Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] o znaku [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, art. 40 ust. 2 i 3 ustawy o pomocy społecznej oraz § 2 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie szczegółowych warunków realizacji programu pomocy dla gospodarstw rolnych w celu złagodzenia skutków suszy utrzymało w mocy rozstrzygnięcie Wójta Gminy W. z dnia [...] o znaku [...] odmawiające H. P. przyznania świadczenia w formie zasiłku celowego w ramach realizacji programu pomocy dla gospodarstw rolnych w celu złagodzenia skutków suszy.
Jak wynika z uzasadnienia decyzji wnioskiem z dnia 12 października 2006 roku H. P. wystąpiła do Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w W. o przyznanie zasiłku celowego w związku z suszą mającą miejsce w roku 2006 w kwocie 1000 złotych.
Wójt Gminy W. decyzją z dnia [...] odmówił przyznania świadczenia, wskazując, iż wnioskodawczyni nie spełnia warunków, o których mowa w przepisach rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie szczegółowych warunków realizacji programu pomocy dla gospodarstw rolnych w celu złagodzenia skutków suszy.
Odwołując się od powyższej decyzji Wójta Gminy W. H. P. podniosła, iż gospodarstwo rolne należy do H. P. oraz jej sióstr – G. P. i J. Odwołująca się stwierdziła, iż zarówno ona, jak i J. B. podlegają ubezpieczeniu w KRUS, zatem zasadne jest przyznanie zasiłku celowego.
Utrzymując w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie organu I instancji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. zauważyło, iż przesłanki udzielenia pomocy dla gospodarstw rolnych zostały określone w § 2 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie szczegółowych warunków realizacji programu pomocy dla gospodarstw rolnych w celu złagodzenia skutków suszy (Dz.U.Nr 155, poz. 1109), zgodnie z którym pomocy dla gospodarstw rolnych w celu złagodzenia skutków suszy, udziela się rodzinie rolniczej jeżeli:
- co najmniej jedna osoba w tej rodzinie jest rolnikiem, w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników, który podlega temu ubezpieczeniu z mocy ustawy;
- w gospodarstwie rolnym, w rozumieniu przepisów o podatku rolnym, w którym szkody w uprawach rolnych spowodowane suszą, oszacowane przez komisję powołaną przez wojewodę na podstawie § 20 ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 stycznia 1996 r. w sprawie szczegółowych kierunków działań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa oraz sposobów ich realizacji (Dz. U. Nr 16, poz. 82, z późn. zm.), wynoszą średnio powyżej 30 %.
Pod pojęciem rodziny na gruncie art. 6 pkt 14 ustawy o pomocy społecznej rozumieć w opinii Kolegium należy osoby spokrewnione lub niespokrewnione pozostające w faktycznym związku, wspólnie zamieszkujące i gospodarujące. Do kręgu członków rodziny w rozumieniu w/w przepisu zaliczyć należy zatem jedynie H. P. oraz G. P., które zamieszkują razem w miejscowości Z. [...], natomiast nie zalicza się J. B., która mieszka w W., gdzie jest również zameldowana na pobyt stały. Organ odwoławczy podkreślił jednak, iż ani H. P., ani G. P. nie podlegają z mocy ustawy ubezpieczeniu społecznemu rolników. Odwołująca się pobiera bowiem świadczenie rentowe z KRUS, natomiast G. P. jest zarejestrowana jako osoba bezrobotna i podlega pracowniczemu ubezpieczeniu społecznemu. Kolegium uznało zatem, iż z uwagi na fakt, że nie został spełniony warunek, o którym mowa w § 2 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów organ I instancji zasadnie odmówił przyznania H. P. zasiłku celowego na złagodzenie skutków suszy.
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi H. P. żądając przyznania pomocy w celu złagodzenia skutków suszy, oświadczyła, iż nie zgadza się z decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumenty przedstawione w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z przepisami art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U.Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Analogiczne unormowanie zawarte zostało w przepisie art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej p.p.s.a. Sąd nie przejmuje sprawy administracyjnej do końcowego załatwienia, lecz ma jedynie ocenić działalność organu orzekającego. Zgodnie z treścią art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. decyzja podlega uchyleniu w całości lub w części, jeżeli sąd stwierdzi:
- naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
- naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
- inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.), lub stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 3 p.p.s.a.).
W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1 p.p.s.a. skarga podlega oddaleniu.
Przeprowadzając kontrolę, Sąd zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Może więc dokonać oceny zaskarżonej decyzji także w innym zakresie, niż zakres, w jakim zakwestionowała decyzję strona skarżąca.
Przechodząc na grunt rozpoznawanej sprawy należy wskazać, iż przedmiotem skargi jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. utrzymująca w mocy decyzję Wójta Gminy W. odmawiającą H. P. przyznania zasiłku celowego w celu złagodzenia skutków suszy w 2006 roku.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi rozpoznając skargę stwierdził, iż organy administracyjne nie dopuściły się uchybień, które czyniłyby skargę usprawiedliwioną.
