Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. na podstawie art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania A. P. reprezentowanego przez pełnomocnika od decyzji Starosty R. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wydania z naruszeniem prawa decyzji ostatecznej.
W toku postępowania administracyjnego ustalono, że postanowieniem z dnia [...] r., nr [...] Starosta R. wznowił postępowanie dotyczące zezwolenia udzielonego dla Z. P. C. "A" sp. z o.o. w W. Postanowienie to doręczono w dniu 15 lipca 2008 r. wskazanemu Zakładowi, natomiast przesyłka polecona dla A.P. wróciła do organu administracji z adnotacją "nie podjęto w terminie".
Decyzją z dnia [...] r. Starosta R. na podstawie art. 151 § 2, w związku z art. 146 §1 i art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. stwierdził wydanie z naruszeniem prawa decyzji ostatecznej Starosty R. z dnia [...] r. w sprawie udzielenia zezwolenia na zbieranie odpadów innych niż niebezpieczne dla Z. P. C. "A" sp. z o. o. w Warszawie. Decyzję tą doręczono zarówno A. P., jak i Spółce, w dniu 4 sierpnia 2008 r.
W dniu 21 sierpnia 2008 r. do organu I instancji wpłynęło pismo pełnomocnika skarżącego z prośbą o doręczenie, w trybie art. 40 § 2 k.p.a., decyzji z dnia [...] r. Skarżący otrzymał decyzję w dniu 27 sierpnia 2008 r.
W odwołaniu z dnia 3 września 2008 r. A. P. wniósł o uchylenie powyższej decyzji, jak i decyzji z dnia [...] r.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozpatrując powyższe odwołanie wskazało, że zaskarżoną decyzję wydaną po wznowieniu postępowania doręczono skarżącemu i Spółce "A" w dniu 4 sierpnia 2008 r., natomiast jego pełnomocnikowi w dniu 27 sierpnia 2008 r. na jego wyraźny wniosek z dnia 19 sierpnia 2008 r. Organ wskazał, że termin do złożenia odwołania przez pełnomocnika A.P. należy liczyć od dnia doręczenia decyzji Spółce "A", który upływał w dniu 18 sierpnia 2008 r.
W skardze z dnia [...] r. A..P. wniósł o uchylenie powyższego postanowienia, wskazując na naruszenie art. 40 § 2 k.p.a., poprzez jego błędną wykładnię i bezzasadną odmowę zastosowania w sprawie oraz art. 129 § 2 k.p.a. i art. 134 k.p.a., poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie w sprawie.
W odpowiedzi na skargę z dnia 18 grudnia 2008 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację wyrażoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) (w skrócie: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej. Analogiczne unormowanie zawiera art. 1 § 1 ustawy z dnia 25. lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), który stanowi, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi przez kontrolę działalności administracji publicznej.
Oznacza to, iż sąd na skutek wniesionej skargi nie przejmuje sprawy do jej merytorycznego załatwienia, a jedynie bada legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia pod kątem jego zgodności z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Stosownie do unormowania zawartego w art. 145 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla tą decyzję bądź postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi:
- a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
- b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
- c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy,
Biorąc pod uwagę tak zakreśloną kognicję sądu oraz przyczyny wzruszenia rozstrzygnięcia, a także nie będąc ograniczony zarzutami i wnioskami skargi oraz przywołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.) Wojewódzki Sąd Administracyjny dopatrzył się w niniejszej sprawie tego rodzaju okoliczności, które rodzą konieczność wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego postanowienia.
Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowił przepis art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz.1071 ze zm.), zgodnie, z którym organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Organ orzekający wydając postanowienie w trybie art. 134 k.p.a. ma obowiązek poprzedzić wydanie orzeczenia dokładnym wyjaśnieniem stanu faktycznego co do tego, czy jest ono dopuszczalne oraz czy odwołujący przekroczył termin określony w art. 129 § 2 k.p.a, bowiem w przeciwnym wypadku naraża się na zarzut naruszenia art. 7 i art. 77 k.p.a.
