Uzasadnienie
Zaskarżoną do tutejszego Sądu decyzją z dnia 25 października 2022 r. nr SKO.4119.256.2022 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Łodzi o odmowie przyznania prawa do dodatku węglowego.
Jak wynika z akt sprawy w dniu 23 sierpnia 2022 r. do Prezydenta Miasta Łodzi wpłynął wniosek P.C. o wypłatę dodatku węglowego, w którym jako główne źródło ogrzewania strona wskazała piec typu koza.
Decyzją z dnia 5 września 2022 r. znak: SOCII.536.075337.2022.072248.000005.2022 Prezydent Miasta Łodzi, w oparciu o art. 2 ust. 1, ust. 16 ustawy z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym (tj. Dz.U. z 2022 r., poz. 1692), odmówił prawa do dodatku węglowego wskazując, że główne źródło ogrzewania wskazane we wniosku tj. koza, nie zostało wpisane lub zgłoszone do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków.
Odwołanie od powyższej decyzji złożyła P.C. podnosząc, że na stanie mieszkań znajduje się piec opałowy typu koza, w którym pali węglem i został on zgłoszony do CEEB. Do odwołania strona załączyła pismo Zarządu Lokali Miejskich, w którym wskazano, że w systemie widnieje, iż użytkownik lokalu nr [...] opala węglem w piecu na paliwo stałe.
Wspomnianą na wstępie decyzją z dnia 25 października 2022 r. nr SKO.4119.256.2022 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że podstawowe przesłanki pozytywne, które muszą zostać spełnione łącznie, by pomoc w postaci dodatku węglowego została przyznana to: 1. główne źródło ogrzewania gospodarstwa domowego w postaci: kotła na paliwo stałe, kominka, kozy, ogrzewacza powietrza, trzonu kuchennego, piecokuchni, kuchni węglowej, pieca kaflowego na paliwo stałe jest zasilane paliwami stałymi;
- 2. wpisanie lub zgłoszenie danego źródła ogrzewania w danym lokalu mieszkalnym do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 u.c.e.e.b., do dnia 11 sierpnia 2022 r.
Organ zauważył, że rozpatrując wniosek o przyznanie dodatku węglowego należy brać pod uwagę stan faktyczny, który wynika z deklaracji złożonej do centralnej ewidencji emisyjności budynków wraz z ewentualnymi aktualizacjami deklaracji, złożonymi najpóźniej do dnia wejścia w życie ustawy o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła w związku z sytuacją na rynku paliw. Przepisem art. 50 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 15 września 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła w związku z sytuacją na rynku paliw z dniem 20 września 2022 r. zmieniono art. 2 ust. 1 u.d.w. w ten sposób, że określono w nim ostateczny termin składania i modyfikowania deklaracji w CEEB jako 11 sierpnia 2022 r. (dzień przed wejściem w życie ustawy o dodatku węglowym). To rozwiązanie prawne miało doprowadzić do wyeliminowania sytuacji, gdy składanie deklaracji i korekt będzie podyktowane względami ekonomicznymi i będzie jedynie służyć uzyskaniu prawa do dodatku węglowego.
Zdaniem Kolegium złożenie deklaracji po dniu 11 sierpnia 2022 r. jest zatem bezskuteczne dla przyznania dodatku węglowego. Wobec tego dla kwestii przyznania prawa do dodatku węglowego późniejsze zgłoszenie głównego źródła ogrzewania gospodarstwa domowego do centralnej ewidencji emisyjności budynków, pozostaje całkowicie bezskuteczne. Przepisy ustawy o dodatku węglowym są jednoznaczne i nie pozostawiają organom żadnego luzu decyzyjnego nakazując określone w ustawie działanie tj. wydanie decyzji odmawiającej przyznania dodatku węglowego, w przypadku kiedy deklaracja została złożona po 11 sierpnia 2022 r. Kolegium wyjaśniło, że w przedmiotowej sprawie strona we wniosku wskazała, iż głównym źródłem ogrzewania na paliwo stałe w gospodarstwie domowym strony jest koza. Organ pierwszej instancji oparł decyzję odmowną na okoliczności, wedle której główne źródło ogrzewania wskazane we wniosku tj. koza, nie zostało wpisane lub zgłoszone do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 u.c.e.e.b.
