Uzasadnienie
II SA/Łd 984/12
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P., na podstawie art. 61a § 1 kpa, w odpowiedzi na pismo M. Z. M. z dnia 24 listopada 2011 r., odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego w przedmiocie robót budowlanych na działkach nr 327 i 325 położonych w S. przy ul. A i ul. B. Pismem z dnia 2 kwietnia 2012 r. M. Z. M. wystąpił do organu I instancji o wydanie kserokopii wybranych dokumentów z akt sprawy celem umożliwienia złożenia zażalenia na powyższe postanowienie. Jednocześnie stwierdził, że "stawia sprzeciw wobec przyjętej bazie prawnej w tym orzeczeniu".
W odpowiedzi na pismo organ odmówił udostępnienia akt sprawy i wydania kopii dokumentów z uwagi na fakt, że M. Z. M. nie ma przymiotu strony w postępowaniu administracyjnym.
W piśmie z dnia 7 kwietnia 2012 r. M. Z. M. oświadczył, że "sprzeciw z dnia 2 kwietnia 2012 r. do bazy prawnej przyjętej w postanowieniu z dnia [...] należy potraktować jako zażalenie na to orzeczenie (...)".
Postanowieniem z dnia [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł., działając na podstawie art. 134 kpa, stwierdził uchybienie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie z dnia [...] i pozostawił je bez rozpoznania. W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, że postanowienie organu I instancji zostało doręczone M. Z. M. w dniu 30 marca 2012 r., a zatem termin do złożenia zażalenia upłynął z dniem 6 kwietnia 2012 r. Tymczasem zażalenie zostało nadane w placówce pocztowej w dniu 7 kwietnia 2012 r. z uchybieniem ustawowego terminu. Organ odwoławczy wyjaśnił ponadto, że pisma z dnia 2 kwietnia 2012 r. nie można uznać za zażalenie na postanowienie z dnia [...], gdyż pismo to zostało wyraźnie skierowane do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. i zawierało wyraźnie określony zakres żądania oraz cel, któremu miało służyć spełnienie tego żądania – dotyczyło wydania kserokopii dokumentów celem umożliwienia złożenia zażalenia.
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi M. Z. M. wniósł o uchylenie postanowienia [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł., stwierdzając, że "środek odwoławczy jak wynika wprost z jego treści, został złożony z zachowaniem terminu zawitego".
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko jak w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem kontroli legalności w rozpoznawanej sprawie jest postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie robót budowlanych.
Zaskarżone rozstrzygnięcie wydane zostało w oparciu o art. 134 w zw. z art. 144 kpa, stosownie do którego organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia uchybienie terminu do wniesienia zażalenia. Jak natomiast wynika z art. 141 § 2 kpa zażalenie wnosi się w terminie 7 dni od dnia doręczenia postanowienia stronie (...).
Zaskarżonym postanowieniem organ II instancji uznał, że jako zażalenie na postanowienie z dnia [...] o odmowie wszczęcia postępowania należy potraktować pismo skarżącego z dnia 7 kwietnia 2012 r., które zostało wniesione z uchybieniem terminu. Jednocześnie organ ten odmówił charakteru zażalenia pismu skarżącego z dnia 2 kwietnia 2012 r. z uwagi na fakt, iż zostało ono skierowane do organu I instancji, zawierało żądanie wydania kopii dokumentów oraz oświadczenie o zamiarze sformułowania zarzutów w zażaleniu złożonym w przyszłości. Takie stanowisko organu II instancji nie zasługuje na akceptację.
Nie negując oczywistego faktu, że pismo z dnia 2 lutego 2012 r. istotnie zawierało wskazane powyżej treści, nie można jednak pominąć i tej okoliczności, że zawierało ono również wyraźne twierdzenie o sprzeciwie wobec "bazy prawnej" postanowienia.
Warto zwrócić uwagę, że w postępowaniu administracyjnym nie jest dopuszczalne formalistyczne podejście do treści wniosków, odwołań, zażaleń i skarg i nienadawanie im biegu tylko z tego powodu, że strona nieprecyzyjnie sformułowała swoje żądania. To organy administracji publicznej obligowane są do przestrzegania przepisów prawa i nadania sprawie takiego biegu, który gwarantuje pełne rozpoznanie sprawy przez właściwe organy w całym toku instancji. W okolicznościach rozpoznawanej sprawy należy uznać, że już tylko samo wskazanie przez skarżącego w piśmie z dnia 2 kwietnia 2012 r., że nie akceptuje postanowienia z dnia [...] dawało podstawy do przyjęcia, że pismo to stanowi zażalenie. Nie powinno mieć natomiast znaczenia dla oceny charakteru pisma, czy zostało ono skierowane do organu I instancji i czy zawiera inne dodatkowe wnioski i twierdzenia. Co więcej, w razie wątpliwości, to na organie spoczywał obowiązek uzyskania od skarżącego wyjaśnienia charakteru pisma i intencji osoby je wnoszącej.
Nie można ponadto tracić z pola widzenia faktu, że - wobec braku możliwości uzyskania kopii dokumentów z akt sprawy - w piśmie z dnia 7 kwietnia 2012 r. skarżący wyraźnie wniósł o potraktowanie pisma z dnia 2 kwietnia 2012 r. jako zażalenia, co jednoznacznie wskazuje na intencje strony, która nie powinna zostać pominięta przez organ w postępowaniu administracyjnym.
Wobec powyższego należało uznać, że pismo strony z dnia 2 kwietnia 2012 r. stanowi zażalenie na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...], wniesione z zachowaniem terminu, o którym mowa w art. 141 § 2 kpa.
Jedynie na marginesie rozważań, jako że nie miało to wpływu na rozstrzygnięcie, wypada zwrócić uwagę [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł., iż art. 134 kpa w sposób wyraźny wskazuje na rodzaj kompetencji orzeczniczej organu odwoławczego, w sytuacji gdy zażalenie zostaje wniesione po upływie ustawowego terminu. Otóż przepis ten uprawnia organ do wydania postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia środka odwoławczego, nie przewiduje natomiast stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia z jednoczesnym orzeczeniem o jego pozostawieniu bez rozpoznania.
Ponadto warto także wskazać, że nie zasługuje na aprobatę tut. Sądu fakt niedoręczenia przez organ II instancji zaskarżonego postanowienia A. i D. S.. Poza sporem pozostaje bowiem, że są oni właścicielami nieruchomości, której dotyczyło żądanie wszczęcia postępowania administracyjnego, złożone przez M. Z. M. i brak jest podstaw do przyjęcia, że nie mają oni interesu prawnego w postępowaniu zażaleniowym, jak to stwierdził organ odwoławczy w piśmie z dnia 3 sierpnia 2012 r.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., orzekł o uchyleniu zaskarżonego postanowienia. O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu orzeczono na podstawie art. 250 p.p.s.a. oraz § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c) oraz § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1348 z późn. zm.).
a.bł.