Wskazać również należy, że zgodnie z art. 40 § 2 k.p.a., jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi. Nie powinno, więc budzić wątpliwości, że w niniejszej sprawie Starosta R. zobowiązany był doręczyć decyzję ustanowionemu w sprawie pełnomocnikowi. W aktach administracyjnych sprawy znajduje się pełnomocnictwo procesowe udzielone przez A.P. dla adwokat M. B. do reprezentowania przed sądami i innymi organami administracji.
W tak ustalonym stanie faktycznym jest niesporne, że decyzję doręczono z naruszeniem przepisu art. 40 § 2 k.p.a. bezpośrednio stronie. Decyzja ta została doręczona pełnomocnikowi skarżącego dopiero na jego wyraźną prośbę zawartą w piśmie z dnia 21 sierpnia 2008 r.
Ani przepis art. 40 § 2 k.p.a. ani inne przepisy tego Kodeksu nie przewidują możliwości doręczenia pisma/decyzji bezpośrednio stronie reprezentowanej przez pełnomocnika, ani też konsekwencji takiego doręczenia. Artykuł ten nie dopuszcza żadnych wyjątków i zgodnie z przyjętą z k.p.a. zasadą oficjalności doręczeń obarcza organy administracyjne prowadzące postępowanie obowiązkiem doręczenia wszystkich pism procesowych, a w tym orzeczeń, pełnomocnikowi ustanowionemu w sprawie. Pominięcie przez organ administracji pełnomocnika strony jest równoznaczne z pominięciem strony w postępowaniu administracyjnym i uzasadnia wznowienie postępowania na zasadzie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.
W sytuacji jaka zaistniała w niniejszej sprawie, należy uznać, że gdy decyzja została doręczona stronie, a później jej pełnomocnikowi, pismem prawidłowo doręczonym, będzie pismo doręczone pełnomocnikowi i od tego momentu zacznie wywoływać skutki prawne (por. postanowienie SN z dnia 6 stycznia 1999 r., w sprawie sygn. akt III RN 95/98 Lex nr 37715). Zgodnie bowiem z orzecznictwem sądów administracyjnych, uznaje się, iż pismo nie zostanie prawidłowo doręczone i w konsekwencji nie nastąpią skutki prawne doręczenia pisma, jeżeli nie zostało ono doręczone pełnomocnikowi strony, nawet jeżeli zostało doręczone stronie (por. wyrok NSA z dnia 26 marca 1998 r., w sprawie sygn. akt II SA 157/98).
W świetle przedstawionych argumentów całkowicie niezrozumiałym jest stwierdzenie organu administracji, że termin do wniesienia odwołania od przedmiotowej decyzji rozpoczął swój bieg od dnia jej doręczenia Z. P. C. "Ar" sp. z o.o. w W., tj. od dnia 4 sierpnia 2008 r.
W niniejszej sprawie organy administracji w toku postępowania naruszyły nadto przepis art. 7 i art. 77 kpa, bowiem nie ustaliły dokładnie stanu faktycznego sprawy. Organy całkowicie pominęły fakt, że pełnomocnik A. P. brała udział w postępowaniu wznowieniowym od samego początku. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy powinny zwrócić uwagę na tą okoliczność.
Podkreślić zatem należy, że "normy te (art. 39 - 49 k.p.a.) z uwagi na ich ogólny cel stanowią w istocie gwarancję przestrzegania przez organ administracji publicznej zasady demokratycznego państwa prawnego i mają chronić obywatela przed nadużyciami ze strony administracji. Już z tego tylko powodu nie mogą być interpretowane "na szkodę obywatela", w sytuacji gdy ten podejmuje wszelkie starania mające zapewnić mu prawo do wniesienia skutecznego odwołania od wydanej decyzji" (por. wyrok NSA z 6 listopada 2008 r., w sprawie sygn. akt II GSK 440/08, system CBOiS). Przyjąć więc należy, iż doręczenie pisma stronie, która ustanowiła pełnomocnika jest bezskuteczne i wywołuje jedynie ten skutek, że strona jest poinformowana o treści pisma, natomiast bieg terminu do wniesienia środka odwoławczego rozpoczyna się z chwilą skutecznego doręczenia pisma pełnomocnikowi.
Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 145 § 1 punkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. p.p.s.a., uchylił zaskarżone postanowienie.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. oraz rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. nr 163, poz. 1348 ze zm.).
D.T.