Kolegium wskazało, że pierwsza deklaracja strony została złożona do CEEB w dniu 17 sierpnia 2022 r., a tym samym niewątpliwie po ustawowym terminie 11 sierpnia 2022 r., co powoduje że dla wypłaty dodatku węglowego jest bezskuteczna, co z kolei spowodowało konieczność wydania decyzji o odmowie przyznania zasiłku węglowego. Złożenie drugiej deklaracji, obejmującej m.in. lokal nr [...], w dniu 19 września 2022 r. oraz deklaracji w dniu 16 września 2022 r., w których wskazano tzw. kozę, nastąpiło po ustawowym terminie 11 sierpnia 2022 r., co powoduje że dla wypłaty dodatku węglowego deklaracje te są bezskuteczne.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi złożyła P.C., wnosząc o jej uchylenie. W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazała, że jest matką samotnie wychowującą trójkę dzieci. Jest po rozwodzie, jej były mąż nie starał się o przyznanie dodatku i z nimi nie zamieszkuje. Dodała, że w okresie zimowym piec typu koza jest jedynym źródłem ogrzewania w zajmowanym lokalu. Piec ten jest na stanie lokalu i znajduje się w spisie administracyjnym. Administrator przez swoją opieszałość zaniechał swych obowiązków i nie wprowadził lokalu zajmowanego przez skarżącą do CEEB w wyznaczonym do tego czasie. Skarżąca wniosła o dokonanie przez sąd zmiany niekorzystanej dla niej decyzji.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 15 zzs4 ust. 2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 1842 ze zm.), zwanej ustawą covidową, znowelizowanym na mocy art. 4 pkt 3 ustawy z dnia 28 maja 2021 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1090), z dniem 3 lipca 2021 r., w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 oraz w ciągu roku od odwołania ostatniego z nich wojewódzkie sądy administracyjne oraz Naczelny Sąd Administracyjny przeprowadzają rozprawę przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku, z tym że osoby w niej uczestniczące nie muszą przebywać w budynku sądu.
Zgodnie zaś z art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy covidowej przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów.
Na tle tego przepisu Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 30 listopada 2020 r., sygn. akt II OPS 6/19, wyraził pogląd, że "prawo do publicznej rozprawy nie ma charakteru absolutnego i może podlegać ograniczeniu, w tym także ze względu na treść art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, w którym jest mowa o ograniczeniach w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw, gdy jest to unormowane w ustawie oraz tylko wtedy, gdy jest to konieczne w demokratycznym państwie m. in. dla ochrony zdrowia. Nie ulega wątpliwości, że celem stosowania konstrukcji przewidzianych przepisami uCOVID-19 jest m. in. ochrona życia i zdrowia ludzkiego w związku z zapobieganiem i zwalczaniem zakażenia wirusem COVID-19 (...). Z perspektywy zachowania prawa do rzetelnego procesu sądowego najistotniejsze jest zachowanie prawa przedstawienia przez stronę swojego stanowiska w sprawie (gwarancja prawa do obrony). (...) Dopuszczalne przepisami szczególnymi odstępstwo od posiedzenia jawnego sądu administracyjnego na rzecz formy niejawnej winno bowiem następować z zachowaniem wymogów rzetelnego procesu sądowego" (wszystkie powoływane w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych - https://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Zważywszy na treść powyższej regulacji zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału II z dnia 7 lutego 2023 r. niniejsza sprawa została skierowana do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy covidowej. Ziściły się bowiem warunki określone w tym przepisie. Rozpoznanie tej sprawy jest konieczne, co znajduje potwierdzenie w zarządzeniu o rozprawie zdalnej z dnia 3 stycznia 2023 r. Rozprawy tej, wymaganej przez ustawę, nie można jednak przeprowadzić na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku z uwagi na brak oświadczenia skarżącej o możliwościach technicznych uczestniczenia w rozprawie zdalnej. Skutkowało to skierowaniem sprawy do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym w trybie powołanego przepisu. Wymagany przy tym przywołaną wyżej uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego standard ochrony praw stron w niniejszej sprawie został zachowany, skoro w wykonaniu zarządzenia z dnia 7 lutego 2023 r. skarżąca (w trybie awizo) i organ administracji zostali powiadomieni o skierowaniu sprawy na posiedzenie niejawne. Strony miały zatem możliwość zajęcia stanowiska w sprawie, względnie uzupełnienia dotychczasowej argumentacji.
