Uzasadnienie
II SA/Łd 984/10
S.N. zwróciła się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi o zwolnienie jej od kosztów sądowych, w sprawie z jej skargi na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] w przedmiocie odmowy przyznania uprawnienia do świadczenia pieniężnego.
Ze złożonego oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym wynika, że S.N. prowadzi gospodarstwo domowe wraz z mężem M.N.. Skarżąca utrzymuje się z emerytury w wysokości 1146 zł netto. M.N. otrzymuje emeryturę w wysokości 1800 zł netto. Jedynym wykazanym majątkiem skarżącej jest mieszkanie o powierzchni 45 m². W uzasadnieniu wniosku skarżąca podniosła, że jest inwalidą drugiej grupy, ma niską emeryturę i potrzebuje dużo pieniędzy na leki.
Referendarz sądowy zważył, co następuje
Z treści przepisów art. 243 § 1, art. 244 § 1, art. 245, art. 246 oraz art. 252 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a., wynika, iż osobie fizycznej może być przyznane na jej wniosek prawo pomocy w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie częściowym zaś, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie na urzędowym formularzu stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od Sądu zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania prawa pomocy we wskazanym zakresie.
Warunkiem przyznania stronie prawa pomocy jest wykazanie przez nią, iż występują przesłanki uzasadniające jej udzielenie. W interesie skarżącego leży zatem przedstawienie wszelkich okoliczności, które wskazywałyby na fakt pozostawania w trudnej sytuacji materialnej. Ocena sytuacji materialnej nie sprowadza się tylko do stwierdzenia, że skarżący uzyskuje lub nie uzyskuje dochodów, ale również polega na zbadaniu, czy posiada on majątek oraz czy posiada obiektywnie rozumianą zdolność do zdobycia potrzebnych środków finansowych.
W tej sytuacji uznać należało, iż wniosek S.N. nie zasługuje na uwzględnienie. W ocenie referendarza sądowego osiągane przez skarżącą i jej męża dochody, w zestawieniu z wysokością wpisu od skargi (100 zł) oraz z faktem, że ewentualne i przyszłe inne koszty sądowe niewątpliwie będą rozłożone w czasie, pozwalają na pokrycie kosztów sądowych.
Obowiązkiem strony jest partycypowanie w kosztach postępowania. Skarżąca wraz z mężem osiąga stałe, dość wysokie dochody (2946 zł netto). Skarżąca w uzasadnieniu wniosku wskazała jedynie na konieczność ponoszenia dużych wydatków na leki, nie podając jednak żadnych danych pozwalających zweryfikować to twierdzenie. Nie wskazała również na inne szczególne okoliczności, mogące uzasadnić zwolnienie jej z konieczności poniesienia kosztów sądowych. Uznać więc należało, że skarżąca nie wykazała, by uiszczenie kwoty 100 zł wpisu sądowego przekraczało jej możliwości finansowe.
Również ewentualne inne koszty sądowe nie przekraczałyby, w ocenie referendarza sądowego, możliwości płatniczych strony (opłata kancelaryjna za odpis wyroku wraz z uzasadnieniem w przypadku oddalenia skargi wyniosłaby 100 zł, tyle samo ewentualny wpis od skargi kasacyjnej). Udzielenie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Jest to instytucja wyjątkowa, której celem jest umożliwienie dostępu do sądu osobom, które rzeczywiście nie mogą pokryć kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przez uszczerbek dla utrzymania koniecznego należy rozumieć pozbawienie środków na pokrycie najbardziej podstawowych potrzeb, a więc kosztów wyżywienia, ubrania i zamieszkania. Uszczerbek w majątku strony, który wiąże się wyłącznie z obniżeniem, choćby niezbyt wysokiej, stopy życiowej nie uzasadnia przyznania prawa pomocy.
Wobec powyższego, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 oraz art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w postanowieniu.
LF