowaniem sądowym jest w stanie znaleźć pokrycie w swych dochodach.
Wobec powyższego, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w postanowieniu.
AG