Przechodząc do kontroli legalności zaskarżonej decyzji należy wyjaśnić, że stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj.: Dz. U. z 2022 r. poz. 2492 z późn. zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj.: Dz. U. z 2023 r. poz. 259), cytowanej dalej także w skrócie jako "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach owej kontroli sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia, lecz ocenia, nie będąc przy tym związany granicami skargi, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie naruszono reguł postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne.
Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Przy czym stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę sąd, co zasady, nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.).
Skarga w niniejszej sprawie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zarówno zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, organy naruszyły także przepisy prawa materialnego, o czym mowa niżej. Na wstępie rozważań należy podkreślić, że ustalenia faktyczne poczynione przez organy administracji zostały w ocenie Sądu dokonane na podstawie wadliwie ocenionego materiału dowodowego, co uniemożliwiło podjęcie prawidłowej i zgodnej z prawem decyzji w przedmiocie odmowy przyznania prawa do dodatku węglowego.
Materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym (tj.: Dz.U. z 2022 r., poz. 1692 ze zm., dalej jako "u.d.w."), a w szczególności art. 2 ust. 1 tej ustawy, który stanowi, że dodatek węglowy przysługuje osobie w gospodarstwie domowym w przypadku, gdy głównym źródłem ogrzewania gospodarstwa domowego jest kocioł na paliwo stałe, kominek, koza, ogrzewacz powietrza, trzon kuchenny, piecokuchnia, kuchnia węglowa lub piec kaflowy na paliwo stałe, zasilane paliwami stałymi, wpisane lub zgłoszone do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków (Dz.U. z 2022 r., poz. 438, 1561 i 1576), do dnia 11 sierpnia 2022 r., albo po tym dniu - w przypadku głównych źródeł ogrzewania wpisanych lub zgłoszonych po raz pierwszy do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o których mowa w art. 27g ust. 1 tej ustawy.
Poza sporem pozostaje, że dla otrzymania dodatku węglowego koniecznym do spełniania warunkiem jest ogrzewanie gospodarstwa domowego (główne źródło ciepła) przez wymienione w art. 2 ust. 1 u.d.w. urządzenie grzewcze, to jest: kocioł na paliwo stałe, kominek, kozę, ogrzewacz powietrza, trzon kuchenny, piecokuchnię, kuchnię węglową lub piec kaflowy, w których spalane jest paliwo stałe, czyli zgodnie z definicją zawartą w art. 2 ust. 3 u.d.w. węgiel kamienny, brykiet lub palet zawierające co najmniej 85% węgla kamiennego.
Z akt niniejszej sprawy wynika, że we wniosku z dnia 23 sierpnia 2022 r. skarżąca oświadczyła, iż głównym źródłem ogrzewania jej gospodarstwa domowego jest piec typu koza, zasilany paliwem stałym w rozumieniu art. 2 ust. 3 u.d.w. W stosunku do nieruchomości, w której zamieszkuje skarżąca zostały złożone do CEEB trzy deklaracje dotyczące źródeł ciepła i źródeł spalania paliw: pierwsza deklaracja złożona w dniu 17 sierpnia 2022 r. - nie zawierała wskazania piecu typu koza i nie wskazywała numerów lokali w budynku, druga złożona w dniu 16 września 2022 r. - zawierała wskazanie pieca typu koza (1 szt.) i nie zawierała wskazania numerów lokali w budynku, ostatnia z dnia 19 września 2022 r. - zawierała wskazanie dotyczące pieca typu koza (3 szt.) i wskazanie numerów lokali w budynku (w tym wskazanie lokalu nr [...], w którym zamieszkuje skarżąca).
Ponadto, do akt załączono screen ze strony elektronicznego systemu rejestracji deklaracji, zgodnie z którym zarządca budynku przy Al. [...] – A. Sp. z o.o. złożył deklarację w dniu 17 sierpnia 2022 r.
