Uzasadnienie
II SA/Łd 99/11
Uzasadnienie
P.D. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z wnioskiem o ustanowienie adwokata w związku ze skargą na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w przedmiocie odmowy przyznania renty strukturalnej.
Jak wynika z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną oraz 31 – letnim synem. Posiada dom o powierzchni 120 m kw., mieszkanie o powierzchni 100 m kw., nieruchomości rolne o powierzchni 11,4 ha oraz działkę budowlaną o powierzchni 550 m kw. Skarżący oświadczył, że jedynym źródłem dochodu jest wynagrodzenie za pracę żony w wysokości 1900 złotych. W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał, że posiada kredyt na zakup ziemi oraz inne kredyty związane z prowadzeniem gospodarstwa rolnego w łącznej wysokości 80.000 złotych. Oświadczył również, że poniósł straty w gospodarstwie rolnym najpierw na skutek suszy, a następnie – nadmiernych opadów. Ponadto strona skarżąca oświadczyła, iż nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem ani radcą prawnym.
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi zważył, co następuje
Zgodnie z treścią art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) – dalej p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Jednocześnie ustawodawca w art. 246 § 1 p.p.s.a. uzależnił przyznanie prawa pomocy od wykazania przez stronę, że nie ma ona środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym) lub że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym).
Prawo pomocy jest szczególną instytucją postępowania przed sądami administracyjnymi, mającą na celu zagwarantowanie konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które nie są w stanie samodzielnie ponieść kosztów postępowania sądowego. Stanowi ono realizację uprawnień wynikających z art. 45 ust. 1 i art. 77 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 6 Konwencji o ochronie prawa człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie w dniu 4 listopada 1950 r. (Dz.U. z 1993 roku, Nr 61, poz. 284 ze zm.). Warto jednak podkreślić, że to w interesie wnioskodawcy leży wykazanie, że spełnione zostały przesłanki przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Przechodząc na grunt rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, że wniosek skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie.
Otóż przede wszystkim podkreślić należy, iż skarżący wystąpił z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Oznacza to, iż strona zobowiązana była do wykazania, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przedstawione przez stronę informacje nie dają jednak podstaw do twierdzenia, iż skarżącego zaliczyć można do kręgu osób, którym przypisać można jakikolwiek stopień ubóstwa, warunkujący przyznanie prawa pomocy.
Skarżący oświadczył we wniosku złożonym na urzędowym formularzu, że prowadzi gospodarstwo domowe z żoną oraz dorosłym synem, wskazując zarazem, że jedynym źródłem utrzymania jest wynagrodzenie za pracę żony w wysokości 1900 złotych. Pominął natomiast dochody uzyskiwane z gospodarstwa rolnego, jak również inne dochody uzyskiwane przez pozostającego we wspólnym gospodarstwie domowym dorosłego syna, ograniczając się jedynie do stwierdzenie, że poniósł straty na skutek suszy czy opadów. Niemniej jednak wypada podkreślić, że na sytuację materialną strony składa się nie tylko wysokość uzyskiwanych dochodów, ale także posiadany majątek. Jak wynika z oświadczenia o stanie majątkowym skarżący posiada znaczny majątek, zwłaszcza nieruchomości, które wyłączają możliwość zaliczenia strony do kręgu osób ubogich.
Odnosząc się natomiast do podniesionej przez stronę kwestii dotyczącej posiadania zobowiązań finansowych w postaci kredytów na łączną kwotę 80.000 złotych, należy stwierdzić, iż okoliczność ta sama w sobie nie może stanowić argumentu przemawiającego za przyznaniem prawa pomocy. Sama okoliczność spłacania przez stronę skarżącą kredytów nie przesądza o braku możliwości poniesienia kosztów postępowania. Nie zasługuje bowiem na akceptację pogląd, że zaciągnięcie kredytu przez stronę na okres kilku czy nawet kilkudziesięciu lat, skutkujące obowiązkiem uiszczania comiesięcznych rat, powoduje po stronie tej osoby powstanie prawa do odstąpienia od regulowania innych zobowiązań czy ponoszenia wydatków związanych z udziałem w postępowaniu przed sądem administracyjnym, w tym ustanowienia pełnomocnika z wyboru.
Wobec powyższego, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w postanowieniu.
AG