Podstawę prawną zaskarżonych rozstrzygnięć stanowiły przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 sierpnia 2006 roku w sprawie szczegółowych warunków realizacji programu pomocy dla gospodarstw rolnych w celu złagodzenia skutków suszy (Dz.U.Nr 155, poz. 1109) wydane na podstawie art. 24 ust. 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 roku o pomocy społecznej (Dz.U.Nr 64, poz. 593 z późn. zm.).
Stosownie bowiem do art. 24 ust. 1 i ust. 2 ustawy o pomocy społecznej Rada Ministrów może przyjąć rządowy program pomocy społecznej mający na celu ochronę poziomu życia osób, rodzin i grup społecznych oraz rozwój specjalistycznego wsparcia. Ustawodawca upoważnił Radę Ministrów do określenia w drodze rozporządzenia, szczegółowych warunków realizacji programu pomocy z uwzględnieniem potrzeby zapewnienia efektywności rządowego programu pomocy społecznej.
Zgodnie z przepisem § 2 w/w rozporządzenia Rady Ministrów, pomocy udziela się rodzinie rolniczej, jeżeli:
- co najmniej jedna osoba w tej rodzinie jest rolnikiem, w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników, który podlega temu ubezpieczeniu z mocy ustawy;
- w gospodarstwie rolnym, w rozumieniu przepisów o podatku rolnym, w którym szkody w uprawach rolnych spowodowane suszą, oszacowane przez komisję powołaną przez wojewodę na podstawie § 20 ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 stycznia 1996 roku w sprawie szczegółowych kierunków działań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa oraz sposobów ich realizacji (Dz.U.Nr 16, poz. 82 z późn. zm.), wynoszą średnio powyżej 30 %.
Jak wynika z brzmienia przepisów § 2 rozporządzenia, aby skorzystać z programu pomocy dla gospodarstw rolnych w celu złagodzenia skutków suszy spełnione muszą być łącznie obie z wymienionych przesłanek, tj. niespełnienie choćby jednej z przesłanek wyłącza możliwość przyznania zasiłku celowego na złagodzenie skutków suszy.
W rozpoznawanej sprawie należy podzielić stanowisko wyrażone w treści zaskarżonej decyzji, iż żadna z osób w rodzinie skarżącej nie jest rolnikiem, w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników, który podlega temu ubezpieczeniu z mocy ustawy, nie jest zatem spełniony warunek, o którym mowa w § 2 pkt 1 rozporządzenia.
Przede wszystkim wypada podkreślić, że organ administracji publicznej, analizując przesłankę § 2 pkt 1 rozporządzenia, zasadnie posiłkował się definicją rodziny istniejącą na gruncie ustawy o pomocy społecznej, skoro korzenie instytucji zasiłku celowego na złagodzenie skutków suszy sięgają właśnie tego aktu prawnego. I tak stosownie do przepisu art. 6 pkt 14 ustawy o pomocy społecznej pod pojęciem rodziny należy rozumieć osoby spokrewnione lub niespokrewnione, pozostające w faktycznym związku, wspólnie zamieszkujące i gospodarujące.
Do rolniczej rodziny w rozpoznawanym przypadku zaliczyć zatem można jedynie skarżącą H. P. oraz jej siostrę G. P., które wspólnie zamieszkują w gospodarstwie rolnym w miejscowości Z. [...]. Do rodziny na gruncie ustawy o pomocy społecznej, wbrew twierdzeniom strony, nie można natomiast zaliczyć drugiej z sióstr skarżącej – J. B., która mieszka w W.[...].
Jak wynika z akt administracyjnych (k.3), H. P. pobiera rentę inwalidzką z KRUS. Stosownie zaś do przepisów art. 16 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 roku o ubezpieczeniu społecznym rolników (tekst jedn.: Dz.U. z 1998 r. Nr 7, poz. 25 z późn. zm.) osoba taka nie została objęta ubezpieczeniem społecznym rolników z mocy ustawy.
Natomiast G. P. jest zarejestrowana jako osoba bezrobotna w Powiatowym Urzędzie Pracy w Ł. Jak wynika z art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 roku o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U.Nr 99, poz. 1001 z późn. zm.) bezrobotnym jest osoba niezatrudniona i niewykonująca innej pracy zarobkowej, zdolna i gotowa do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub służbie albo innej pracy zarobkowej (...), jeżeli nie jest właścicielem lub posiadaczem samoistnym lub zależnym nieruchomości rolnej, w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz.U.Nr 16, poz. 93 z późn. zm.), o powierzchni użytków rolnych przekraczającej 2 ha przeliczeniowe lub nie podlega ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym z tytułu stałej pracy jako współmałżonek lub domownik w gospodarstwie rolnym o powierzchni użytków rolnych przekraczającej 2 ha przeliczeniowe.
Mając na uwadze przepisy ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników należy podzielić stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji, iż zarówno skarżąca, jak i G. P. nie podlegają rolniczemu ubezpieczeniu społecznemu z mocy ustawy, zatem skarżącej nie przysługuje prawo do skorzystania z programu pomocy dla gospodarstw rolnych w celu złagodzenia skutków suszy poprzez otrzymanie zasiłku celowego.
Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.