Na podstawie wspomnianych dokumentów organy uznały, że pierwsza deklaracja została złożona po ustawowym terminie 11 sierpnia 2022 r., podobnie druga i trzecia również złożone po 11 sierpnia 2022 r., co powoduje, że dla wypłaty dodatku węglowego pozostają bezskuteczne. Wymienione w art. 2 ust. 1 u.d.w. główne źródłowo ogrzewania gospodarstwa domowego nie zostało bowiem ujawnione w ewidencji emisyjności budynków na dzień 11 sierpnia 2022 r. i okoliczność ta w opinii organów stanowi wystarczającą podstawę do odmowy przyznania dodatku węglowego.
Z powyższym stanowiskiem organów nie sposób się jednak zgodzić. Warto bowiem zauważyć, że w złożonym wniosku o przyznanie dodatku węglowego skarżąca, pod groźbą odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych oświadczeń, wskazała przy pomocy jakiego źródła ogrzewa gospodarstwo domowe. Poza sporem pozostaje przy tym, że dla otrzymania dodatku węglowego koniecznym do spełnienia warunkiem jest ogrzewanie gospodarstwa domowego przez wymienione w art. 2 ust. 1 u.d.w. urządzenie grzewcze. Wobec sprzeczności pomiędzy treścią oświadczenia skarżącej, a treścią ujawnioną w centralnej ewidencji emisyjności budynków zaistniały zatem wątpliwości co do faktycznego sprawy tj. źródła, jakim ogrzewane jest gospodarstwo domowe skarżącej. Wątpliwości te powinny być w sprawie jednoznacznie rozstrzygnięte jako mające charakter istotny w świetle treści art. 2 ust. 1 u.d.w., tym bardziej że w sprawie dostrzeżono, iż obowiązek złożenia deklaracji nie spoczywał na skarżącej, tylko na zarządcy budynku.
Skarżąca nie miała tym samym wpływu na terminowe złożenie deklaracji. Ponadto, z akt sprawy wynika także, że deklaracja dotycząca źródła ogrzewania została zmieniona w dniach 16 i 19 września 2022 r. Kolegium pominęło ponadto treść przedłożonego do akt sprawy pisma Zarządu Lokali Miejskich z dnia 20 września 2022 r., wedle którego "w odniesieniu do nieruchomości przy al. [...] zrealizowany został obowiązek złożenia do ewidencji emisyjności budynków deklaracji dotyczącej źródeł ciepła i spalania paliw zainstalowanych w lokalach. W systemie widnieje, iż użytkownik lokalu nr [...] opala węglem w piecu na paliwo stałe".
Uwzględniając powyższe okoliczności stanu faktycznego, zdaniem Sądu, brak ujawnienia wymienionego w art. 2 ust. 1 u.d.w. głównego źródła ogrzewania w ewidencji emisyjności budynków na dzień 11 sierpnia 2022 r., nie stanowi sam w sobie wystarczającej podstawy do odmowy przyznania dodatku węglowego, zwłaszcza w sytuacji gdy poczynione przez organy, jak w niniejszej sprawie, ustalenia są niewystarczające dla dokonania prawidłowej oceny wniosku skarżącej, szczególnie w kontekście niejasności złożonych deklaracji (brak konkretnych danych dotyczących lokalu skarżącej w deklaracjach 17 sierpnia i 16 września 2022 r., brak wskazania w tych deklaracjach dokładnych danych o wszystkich źródłach ogrzewania w nieruchomości).
Powyższe stanowisko znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądów administracyjnych, zgodnie z którym za błędną należy uznać wykładnię art. 2 ust. 1 u.d.w., jaką jest uznanie wskazanej w przepisie daty 11 sierpnia 2022 r. za jedyny wyznacznik dla weryfikacji źródła ogrzewania gospodarstwa domowego poprzez sprawdzenie jakie źródło ogrzewania figurowało w tej dacie w centralnej ewidencji emisyjności budynków (por. wyroki WSA w Gdańsku z dnia 8 lutego 2023 r. sygn. akt II SA/Go 747/22, z dnia 26 stycznia 2023 r. sygn. akt III SA/Gd 797/22). Taka wykładnia prowadzi do rezultatów sprzecznych z celem wprowadzenia wskazanego przepisu, jakim jest zagwarantowanie przyznania dodatku węglowego tym osobom, które faktycznie ogrzewają swoje gospodarstwo domowe węglem. Wskazana w powołanym przepisie data stanowi jedynie wyznacznik dla weryfikacji źródła ogrzewania danego gospodarstwa domowego poprzez sprawdzenie jakie źródło ogrzewania figurowało w tej dacie w centralnej ewidencji emisyjności budynków (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 26 stycznia 2023 r. sygn. akt III SA/Gd 750/22).
