Uzasadnienie
3 II SA/Łd 981 / 02
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] Starosta [...] odmówił przyznania B. Z. prawa do zasiłku przedemerytalnego. Decyzja ta podjęta została na podstawie art.37 j ust. 1 i art. 6 pkt 6 lit. b) ustawy z dnia 14 grudnia 1994 roku o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (tekst jedn. Dz. U. z 2001 r. nr 6, poz. 56 z późn. zm.). W uzasadnieniu decyzji podniesiono, iż B. Z. legitymuje się udokumentowanym okresem zatrudnienia wynoszącym łącznie 31 lat, 1 miesiąc i 14 dni, w tym ponad 4-letnim okresem wykonywania pracy w warunkach szczególnych a także posiada status osoby bezrobotnej. Wnioskujący nie spełnia zatem warunków do przyznania prawa do zasiłku przedemerytalnego bowiem posiada udokumentowany okres wykonywania pracy w warunkach szczególnych krótszy niż 15 lat.
Po rozpatrzeniu odwołania B. Z. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Decyzja ta wydana została na podstawie art.138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071). Organ odwoławczy podniósł, iż organ I instancji nie zajął żadnego stanowiska wobec argumentów podnoszonych przez odwołującego się, nie dopuścił dowodu z zeznań zgłoszonych świadków i nie wyjaśnił odmiennych twierdzeń B. Z. oraz pracodawcy co do charakteru wykonywanej przez niego pracy. W uzasadnieniu decyzji organu II instancji, że wyroki sądów powszechnych w sprawie o sprostowanie świadectwa pracy lub ustalenie, że praca była wykonywana w warunkach szczególnych nie rozstrzygają merytorycznie kwestii zatrudnienia w takich warunkach i nie mogą być podstawą do stwierdzenia, że odwołujący się nie pracował w takich warunkach.
Decyzją z dnia [...] Starosta [...] ponownie odmówił przyznania B. Z. prawa do zasiłku przedemerytalnego. Decyzja ta podjęta została na podstawie art.37 j ust. 1 i art. 6 pkt 6 lit. b) ustawy z dnia 14 grudnia 1994 roku o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (tekst jedn. Dz. U. z 2001 r. nr 6, poz. 56 z późn. zm.). W uzasadnieniu decyzji podniesiono, iż przesłuchani w sprawie świadkowie podali, że B. Z. był zatrudniony jako ślusarz remontowy i dostawał dodatek za pracę w warunkach szkodliwych. Pobieranie "dodatku szkodliwego" nie jest równoznaczne z wykonywaniem pracy w warunkach szkodliwych. Dodatek ten B. Z. otrzymywał w oparciu o Zakładowy Układ Zbiorowy Pracy. Wnioskujący nie spełnia zatem warunków do przyznania prawa do zasiłku przedemerytalnego bowiem posiada okres wykonywania pracy w warunkach szczególnych krótszy niż 15 lat.
W odwołaniu od tej decyzji B. Z. podniósł, że posiada okres uprawniający do zasiłku wynoszący ponad 30 lat, w tym 17 lat i 7 miesięcy pracy w warunkach szczególnych.
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Decyzja ta wydana została na podstawie art.138 § 1 pkt 1 k.p.a. Organ odwoławczy podniósł, iż stosownie do treści art. 37 j ust. 1a ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (w brzmieniu obowiązującym od 12 września 2001 r.) okresy wykonywania pracy w warunkach szczególnych lub w szczególnym charakterze uwzględniane są po przedłożeniu odpowiedniej dokumentacji bądź na podstawie prawomocnego orzeczenia sądu. Dowód z zeznań świadków ma charakter uzupełniający i może być przeprowadzony tylko, gdy po rozpatrzeniu zgromadzonych w sprawie dokumentów pozostają w sprawie jakieś wątpliwości. Sytuacja taka nie miała, zdaniem organu odwoławczego, miejsca w tej sprawie.
Nadto organ podniósł, że praca w charakterze ślusarza – hydraulika i ślusarza remontowego nie mieści się w wykazie prac uznawanych za prace wykonywane w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego B. Z. wniósł o uchylenie decyzji Wojewody [...] i ponowił argumenty zawarte w odwołaniach.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu kwestionowanej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Na wstępie należy podnieść, że stosownie do treści art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. Nr 153, poz. 1271) sprawy, w których skargi wniesiono do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola wykonywania administracji publicznej oznacza sądową kontrolę zgodności z prawem (legalności) działalności administracji publicznej (art. 1 § 2 powołanej ustawy).
W ramach tej kontroli sąd administracyjny ocenia, czy przy wydawaniu zaskarżonej decyzji nie naruszono przepisów postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne.
Oceniając zaskarżoną decyzję w tych dwóch aspektach należy stwierdzić, że została ona wydana w efekcie naruszenia przepisów postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.
Organ odwoławczy wadliwie uznał, iż zmiana przepisów ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu wprowadzona z dniem 12 września 2001 r. pozbawiła skarżącego możliwości wykazywania wszelkimi dowodami, że wykonywana praca była pracą w warunkach szczególnych. Należy podkreślić, że sądy powszechne oddaliły powództwo B. Z. o ustalenie pracy w warunkach szczególnych uznając, iż nie posiada on interesu prawnego w rozumieniu art. 189 k.p.c. Oparły się na założeniu, że w postępowaniu administracyjnym powód może wykazać wszelkimi dostępnymi dowodami, że wykonywał pracę w warunkach szczególnych. Okoliczność ta winna być uwzględniona przez organy administracji publicznej.
Nie można akceptować sytuacji, gdy pozbawia się stronę możliwości wykazania swoich racji zarówno w postępowaniu sądowym jak też administracyjnym. Organ administracji publicznej nie może nakładać na stronę obowiązku przedłożenia prawomocnego orzeczenia sądowego w sytuacji, gdy jest oczywistym, że jest to obowiązek niewykonalny. Organ odwoławczy w swojej decyzji o charakterze kasacyjnym wyraźnie podkreślał, że orzeczenia sądów powszechnych w żadnym razie nie przesądzają merytorycznie kwestii zatrudnienia skarżącego.
Sąd w tym składzie podziela argumentację prawną wyrażoną w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 marca 2004 r. OSK 81/04 (nie publ.)
Wprawdzie organ odwoławczy odniósł się w uzasadnieniu decyzji do charakteru pracy skarżącego to jednak należy stwierdzić, że postępowanie dowodowe w tym zakresie nie uzasadniało takiej konkluzji. Organ I instancji dość pobieżnie przesłuchał zgłoszonych przez skarżącego świadków i niewątpliwie nie wykonał zaleceń zawartych w uzasadnieniu decyzji kasacyjnej.
Wskazane uchybienia organów obu instancji uzasadniają wniosek, że w ramach postępowania doszło do naruszenia przepisów postępowania nakładających na organy administracji publicznej obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego (art. 7 art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.).
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w oparciu o art.145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) uchylił zaskarżone decyzje.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 powołanej wyżej ustawy.