Sądy administracyjne podkreślają ponadto, że weryfikacja wniosku o przyznanie dodatku węglowego ma charakter wszechstronny i nie polega tylko na sprawdzeniu danych widniejących w ewidencji emisyjności budynków i tylko na dzień 11 sierpnia 2022 r. (por. wyrok WSA w Łodzi z dnia 15 lutego 2023 r., sygn. akt II SA/Łd 949/22). Na szeroką możliwość weryfikacji wniosku pozwala bowiem znowelizowana treść art. 2 u.d.w., w tym ust. 15, 15a i 15b, która ma zastosowanie w niniejszej sprawie na mocy art. 50 ust. 1 pkt g ustawy z dnia 15 września 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła w związku z sytuacją na rynku paliw (tj. Dz.U. z 2022 r., poz. 1967 ze zm., dalej jako "ustawa zmieniająca"). Zgodnie z art. 64 ustawy zmieniającej weszła ona w życie z dniem następującym po dniu jej ogłoszenia, co nastąpiło w dniu 20 września 2022 r. Jednocześnie na mocy przepisu o charakterze przejściowym (art. 52 ustawy zmieniającej) jednoznacznie doprecyzowano, że do postępowań w sprawie wypłaty dodatku węglowego wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy prowadzonych na postawie ustawy o dodatku węglowym stosuje się przepisy w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą zmieniającą.
Mając na uwadze powyższą nowelizację, stwierdzić trzeba, że postępowanie zainicjowane wnioskiem skarżącej o przyznanie dodatku węglowego, złożonym w dniu 23 sierpnia 2022 r. było już wszczęte, lecz jeszcze nie zakończone w dniu 20 września 2022 r. Co prawda organ I instancji orzekał (decyzja z dnia 5 września 2022 r.) w rygorze przepisów sprzed nowelizacji, ale organ II instancji, rozpoznając odwołanie od tej decyzji (decyzja z dnia 25 października 2022 r.), miał obowiązek respektować treść art. 2 ust. 15a - 15e u.d.w. Celem postępowania odwoławczego nie jest bowiem sama kontrola poprawności rozstrzygnięcia podjętego w pierwszej instancji, lecz ponowne rozpoznanie sprawy z uwzględnieniem zmian w jej stanie faktycznym i prawnym, które nastąpiły w okresie dzielącym orzekanie po raz pierwszy od ponownego orzekania będącego następstwem wniesienia odwołania.
Jak wynika z art. 2 ust. 15a u.d.w. dokonując weryfikacji wniosku o wypłatę dodatku węglowego, wójt, burmistrz albo prezydent miasta bierze pod uwagę w szczególności: 1) informacje wynikające z deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, o której mowa w art. 6m ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2022 r. poz. 1297, 1549 i 1768);
2) informacje uzyskane w związku z postępowaniem o przyznanie: a) świadczeń rodzinnych oraz dodatków do zasiłku rodzinnego, o których mowa odpowiednio w art. 2 i art. 8 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 615 i 1265), b) świadczenia wychowawczego, o którym mowa w art. 4 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. z 2022 r. poz. 1577), c) dodatku osłonowego, o którym mowa w art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 2021 r. o dodatku osłonowym (Dz. U. z 2022 r. poz. 1, 202 i 1692), d) dodatku mieszkaniowego, o którym mowa w art. 2 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. z 2021 r. poz. 2021 oraz z 2022 r. poz. 1561);
3) dane zgromadzone w rejestrze PESEL oraz rejestrze mieszkańców, o których mowa odpowiednio w art. 6 ust. 1 i art. 6a ust. 1 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz. U. z 2022 r. poz. 1191).
Z treści powyższego przepisu wynika, co już zostało wspomniane, że weryfikacja wniosku o przyznanie dodatku węglowego ma charakter wszechstronny i nie polega jedynie na sprawdzeniu danych widniejących w ewidencji emisyjności budynków i tylko na dzień 11 sierpnia 2022 r. Stan faktyczny sprawy, istotny z punktu widzenia art. 2 ust. 1 u.d.w., może być zatem ustalony w oparciu o inne dostępne organowi dane, które zostały jedynie przykładowo wymienione w art. 2 ust. 15a ustawy. Oznacza to, że katalog źródeł i informacji, w oparciu o które organ może dokonać weryfikacji wniosku ma w tym zakresie charakter otwarty.
Tym samym pominięcie przez organ w toku postępowania dowodów świadczących o tym, że złożona do dnia 11 sierpnia 2022 r. deklaracja została błędnie wypełniona, jest w ocenie Sądu nie do zaakceptowania, tak w świetle art. 2 ust. 15a jak i następnych przepisów u.d.w. oraz ogólnych zasad postępowania administracyjnego, wynikających z ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz.U. z 2021 r., poz. 735 ze zm., dalej jako "K.p.a."). Zgodnie bowiem z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. organy administracji w toku postepowania tak z urzędu jak i na wniosek podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz mają obowiązek w wyczerpujący sposób zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Zgodnie natomiast z art. 80 K.p.a. organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.
Co więcej, zgodnie z art. 2 ust. 15b ustawy u.d.w. jeżeli podczas weryfikacji wniosku o wypłatę dodatku węglowego wystąpią wątpliwości dotyczące gospodarstwa domowego wnioskodawcy, wójt, burmistrz albo prezydent miasta może przeprowadzić wywiad środowiskowy, który ma na celu ustalenie faktycznego stanu danego gospodarstwa domowego zgodnie z art. 2 ust. 2 odpowiednio pkt 1 i 2, odnośnie samotnego zamieszkiwania w przypadku jednoosobowych gospodarstw domowych oraz wspólnie stale zamieszkujących i gospodarujących z wnioskodawcą w przypadku gospodarstw domowych wieloosobowych. Przepis art. 3 ust. 2 stosuje się. Wywiad środowiskowy przeprowadza się w miejscu zamieszkania wnioskodawcy (ust. 15c), nadto w toku wywiadu środowiskowego ustala się, czy stan faktyczny danego gospodarstwa domowego jest zgodny z informacjami podanymi we wniosku o wypłatę dodatku węglowego (ust. 15d), przy czym niewyrażenie zgody na przeprowadzenie wywiadu środowiskowego, o którym mowa w ust. 15b, stanowi podstawę do odmowy przyznania dodatku węglowego (ust. 15e).
W świetle treści przywołanych przepisów u.d.w., niewyjaśnienie wątpliwości organów administracji co do stanu faktycznego, wynikających ze zgromadzonej dokumentacji, uznać należy za równoznaczne z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 7, art. 77 § 1, 80 K.p.a., a w konsekwencji również naruszeniem przepisów prawa materialnego tj. art. 2 ust. 1 w zw. z art. 2 ust. 15 u.d.w. oraz art. 2 ust. 15a – 15d u.d.w. Wydanie zaskarżonej decyzji nastąpiło pomimo posiadania przez Kolegium informacji, wedle której zarządca nieruchomości skorygował deklarację poprzez wskazanie, że lokal, w którym zamieszkuje skarżąca jest ogrzewany jednym z urządzeń, którego użytkowanie z wykorzystaniem paliwa stałego powoduje spełnienie podstawowej przesłanki przyznania dodatku węglowego. Kolegium pominęło także wyjaśnienia skarżącej oraz treść pisma Zarządu Lokali Miejskich z dnia 20 września 2022 r.
Wobec tego Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit a i c w zw. z art. 135 p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.
Wskazania co dalszego postępowania wynikają z powyższych rozważań. Rozpoznanie wniosku skarżącej o przyznanie dodatku węglowego, powinno nastąpić z uwzględnieniem dokonanej przez Sąd wykładni art. 2 ust. 1, art. 2 ust. 15 z uwzględnieniem treści art. 2 ust. 15a-15e u.d.w. oraz ogólnych zasad postępowania dowodowego, a zadaniem organów będzie jednoznaczne ustalenie źródła ogrzewania mieszkania zajmowanego przez skarżącą na podstawie już posiadanych informacji, ewentualnie rozważenie przeprowadzenia w sprawie wywiadu środowiskowego w miejscu zamieszkania skarżącej.
is